Pracodawca może wybrać, na jakich zasadach planuje zatrudnienie pracownika. Poszczególne rodzaje umów o pracę – etat czy umowy cywilnoprawne – różnią się między sobą pod wieloma względami, jednym z nich są zasady odprowadzania składek do ZUS. Od 1 stycznia 2021 r. istnieje obowiązek zgłaszania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawieranej umowy o dzieło. Obecnie ma to jedynie cel informacyjny, nie wiąże się z dodatkowymi składkami, wydatkami itd. Jak dokładnie wygląda kwestia: umowa o dzieło a ZUS? Kto musi zgłaszać ją u ubezpieczyciela – wykonawca dzieła, czy zlecający – i w jaki sposób można to zrobić?
Umowa o dzieło a ZUS – termin zgłaszania
Zacznijmy od tego, że zgłoszenie umowy o dzieło do ZUS leży po stronie zlecającego wykonanie dzieła. Dla pracownika/ wykonawcy nic się zatem w tym temacie nie zmienia. Termin to 7 dni od dnia zawarcia umowy o dzieło. ZUS przyjmuje formularze RUD w wersji elektronicznej – przez platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS – i papierowej, a sama procedura zgłaszania nie jest skomplikowana.
Formularz RUD a umowa o dzieło
Wspomniany wyżej formularz RUD to dokument, na którym zgłasza się umowy o dzieło. Można wysłać go online bądź złożyć w oddziale wersję papierową. Do uzupełnienia są trzy bloki danych. Pierwszy dotyczy informacji (danych adresowych i identyfikacyjnych) o zamawiającym wykonanie dzieła, drugi – danych wykonawcy umowy o dzieło. Trzeci blok to informacje o umowach: daty ich zawarcia i wykonania, przedmiot umowy oraz liczba umów.
Umowa o dzieło: zgłoszenie do ZUS – wyjątki
Co ważne, nie zawsze trzeba informować Zakład Ubezpieczeń Społecznych o umowie o dzieło. Zgłoszenie do ZUS nie dotyczy kilku przypadków:
- umowy o dzieło z własnym pracownikiem,
- umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem, ale wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy,
- umowy o dzieło zawartej z osobą prowadzącą działalność gospodarczą (w sytuacji, gdy wykonywane w ramach dzieła usługi wchodzą w zakres działalności gosp.).
Informować ZUS o zawartych umowach o dzieło nie muszą podmioty lub jednostki organizacyjne takie jak stowarzyszenia, fundacje itd. o ile nie są płatnikami składek (nie zgłaszają do ubezpieczeń społecznych co najmniej jednego ubezpieczonego).
Osoby fizyczne natomiast mają taką powinność, niezależnie od tego, czy są zarejestrowane w ZUS jako płatnicy składek, czy nie. Za niewywiązanie się z obowiązku zgłaszania umów grozi kara do 5 tys. zł.
