Programy stażowe dla bezrobotnych cieszą się dużym zainteresowaniem wśród osób, które mają problem ze znalezieniem pracy w zawodzie. Taka forma aktywizacji sprawia, że większość stażystów po zakończeniu programu zasila grono stałych pracowników firmy, w której wcześniej odbywali staż.
Staż dla bezrobotnych
Staż to pewnego rodzaju forma nauki, nabywania umiejętności praktycznych lub przyuczenia do zawodu. Polega na wykonywaniu zadań określonych przez program stażu w miejscu jego wykonywania, czyli zasadniczo w miejscu pracy.
Zarejestrowani bezrobotni mają możliwość skorzystania z programów stażowych oferowanych przez Powiatowy Urząd Pracy, do którego przynależą. Staż odbywa się bez nawiązywania stosunku pracy pomiędzy pracodawcą a skierowaną na jego odbycie osobą bezrobotną. Umowa, co do zasady zawierana jest pomiędzy stażystą a starostą. Choć stażysta nie wykonuje pracy na podstawie umowy o pracę, przysługują mu z tego tytułu środki pieniężne oraz pewne uprawnienia, z których korzystają pracownicy. Jednak fakt, iż umowa nie jest podpisana bezpośrednio z pracodawcą, a z Urzędem Pracy, powoduje utrzymanie w mocy statusu osoby bezrobotnej. Jest to zgodne z Ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sytuacja ta zmienia się, dopiero gdy po zakończonym stażu bezrobotny-stażysta zostaje zatrudniony na podstawie umowy o pracę u pracodawcy, u którego odbywał wcześniej staż lub u innego pracodawcy. Stażyście za wykonywane zadania przysługuje tzw. stypendium stażowe niezależnie od tego, czy staż finansowany jest ze środków unijnych, czy z budżetu krajowego.
Staż z Urzędu Pracy
Powiatowy Urząd Pracy organizuje staże dla bezrobotnych. To, co jest dla ciebie istotne, jako dla osoby zamierzającej skorzystać ze stażu, to kilka faktów wymienionych poniżej:
- na czas trwania stażu nie tracisz statusu osoby bezrobotnej;
- przysługują ci 2 dni wolne za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu;
- po zakończeniu programu stażowego otrzymasz zaświadczenie o odbyciu stażu;
- przysługuje ci zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania stażu lub zwrot kosztów zakwaterowania, jeżeli zostałeś skierowany na staż poza miejscem zamieszkania;
- za czas, w którym odbywasz staż, otrzymujesz stypendium stażowe;
- okres pobierania stypendium jest wliczany do okresu pracy wymaganego do nabycia uprawnień pracowniczych oraz okresów składkowych;
- podlegasz ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu;
- nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu (prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego nie przysługuje);
- czas, w którym pobierane jest stypendium, nie wlicza się do okresu, który umożliwia nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego;
- przerywając staż z własnej winy, zostaniesz pozbawiony statusu osoby bezrobotnej;
- na twój wniosek można rozwiązać staż, gdy nie zostaną spełnione warunki zawarte w umowie dotyczącej organizacji stażu.
W ramach programów stażowych rozróżnić można:
- staże unijne dla bezrobotnych dotowane ze środków unijnych,
- staże wypłacane z Funduszu Pracy.
Staż (unijny) - zasady, wynagrodzenie, przedłużenie
Aby odbyć staż, należy przede wszystkim mieć status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Urzędzie Pracy. Na staż mogą zostać skierowane osoby, które w pierwszej kolejności znajdują się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. W tej grupie znajdują się m.in. osoby bezrobotne do 25. roku życia, niepełnosprawni, bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego, długotrwale bezrobotni, kobiety, czy osoby 50+. W związku z tym, że grup, do których skierowana może być pomoc, jest wiele, okres stażowy ma także różny okres trwania. Minimalny czas programu stażowego to 3 miesiące. Osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji, mogą otrzymać skierowanie do odbycia stażu w wymiarze 6 miesięcy. Staż z Urzędu Pracy może trwać także 12 miesięcy.
Jak podano wyżej, na czas stażu stażysta nie traci statusu osoby bezrobotnej. Pracodawca przyjmujący na staż bezrobotnego jednocześnie zobowiązuje się do zatrudnienia go na czas określony po zakończeniu stażu. Zatrudnienie pracownika z bezrobocia po odbytym stażu daje stażystom gwarancję przedłużenia okresu zarobkowania oraz stażu pracy. Pamiętajmy jednak, że to nie pracodawca „zatrudnia” na staż bezrobotnego, ale Urząd Pracy, z którym bezrobotny podpisuje umowę.
Stażysta za staż otrzymuje pieniądze. Nie jest to jednak wynagrodzenie, bo nie ma w tym wypadku umowy o pracę, a 120% zasiłku dla bezrobotnych w formie podstawowej. Jest to tzw. stypendium stażowe. Zasiłek dla bezrobotnych, jeśli był pobierany do tej pory, nie jest dodatkowo wypłacany. Stypendium jest wypłacane bez względu na to, czy jest to staż unijny, czy krajowy. Różnica jest taka, że dla stażu unijnego środki finansowe wypłacane są z budżetu UE, a dla krajowego z Funduszu Pracy. Wysokość zasiłków można sprawdzić pod na stronie internetowej Zielonej Linii.
Okres stażu powinien być co do zasady określony w umowie, jednak nie ma formalnych przeciwwskazań do przedłużenia czasu trwania stażu. Niezbędne jest jednak zachowanie ciągłości stażu. Nie można przyjąć na staż dwa razy tej samej osoby, dlatego musi być zachowana ciągłość.
Stypendium stażowe - zasady wypłacania stażu
W trakcie odbywania przez bezrobotnego stażu przysługuje mu tzw. stypendium stażowe. Jego wysokość wynosi 120% zasiłku dla bezrobotnych i może być wypłacane ze środków pochodzących z Funduszu Pracy lub środków unijnych. Zasady wypłacania stypendium stażowego są proste. Oznacza to, że stażysta pobierający stypendium stażowe ze środków unijnych otrzyma „na rękę” kwotę 997,40 zł. W przypadku stypendium ze środków unijnych nie jest naliczany podatek zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy o PIT. Stażysta, który pobiera stypendium ze środków Funduszu Pracy, otrzymuje wartość równą kwocie 1017,40 zł brutto. Jeszcze w ubiegłym roku należało odliczyć od tej kwoty podatek dochodowy i składkę zdrowotną. Aktualnie stypendium nie podlega opodatkowaniu, jedynie należy opłacić składkę zdrowotną.
