Kwota wolna od potrąceń: ile wyniesie? Zasady
Potrącenie z wynagrodzenia to czynność, którą opisuje art. 87. Kodeksu pracy. Polega ono na odejmowaniu od pensji kwoty, którą zatrudniony jest winien różnym podmiotom.
Możemy wyróżnić potrącenie z wynagrodzenia bez zgody pracownika oraz za jego zgodą. Pierwszy przypadek dotyczy zajęć alimentacyjnych, należności innych niż alimentacyjne (np. komorniczych), potrąceń zaliczki z wynagrodzenia, a także kar pieniężnych wynikających z odpowiedzialności porządkowej.
Z kolei dobrowolne potrącenie z wynagrodzenia polega na tym, że pracownik każdorazowo musi wyrazić zgodę na piśmie na potrącenie z pensji. Dotyczą one np. spłaty pożyczki z zfśs, kredytu bankowego, składki związkowej czy na dobrowolne grupowe ubezpieczenie pracownicze.
Zgodnie z prawem pracy potrącenie z wypłaty nie może przekraczaj określonej kwoty. Mówi o tym art. 87.1. Kodeksu pracy. Warto go przypomnieć:
§ 1. Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
-
minimalnego wynagrodzenia za pracę [...] przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
-
75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi;
-
90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 kary porządkowe.
§ 2. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
Z kolei w przypadku potrąceń dobrowolnych (zgodnie z art. 91.2.) kwota wolna od potrąceń jest równa:
-
minimalnemu wynagrodzeniu za pracę – w przypadku należności na rzecz pracodawcy,
-
80% minimalnego wynagrodzenia – w przypadku innych należności.
Zatem kwota wolna od potrąceń 2020 r. różni się w zależności od minimalnego wynagrodzenia i innych czynników.
Początek bieżącego roku przyniósł szereg zmian w życiu zawodowym i gospodarczym. Wynikają one z kolejnych ustaw, które mają na celu przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2. Z art. 52. tzw. trzeciej tarczy antykryzysowej (Dz.U. 2020 poz. 875) wynika zmiana kwoty wolnej od potrąceń:
1. Jeżeli z powodu podjętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działań służących zapobieganiu zarażeniem wirusem SARS-CoV-2 pracownikowi zostało obniżone wynagrodzenie lub członek rodziny pracownika utracił źródło dochodu, kwoty [...][maksymalnego potrącenia – przyp. red.] ulegają zwiększeniu o 25% na każdego nieosiągającego dochodu członka rodziny, którego pracownik ten ma na utrzymaniu.
Ustawa wyjaśnia, że za członka rodziny rozumie się współmałżonka, rodzica wspólnego dziecka, dziecko do 25. roku życia lub starsze, jeśli ma orzeczenie o niepełnosprawności i z tego tytułu przysługują mu świadczenia rodzinne lub zasiłek dla opiekuna (dalsze wyjaśnienia dotyczące statusu dziecka znajdziemy w art. 52.3.).
Dlaczego zwiększono kwotę wolną od potrąceń?
Zwiększenie kwoty wolnej od potrąceń ma na celu zabezpieczenie bytu pracowników i ich rodzin w trudnym okresie kryzysu spowodowanego spowolnieniem gospodarczym. Wiele osób, w wyniku pandemii koronawirusa, musi mierzyć się ze znacznym zmniejszeniem miesięcznych dochodów. Jednocześnie koszty życia – żywności, mieszkania, podatki, raty w banku i inne należności – wcale nie maleją. Zwiększenie kwoty wolnej gwarantuje, że w pierwszej kolejności pracownik będzie mógł zabezpieczyć podstawowe potrzeby swoje i swojej rodziny, a dopiero w dalszej kolejności zostanie zobowiązany do spłaty zobowiązań pieniężnych.
