Masz za sobą wiele lat pracy, a pracodawca właśnie cię zwolnił? Sprawdź, czy możesz skorzystać ze wsparcia państwa i zacząć pobierać świadczenia przedemerytalne.
Osoby, które przekroczyły 50 rok życia, często mają problem ze znalezieniem zatrudnienia. Wciąż pokutuje stereotyp o ich mniejszej przydatności do pracy oraz związanej z wiekiem słabej mobilności czy kreatywności. Co jednak może zrobić ktoś, kto ma długi staż pracy, a został zwolniony w czasie poprzedzającym przejście na emeryturę?
Na szczęście coraz więcej firm decyduje się na budowanie zespołów o zróżnicowanym profilu wiekowym, dostrzegając, że entuzjazm i kreatywność charakterystyczna dla młodych doskonale sprawdza się w połączeniu z doświadczeniem i znajomością branży starszych pracowników.
Jednak gdy mimo zarejestrowania w urzędzie pracy i aktywnego poszukiwania zatrudnienia seniorom nie udaje się znaleźć pracy, rozwiązaniem staje się skorzystanie ze świadczeń przedemerytalnych.
Świadczenie przedemerytalne – warunki przyznania
Zgodnie z założeniami ustawowymi bezrobotny może pobierać świadczenie przedemerytalne, jeśli spełni podwójne (ogólne i indywidualne) wymagania. Warunki ogólne wynikają z postanowień ustawowych, zaś warunki indywidualne są zależne od różnorodnych czynników, m.in. stażu pracy i przyczyn utraty zatrudnienia.
Wśród wymagań, które muszą spełnić wszyscy starający się o to świadczenie, znajduje się obowiązek bycia zarejestrowanym w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna oraz pobierania przez 180 dni zasiłku dla bezrobotnych. Poza tym bardzo istotna jest wcześniejsza aktywna postawa, jeśli chodzi o szukanie zatrudnienia – jednym z warunków jest nieodrzucanie propozycji zatrudnienia, które pojawiły się w trakcie pobierania zasiłku.
Kolejnym kryterium, bez którego spełnienia nie można mówić o rozpoczęciu procedury przyznawania świadczenia, jest wcześniejsze złożenie stosownych dokumentów. W terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez urząd pracy zaświadczenia potwierdzającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych należy złożyć wniosek o świadczenie przedemerytalne.
Osoba zainteresowana pobieraniem tego świadczenia, a zatrudniona w trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych w ramach np. robót interwencyjnych, robót publicznych itp. musi złożyć odpowiedni wniosek w terminie do 30 dni od daty ustania zatrudnienia.
Komu przysługuje świadczenie przedemerytalne
Komu należą się świadczenia przedemerytalne? Zgodnie z przepisami, mogą się o nie ubiegać osoby, które:
• straciły pracę w wyniku likwidacji zakładu pracy bądź jego niewypłacalności, a w dniu utraty zatrudnienia w zakładzie, w którym pracowały co najmniej 6 miesięcy, przekroczyły 56 lat (kobiety) lub 61 lat (mężczyźni) oraz mają przepracowany odpowiedni czas do emerytury (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn),
• straciły pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy i w dniu utraty zatrudnienia w zakładzie, w którym pracowały co najmniej 6 miesięcy, miały skończone 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) oraz ich okresy składkowe wynoszą 30 lat (kobiety) lub 35 lat (mężczyźni),
• straciły pracę z winy pracodawcy, a ich staż pracy w zakładzie, w którym pracowały co najmniej 6 miesięcy, wynosi minimum 35 lat (kobiety) lub 40 lat (mężczyźni),
• do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących firmy, w której były zatrudnione przez co najmniej 6 miesięcy mają przepracowany okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lat dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn,
• straciły pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy i mają okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn oraz przez co najmniej 10 lat pracowały w pełnym wymiarze godzin w firmie produkującej wybory zawierające azbest oraz pracowały w niej we wrześniu 1997 r., a rozwiązanie umowy o pracę z ostatnim pracodawcą nastąpiło z przyczyn dotyczących firmy.
Świadczenie może być również przyznane osobie, która prowadziła nieprzerwanie przez okres 24 miesięcy działalność pozarolniczą oraz z tytułu tej działalności opłacała składki na ubezpieczenia społeczne i do momentu ogłoszenia upadłości ukończyła 56 lat (w przypadku kobiet) oraz 61 lat (w przypadku mężczyzn) oraz ma wymagany okres uprawniający do emerytury (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn). Upadłość należy potwierdzić postanowieniem sądowym.
Ponadto prawo do świadczenia przedemerytalnego mają również ubezpieczeni, którzy stracili prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeśli:
• zarejestrowali się w urzędzie pracy w ciągu 30 dni od ustania prawa do renty oraz
• renta była przez nich pobierana przez co najmniej 5 lat oraz
• do momentu ustania prawa do renty ukończyli 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) oraz
• osiągnęli okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni).
Co więcej, świadczenie przedemerytalne mogą uzyskać ci, którzy utracili prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, zasiłku dla opiekuna z powodu śmierci podopiecznego, jeśli:
• zarejestrowali się w urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia utraty wymienionych uprawnień oraz
• pobierali zasiłek nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni oraz
• do dnia ustania prawa do niego ukończyli minimum 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) oraz
• mają okres uprawniający do emerytury o długości co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni).
Świadczenie przedemerytalne a praca
Prawo do świadczenia przedemerytalnego nie ustaje w momencie rozpoczęcia działalności zarobkowej, może jednak zostać zmniejszone lub zawieszone w zależności od wysokości przychodów. Warto przy tym pamiętać, że nie tylko przychody uzyskane w wyniku zatrudnienia powodują zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia, ale też te, które ubezpieczony uzyska w efekcie:
• służby,
• działalności pozarolniczej,
• otrzymania zasiłków chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego,
• otrzymania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
• otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego.
Zawieszenie świadczenia przedemerytalnego powodują przychody przekraczające 70% przeciętnego wynagrodzenia. Gdy będą one wynosić od 25%-70% przeciętnego wynagrodzenia, wówczas świadczenie zostanie obniżone o kwotę przekroczenia dopuszczalnego limitu.
Ile wynosi świadczenie przedemerytalne
Na jakie sumy można liczyć w ramach świadczenia? Od 1 marca 2019 r jego wysokość to 1140,99 zł. Suma ta podlega waloryzacji na takich samych zasadach, jak to się dzieje w przypadku emerytur. Nie jest to może pokaźna suma, ale w trudnej sytuacji utraty zatrudnienia czy renty z tytułu utraty zdolności do pracy na progu emerytury każda złotówka zyskuje na znaczeniu.
Warto pamiętać, że przepisy zabraniają również łączenia pobierania świadczenia przedemerytalnego z pobieraniem innych form wsparcia ze strony państwa. Zasiłku przedemerytalnego nie można pobierać razem z m.in. rentą rodzinną, uposażeniem rodzinnym lub nauczycielskim świadczeniem kompensacyjnym. W sytuacji kolizji zasiłku z tymi świadczeniami, wypłaca się jedno ze świadczeń (wyższe albo wybrane przez osobę pobierającą).
Emerytura po świadczeniu przedemerytalnym
Istnieją sytuacje, w których osoba bezrobotna może przestać pobierać świadczenie przedemerytalne. Oczywiście, może się to stać, gdy sama z niego zrezygnuje. Ale istnieją również inne sytuacje, w których wypłacanie tego świadczenia wygasa. Pobieranie zasiłku przedemerytalnego kończy się w dniu poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury.
Świadczenie emerytalne przestaje również być wypłacane w momencie ukończenia 60 lat przez kobietę oraz 65 lat przez mężczyznę. Prawa do tej formy pomocy tracą również osoby, które stały się właścicielami powierzchni rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha. Świadczenie wygasa również w sytuacji śmierci uprawnionej do niego osoby.
