Lekarz, adwokat, nauczyciel, ale też taksówkarz, protetyk słuchu czy pirotechnik to profesje znajdujące się w Polsce na liście zawodów regulowanych. Co to oznacza i czym charakteryzuje się owa lista? Jak zdobyć jeden z takich zawodów?
Co to są zawody regulowane?
W zdecydowanej większości profesji mechanizmy rynku pracy, konkurencja podczas rekrutacji wpływają na to, że kandydaci muszą odznaczać się wysokimi kwalifikacjami, posiadać kierunkowe wykształcenie, doświadczenie itd. Są jednak także takie przypadki, gdy praca w zawodzie wymaga np. zdania państwowego egzaminu i zależy od ściśle wytyczonych reguł. Trudno wyobrazić sobie np. lekarza, który zamiast medycyny, ukończył politologię, a potem kilka różnych szkoleń w prywatnych placówkach. Czysto teoretyczny charakter miałoby pytanie, czy taka osoba dysponuje wiedzą niezbędną, aby leczyć pacjentów?
Zawody regulowane to profesje, dla których państwowe przepisy określają kwalifikacje, istnieje wymóg zdania specjalnych egzaminów czy zarejestrowania się w organizacji zawodowej. W każdym kraju lista zawodów regulowanych jest nieco inna. W Polsce znajduje się na niej 361 pozycji – najwięcej spośród wszystkich państw UE.
Zawód regulowany – jak zdobyć?
Myśląc nad swoją ścieżką kariery w zawodzie regulowanym, warto już na początku dobrze sprawdzić, jakie są wymagania wobec kandydatów do pracy. To również ważne w kwestii tego, jak wybrać studia podyplomowe.
Wymagania wobec przedstawicieli poszczególnych zawodów regulowanych są różne. Dlatego zawsze dobrze jest poznać informacje o zawodzie. Jak wspomniano wyżej – zasady dostępu do danej profesji są określone przez polskie prawo. W przypadku niektórych zawodów trzeba spełnić wszystkie trzy warunki (uzyskanie określonego wykształcenia, zdanie egzaminu państwowego, zapisanie się do organizacji zawodowej), w innych dwa bądź jeden z nich. Podstawowe wymagania dla poszczególnych profesji znajdziemy m.in. na stronach Komisji Europejskiej, warto też zapoznać się z poszczególnymi aktami prawnymi.
Przykładowo w przypadku lekarza i dentysty będą to: Ustawa o zawodach lekarzy i lekarzy dentystów (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 790), Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów (Dz.U. z 2020 r. poz. 1566, ze zm.), Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie sposobów dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1923), Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 965, ze zm.).
Wykaz aktów dla detektywa: Ustawa o usługach detektywistycznych (Dz.U. z 2002 r. Nr 12, poz. 110 ze zm.), Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szkolenia dla osób ubiegających się o wydanie licencji detektywa, Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o wydanie albo posiadających licencję detektywa, Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie składania wniosku o wydanie licencji detektywa, Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i trybu wnoszenia opłaty za wydanie licencji detektywa.
Lista zawodów regulowanych
Niektóre zawody regulowane w Polsce w innych krajach mogą być uznawane za zawody nieregulowane. Planując więc wyjazd, warto zweryfikować, jak wygląda sprawa potwierdzania kwalifikacji w państwie, w którym chcemy podjąć zatrudnienie. Przykładowo – zawód nauczyciela wychowania przedszkolnego jest regulowany w Polsce czy w Austrii, a w Niemczech i Portugalii nie.
Wszelkie informacje o zawodach regulowanych w Unii Europejskiej, Norwegii, Islandii, Liechtensteinie czy też Szwajcarii znajdziemy w bazie prowadzonej przez Komisję Europejską. W witrynie możemy zweryfikować listę zawodów, sprawdzić podstawy prawne regulacji i wymagania wobec kandydatów. Dowiemy się też, co jest potrzebne, aby móc potwierdzić nasze kwalifikacje i kompetencje zawodowe za granicą w danym zawodzie.
