Redukcja etatów, zwłaszcza w dużej skali, zazwyczaj wynika z problemów finansowych przedsiębiorstwa czy potrzeby restrukturyzacji. Dobrowolne odejścia są alternatywą dla zwolnień grupowych, korzystną zarówno z punktu widzenia pracodawców, jak i pracowników. Na czym polega program dobrowolnych odejść?
Program dobrowolnych odejść – na czym polega?
Program dobrowolnych odejść z pracy nie został dotychczas uregulowany ani w Kodeksie pracy, ani w żadnej innej ustawie. Trzeba także podkreślić, że w Polsce wciąż nie jest tak popularną praktyką, jak w innych europejskich krajach. Na czym polega?
Pracodawca opracowuje regulamin i zasady takiego programu, dostosowując je do potrzeb i możliwości finansowych firmy. Odejście z pracy z własnej woli ma być dla zatrudnionych korzystniejsze niż zwolnienie grupowe ze względu na:
- możliwość uzyskania wyższejniż przewidziana w Ustawie o zwolnieniach grupowych odprawy z pracy,
- rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy – dzięki takiej formie zwalniający się pracownik nie będzie musiał odczekać 90 dni, zanim zacznie mu przysługiwać prawo do zasiłku dla bezrobotnych (co ma miejsce w przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem stron, ale bez winy zakładu pracy),
- dodatkowe zachęty finansowe.
Istotną z punktu widzenia pracodawcy różnicą w kwestii program dobrowolnych odejść a zwolnienia grupowe, jest fakt, że z pierwszej opcji mogą skorzystać też z własnej inicjatywy pracownicy chronieni ustawowo przed zwolnieniem grupowym, a więc np. ci tuż przed emeryturą, którym przysługuje świadczenie przedemerytalne.
Program dobrowolnych odejść a odprawa i podatek
Ponieważ program dobrowolnych odejść nie jest jednoznaczny ze zwolnieniem grupowym, pracodawcę, który go wprowadza, nie obowiązuje Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Aby zachęcić do dobrowolnego zwalniania się, proponowana oprawa w pracy jest wyższa niż w przypadku zwolnień grupowych.
Przypomnijmy, że zgodnie z art. 8. przy zwolnieniu grupowym pracownik zatrudniony krócej niż 2 lata otrzymuje równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeśli pracował od 2 do 8 lat – dwumiesięcznego, a jeśli dłużej, to przysługuje mu trzymiesięczna pensja. Maksymalna wysokość odprawy nie może także przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w Polsce.
W dobrowolnym odejściu to pracodawca ustala kwoty. Jeśli zaś chodzi o kwestię program dobrowolnych odejść a podatek dochodowy, pracownik, rozważając tę opcję rozwiązania umowy, powinien pamiętać, że od otrzymanej odprawy będzie musiał odprowadzić podatek PIT.
