Na co może liczyć ciężarna zatrudniona na umowę na czas określony lub umowę-zlecenie?
Spodziewasz się dziecka? Sprawdź jaką ochronę ciężarnym zapewnia prawo pracy. Czy pracodawca może zwolnić Cię z pracy? Co dzieje się z umową na czas określony oraz czy osoba zatrudniona na umowę-zlecenie może liczyć na jakąkolwiek ochronę w tym szczególnym stanie?
Ochrona tylko dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę
Szczególna ochrona związana z rodzicielstwem dotyczy tylko kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Oznacza to, że osoba zatrudniona na podstawie umowy-zlecenie nie może liczyć na żadną ochronę. Umowa ta jest uregulowana w kodeksie cywilnym, nie w kodeksie pracy, stąd brak ochrony dla zatrudnionej. Umowa-zlecenie nie przedłuża się do dnia porodu. Co więcej zleceniodawca może w każdym czasie wypowiedzieć umowę-zlecenie czy to w czasie ciąży, czy też tuż przed porodem. Do umowy-zlecenie nie stosujemy również obowiązującego przy umowie o pracę zakazu pracy w nocy, w warunkach szczególnie uciążliwych, prawo nie gwarantuje również możliwości wyjścia do lekarza w godzinach pracy.
Przy umowie-zlecenie ciężarna nie korzysta z ochrony przed jej rozwiązaniem. Jednak jeśli od zlecenia odprowadzana jest składka zdrowotna i w dniu porodu, kobieta będzie objęta ubezpieczeniem wówczas może liczyć na urlop i zasiłek macierzyński, podobnie jak przy pracy na etacie. Natomiast gdyby zleceniodawca zdecydował się na rozwiązanie umowy z ciężarną otrzyma ona świadczenie rodzicielskie tzw. Kosiniakowe czyli 1000 zł netto przez cały rok.
Kiedy umowa na czas określony przedłuża się do dnia porodu?
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja u kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Przede wszystkim umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Należy pamiętać, że przedłużona zostanie tylko ta umowa, która miałaby zostać rozwiązana już po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Oznacza to, że ulegnie rozwiązaniu umowa na czas określony, która kończyłaby się w drugim miesiącu ciąży. Przedłużenie umowy na czas określony do dnia porodu jest jednoznaczne z objęciem ciężarnej ubezpieczeniem chorobowym do porodu, a co za tym idzie będzie ona miała prawo do urlopu macierzyńskiego, otrzyma również zasiłek macierzyński.
Co istotne nie ulegnie przedłużeniu do dnia porodu umowa na zastępstwo. Tutaj nastąpi rozwiązanie stosunku pracy, kiedy pracownik, którego zastępujemy wróci do pracy.
Czy pracodawca może zwolnić ciężarną?
Co do zasady pracodawca nie może zwolnić ciężarnej, jednak jak od każdej zasady i tu mamy wyjątki. Przede wszystkim pracodawca może zwolnić ciężarną bez wypowiedzenia z jej winy, tzw. zwolnienie dyscyplinarne. W takiej sytuacji wymagana jest zgoda związków zawodowych, o ile funkcjonują w danej firmie. Druga sytuacja kiedy można zwolnić ciężarną dotyczy już pracodawcy. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem będzie możliwe jedynie w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Termin rozwiązania umowy o pracę uzgadnia się ze związkami zawodowymi.
Jak widać sytuacja ciężarnej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę wygląda znacznie lepiej niż w przypadku umowy-zlecenie. Jednak również przy umowie o pracę możliwe jest jej rozwiązanie, ale zdarza się to sporadycznie.
Podstawa prawna:
- art. 177 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.);
- art. 734 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 459);
- art. 29-31 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 372 z późn. zm.).
