Ciężka praca na morzu, spanie w ciasnej kajucie, zwiedzanie egzotycznych portów, długie tygodnie rozłąki z bliskimi... z tym przede wszystkim kojarzy się praca marynarza. Bez wątpienia jest to zawód, który wymaga dużej dyscypliny i odporności, zarówno psychicznej i fizycznej. Jednocześnie jednak może być bardzo dobrze płatny i dawać wiele innych korzyści, takich jak unikalna szansa na podróże po całym świecie czy szlifowanie obcych języków. Kim jest współczesny marynarz? Na czym polega praca na statku? Czy w dzisiejszym świecie jest to zawód, który warto wybrać, a jeśli tak, to jakich kwalifikacji lub uprawnień potrzebuje początkujący marynarz?
Spis treści
- Marynarz na statku – co robi?
- Marynarz polski – stopnie
- Jak zostać marynarzem?
- Jak zostać marynarzem bez szkoły?
- Cechy charakteru u marynarza
- Praca marynarz – jak znaleźć?
- CV marynarz
- Marynarz – gdzie może pracować?
- Oferty pracy dla marynarzy – gdzie szukać?
- Ile zarabia marynarz?
- Emerytura marynarza – ile wynosi?
- Praca marynarz – najczęściej zadawane pytania
Marynarz na statku – co robi?
Zadaniem marynarza jest obsługa i utrzymanie statku, a także zapewnienie bezpieczeństwa podczas trwania rejsu. Obowiązki zasadniczo różnią się w zależności od rodzaju statku i kontraktu.
Standardowo jednak marynarz zajmuje się pracami pokładowymi, czyli obsługą lin, cum, wind i urządzeń pokładowych, a także manewrami portowymi, takimi jak cumowanie i odcumowywanie statku. Marynarz pomaga też przy rozładowaniu i załadowaniu towaru. Dba także o stan techniczny statku i mechanikę wykonując drobne naprawy, malując, usuwając rdzę czy konserwując elementy metalowe. Marynarz również pełni dyżury na pokładzie, obserwując otoczenie i zgłaszając ewentualne zagrożenia. W sytuacji zagrożenia pomaga przy ewakuacji i obsługuje sprzęt ratowniczy.
Marynarz polski – stopnie
Praca marynarza może być wykonywana zarówno w sferze cywilnej (w sektorze prywatnym lub państwowym np. na statkach handlowych Polskiej Żeglugi Morskiej), jak i wojskowej.
Zarówno praca w żegludze cywilnej, jak i w Marynarce Wojennej opiera się na jasno określonej hierarchii stopni, która wynika z tradycji morskiej. Hierarchia pozwala także na ustrukturyzowanie obowiązków i lepszą pracę załogi.
-
Stopnie marynarskie cywilne
-
- Młodszy marynarz
- Marynarz wachtowy
- Starszy marynarz
- III oficer pokładowy
- II oficer pokładowy
- Starszy oficer (I oficer)
- Kapitan żeglugi wielkiej
-
Stopnie marynarskie wojskowe
-
- Marynarz
- Starszy marynarz
- Mat
- Starszy mat
- Bosman
- Starszy bosman
- Bosman sztabowy
- Chorąży marynarki
- Starszy chorąży marynarki
- Podporucznik marynarki
- Porucznik marynarki
- Kapitan marynarki
- Komandor podporucznik
- Komandor porucznik
- Komandor
- Kontradmirał
- Wiceadmirał
- Admirał
Jak zostać marynarzem?
Zawód marynarza jest niezwykle wymagający i przed wyborem tej ścieżki zawodowej warto mieć pełną świadomość związanych z nią obowiązków oraz wyzwań. By zdobyć odpowiednie kwalifikacje, konieczne jest uzyskanie wykształcenia morskiego, patentów i certyfikatu STCW, a także odbycie obowiązkowych praktyk zawodowych. Niezbędne jest również podjęcie decyzji, czy chcemy obrać drogę cywilną, czy wojskową:
- Ścieżka cywilna przygotowuje do pracy na statkach handlowych i zazwyczaj rozpoczyna się od ukończenia liceum morskiego, a następnie kontynuowania nauki w szkołach morskich.
- Droga wojskowa prowadzi przez szkołę Marynarki Wojennej, gdzie kandydaci zdobywają wykształcenie wojskowe oraz specjalistyczne przygotowanie do służby na okrętach wojennych.
Pamiętaj!
Kurs STCW (ang. Standards of Training, Certification and Watchkeeping) to międzynarodowe, obowiązkowe szkolenia z zakresu bezpieczeństwa morskiego. Przygotowuje członków załogi statków do bezpiecznej pracy i właściwego reagowania w razie zagrożenia. Certyfikaty STCW wydawane po ukończeniu kursu są uznawane w żegludze międzynarodowej.
-
Liceum marynarskie
Przyszły marynarz może rozpocząć swoją edukację od szkoły ponadpodstawowej, czyli liceum marynarskiego, które trwa 4 lata. Łączy ono naukę ogólnokształcącą z zajęciami z zakresu wiedzy morskiej i podstaw nawigacji, przygotowując uczniów do pracy w żegludze morskiej.
Liceum marynarskie stanowi solidny fundament do kontynuowania nauki w szkołach morskich oraz do późniejszej kariery na morzu. Absolwenci takich szkół (obecnie także techników morskich) kończą edukację z maturą oraz świadectwem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe, np. marynarza pokładowego lub mechanika okrętowego, zdobytymi po odbyciu praktyk morskich.
-
Szkoła marynarki wojennej
Szkoła Marynarki Wojennej to idealna opcja dla osób, które chcą połączyć karierę marynarza ze służbą wojskową. Nauka trwa zwykle 5 lat i obejmuje zarówno program akademicki, jak i zaawansowane szkolenie wojskowo-morskie, przygotowujące do pracy na okrętach wojennych oraz pełnienia obowiązków oficerskich w Marynarce Wojennej. Absolwenci kończą naukę z dyplomem magistra oraz otrzymują nominację na stopień podporucznika marynarki.
Czytaj także: Platforma wiertnicza – praca, warunki, wymagania, uprawnienia, zarobki, kurs
Jak zostać marynarzem bez szkoły?
Formalne wykształcenie morskie jest dużym ułatwieniem, możliwe jest jednak rozpoczęcie kariery marynarza również bez szkoły marynarskiej. Wymaga to ukończenia niezbędnych szkoleń i zdobycia praktycznego doświadczenia. Od czego powinni zacząć kandydaci do pracy bez kwalifikacji?
Przede wszystkim warto ukończyć kursy takie jak STCW, szkolenie pierwszej pomocy oraz kursy przeciwpożarowe. Dobrym początkiem jest także praca jako marynarz pomocniczy lub stażysta, która pozwala zdobyć praktyczne umiejętności. Z czasem, mając na koncie już pierwsze doświadczenia w pracy marynarza, można zdobywać kolejne patenty i certyfikaty umożliwiające pełnienie funkcji oficerskich lub specjalistycznych na statkach.
-
Kurs marynarza
W Polsce dostępnych jest wiele kursów na marynarza. Są to specjalistyczne szkolenia dla osób, które chciałyby rozpocząć karierę na morzu, ale nie ukończyły szkoły marynarskiej. Kursy stanowią dobre wprowadzenie do pracy na statkach, o ile łączą wiedzę teoretyczną z nabywaniem umiejętności praktycznych niezbędnych w pracy marynarza.
Kursy na marynarza organizowane są np. w Gdyni, Szczecinie oraz Kołobrzegu. Szkolenie trwa zwykle około 100 godzin. Ceny takich kursów wahają się miedzy 3200 a 7600 zł, zależnie od typu, długości i innych czynników.
Program kursu na marynarza zwykle obejmuje zagadnienia związane z bezpieczeństwem na statku, obsługą podstawowego sprzętu pokładowego, pierwszą pomocą, procedurami ratunkowymi, a także podstawami nawigacji. Ukończenie kursu często pozwala zdobyć niezbędne kwalifikacje i przygotowuje uczestników do pracy w żegludze handlowej lub turystycznej, umożliwiając dalszy rozwój zawodowy i zdobywanie wyższych uprawnień na morzu.
Cechy charakteru u marynarza
Marynarz musi przede wszystkim odznaczać się takimi cechami jak:
- wytrwałość,
- odpowiedzialność,
- umiejętność pracy w zespole,
- opanowanie w sytuacjach kryzysowych.
Kluczowa jest także odporność psychiczna, która pozwala zachować wysoką jakość pracy mimo trudnych warunków, monotonii, wystąpienia niebezpiecznych sytuacji czy tęsknoty za domem podczas długich rejsów.
Dyscyplina i elastyczność umożliwiają dostosowanie się do zmiennych warunków pracy. Marynarz musi równie efektywnie pracować niezależnie od pogody czy sytuacji na morzu.
Warto także podkreślić, że ogromne znaczenie w tej pracy ma sprawność fizyczna. Dobre zdrowie, sprawny wzrok i koordynacja wzrokowo-ruchowa są niezbędne niemal przy każdej pracy na statku.
Praca marynarz – jak znaleźć?
Po zdobyciu odpowiednich kwalifikacji w zawodzie marynarza kluczowe jest aktywne poszukiwanie zatrudnienia. Na samym początki warto aplikować na stanowiska pomocnicze lub zacząć od praktyk.
Warto uzbroić się w cierpliwość i na bieżąco śledzić aktualne oferty pracy. W Polsce sektor morski daje liczne możliwości zatrudnienia. Praca czeka szczególnie w Trójmieście i Szczecinie.
CV marynarz
CV to kluczowy dokument rekrutacyjny, który decyduje, czy zostaniemy zauważeni przez pracodawcę. Warto je napisać bardzo profesjonalnie, gdyż to pomoże nas wyróżnić spośród wielu kandydatów i zwiększyć szansę na szybkie znalezienie pracy. Poniżej przykład CV marynarza.
Marynarz – CV
Jan Nowak
tel.: 000 000 000
e-mail: jannowak@xxx.pl
Numer książeczki żeglarskiej: PL/XXXXXXX
PODSUMOWANIE ZAWODOWE
Jestem kandydatem na marynarza pokładowego z pasją do żeglugi morskiej i gotowością do pracy na statkach handlowych oraz offshore. Posiadam aktualne certyfikaty STCW oraz książeczkę marynarza. Mam także duże umiejętności organizacyjne, doświadczenie w pracy pod presją czasu i zaawansowany angielski, który jest niezbędny w tej pracy.
DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE
08.2022 – obecnie: Marynarz pokładowy (stażysta):
- konserwacja pokładu, malowanie antykorozyjne, obsługa cum i holowników
- wachty nawigacyjne, inspekcje bezpieczeństwa, współpraca z międzynarodową załogą
04.2021-07.2022: Asystent pokładowy, holownik portowy:
- pomoc przy manewrach cumowniczych, czyszczenie i inspekcje sprzętu
- praktyki morskie pod okiem oficerów, obsługa podstawowego sprzętu nawigacyjnego
EDUKACJA I CERTYFIKATY
- Technikum Morskie w Gdyni 2018 – 2022 Kierunek: Żegluga Morska / Transport Morski
- Certyfikat STCW (Basic Safety Training, First Aid, Fire Fighting, Personal Survival Techniques)
- Świadectwo zdolności do pracy na morzu
- Książeczka marynarza
- Kurs obsługi maszyn pokładowych i urządzeń nawigacyjnych
- Prawo jazdy kat. B
JĘZYKI
- Angielski – zaawansowany (C1, terminologia morska: ISM Code, SOLAS)
UMIEJĘTNOŚCI
- Obsługa urządzeń pokładowych: wyciągarki, windy kotwiczne, pompy balastowe
- Procedury bezpieczeństwa: ewakuacja,
- Praca w zespole międzynarodowym, raporty dzienne
- MS Office, kondycja fizyczna (wysoka dyspozycyjność)
- Prawo jazdy kat. B
ZAINTERESOWANIA
- Żeglarstwo oceaniczne, offshore wind, podróże statkami, literatura
Marynarz – gdzie może pracować?
Marynarze mają szerokie możliwości zatrudnienia – zarówno pod polską, jak i zagraniczną banderą. Pracują nie tylko na morzu, lecz także na lądzie. Mogą znaleźć pracę m.in. na:
- statkach handlowych (towarowych),
- statkach pasażerskich,
- statkach wycieczkowych,
- statkach rybackich i offshore,
- szkołach morskich,
- stoczniach,
- biurach armatorów.
Oferty pracy dla marynarzy – gdzie szukać?
Chcąc znaleźć pracę w zawodzie marynarza, należy najpierw zdobyć odpowiednie kwalifikacje. Następnie warto poświęcić trochę czasu na napisanie profesjonalnego CV, które przyda się w czasie rekrutacji do pracy. Rzadziej potrzebny będzie list motywacyjny, ale jeśli w ogłoszeniu znajdzie się takie wymaganie, należy przygotować dokument (niekompletne zgłoszenia często są z góry odrzucane). Najlepiej szukać ofert pracy na portalach branżowych, agencjach pracy morskiej czy próbować kontaktu bezpośredniego z armatorami.
Ile zarabia marynarz?
Wysokość pensji marynarza jest uzależniona od doświadczenia, stanowiska oraz bandery statku, na jakim pływa. Średnie zarobki wahają się między 6000 zł brutto a 10 000 zł brutto na polskich statkach. Natomiast na statkach zagranicznych pensje wypłacane są w dolarach lub euro i w przeliczeniu wynoszą między 5000 zł a nawet 40 000 zł brutto, zależnie od kwalifikacji pracownika, poziomu odpowiedzialności i innych czynników.
Warto także dodać, że praca na tankowcach czy kontenerowcach jest więcej płatna (10 000–20 000 zł) niż na promach (6000–12 000 zł).
Emerytura marynarza – ile wynosi?
Na wysokość emerytury marynarza ma wpływ staż pracy, opłacane składki ZUS oraz ogólne zasady systemu emerytalnego. W przypadku pracy w szczególnych warunkach, czyli np. na statkach morskich, można ubiegać się o wcześniejszą emeryturę.
Pamiętaj!
Od stycznia 2026 roku obowiązują nowe przepisy w zawodzie marynarza. Umożliwiają one uzyskanie statusu płatnika składek. Marynarz może sam zgłosić się do ZUS-u i opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Jest to szczególnie istotne w przypadku pracy u zagranicznych armatorów.
Średnia emerytura jest dość trudna do oszacowania, gdyż marynarze są jedną z najbardziej zróżnicowanych grup zawodowych w systemie ubezpieczeń społecznych. Minimalna emerytura będzie wynosić ok 4075 zł brutto.
Czytaj także: Spawacz podwodny – jak zostać, ile zarabia?
Praca marynarz – najczęściej zadawane pytania:
-
Jak zostać marynarzem bez studiów?
Do podjęcia pracy jako marynarz bez ukończenia studiów kierunkowych niezbędne jest uzyskanie certyfikatu z kursów STCW, posiadanie książeczki żeglarskiej i badań lekarskich potwierdzających zdolność do pracy na morzu. Często wymagana jest też znajomość języka angielskiego, dobra kondycja fizyczna i odporność psychiczna.
-
Czy zawód marynarza jest przyszłościowy?
Zawód marynarza jest w pełni przyszłościowy, a zapotrzebowanie na specjalistów w transporcie morskim i morskiej energetyce wiatrowej dynamicznie rośnie. Eksperci rynku pracy prognozują niedobór kadrowy w tej branży już w najbliższych latach. To otwiera atrakcyjne perspektywy kariery dla tych, którzy gotowi są na tego typu wyzwania zawodowe.
