Idziesz do biura z samego rana, siadasz do swoich codziennych obowiązków i nagle pracodawca mówi, że przez pewien czas będziesz musiał robić coś innego. Czy przełożony ma do tego prawo? Czy są jakieś ograniczenia w tej kwestii?
Obowiązek wykonywania tzw. innych poleceń pracodawcy
Pracodawca, podpisując z pracownikiem umowę o pracę, wyznacza mu zakres obowiązków, czas pracy, wysokość wynagrodzenia oraz pozostałe warunki zatrudnienia.
Pracownik jest pisemnie zobowiązany do „wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę” (art. 22. § 1. Kodeksu pracy). Dodatkowo, w tym samym akcie prawnym mowa jest o tym, że zatrudniony, oprócz tego, że powinien wypełniać swoje obowiązki sumiennie i staranie, musi także stosować się do poleceń przełożonych „jeśli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę” (art. 100 § 1).
Zatem pracownik ma obowiązek wykonywania tzw. innych poleceń pracodawcy, ale tylko w zakresie określonym w ustawie.
Powierzenie pracownikowi innej pracy
Kodeks pracy, mający chronić prawa pracowników i pracodawców zawiera jeszcze inne wpisy dotyczące sytuacji, w których zatrudniony może otrzymać polecenie wykonania zadań, niekoniecznie odpowiadających zapisom w umowie o pracę:
• art. 42 § 4. „Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika”.
• art. 81. § 3. „Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 1. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę”.
Lojalność wobec pracodawcy a zakres obowiązków
Warto pamiętać o opisanych wyżej sytuacjach. Bezpodstawna odmowa wykonania polecenia służbowego może mieć bardzo nieprzyjemne konsekwencje dla pracownika. I mimo że czasem wydaje się, że coś niekoniecznie należy do naszych obowiązków, to będziemy zobowiązani zadanie wykonać.
To działa także w drugą stronę – w określonych przypadkach będzie można odmówić wypełnienia polecenia. Warto takie sytuacje rozwiązywać na piśmie, by w razie sporów mieć podstawy do oceny sytuacji.
