Rozwój BPO/SSC w Polsce*
• 128 tys. zatrudnionych w BPO/SSC
• ponad 50-procentowy wzrost zatrudnienia od 2012 roku
• 470 Centrów Usług Wspólnych
• 66 nowych centrów od początku 2013 roku
• 170 tys. pracowników sektora na koniec 2015 roku (prognoza)
* za: Sektor nowoczesnych usług biznesowych w Polsce 2014, raport ABSL
Według raportu 2014 Tholons Top 100 Outsourcing Destinations Kraków znalazł się na 9. miejscu na świecie jako idealne miasto do rozwoju usług BPO/SSC. W tym mieście już 25 tys. osób pracuje w outsourcingu. Inne najważniejsze ośrodki, takie jak Warszawa, Wrocław, Poznań czy Katowice, nie pozostają w tyle. Co ciekawe, coraz częściej inwestorzy dostrzegają potencjał mniejszych miast. Wprawdzie nieco trudniej w nich o specjalistów mówiących biegle rzadkimi językami, ale za to jest dostęp do osób z dobrym angielskim lub niemieckim i aspiracjami.
Kogo poszukuje BPO/SSC?
Specyfika pracy w tym sektorze polega przede wszystkim na znajomości języków obcych. Większość Centrów Usług Wspólnych ma dopracowane programy onboardingu, umożliwiające wdrożenie pracownika i przygotowanie go do pracy, nawet jeśli nie ma on ani doświadczenia zawodowego, ani nie specjalizował się w danym obszarze. Aby zostać juniorem w dziale księgowości, nie trzeba być po studiach finansowych, ale za to bardzo przydaje się znajomość holenderskiego czy szwedzkiego. Jednocześnie Centra Usług Wspólnych cierpią na niedobór osób z doświadczeniem i unikalnymi kompetencjami. Coraz mocniejsza specjalizacja i przenoszenie kolejnych procesów biznesowych do Polski sprawiają, że cenione są osoby posiadające dość szczegółową wiedzę i doświadczenie.
Jakie umiejętności są deficytowe?
„Z punktu widzenia rekrutera w State Street mogę powiedzieć, że najtrudniej jest znaleźć kandydatów na stanowiska, które oprócz języka angielskiego wymagają znajomości innego języka obcego na bardzo dobrym poziomie wraz ze specjalistyczną wiedzą na temat wyceny ryzyka, wyników inwestycji czy zgodności procesów inwestycyjnych. Drugą grupą są kandydaci z kilkuletnim doświadczeniem, którzy – w ciągle jeszcze rozwijającym się w Polsce sektorze funduszy inwestycyjnych – należą do wąskiego grona specjalistów” – mówi Edyta Sander ze State Street Bank Polska.
„Jakiś czas temu rozpoczęliśmy rekrutację na stanowiska specjalistyczne, na które poszukujemy osób z kilkuletnim doświadczeniem w obszarze inżynierii medycznej i biologii molekularnej” – mówi Hanna Spychalska-Waszek z QIAGEN Business Services. – „Chętnie powitamy u nas osoby z tytułem doktora, dorobkiem naukowym i praktycznym doświadczeniem w zakresie diagnostyki chorobowej. Obecnie poszukujemy osób ze znajomością języka włoskiego, hiszpańskiego i francuskiego, a także programistów i deweloperów do nowego projektu e-commerce” – dodaje.
„Ciber aktualnie poszukuje księgowych z językiem niemieckim i angielskim oraz analityków IT z językiem niemieckim i angielskim – z tymi stanowiskami jest największy kłopot” – wylicza Margarita Nowakowska z Ciber Polska.
Główne sektory pracy w BPO/SSC
Centra Usług Wspólnych to nie tylko księgowość. Rozwój sektora oraz powstanie wielu nowych podmiotów na polskim rynku pracy sprawiły, że w branży BPO/SCC można rozwijać się w kilku obszarach. Do najważniejszych należą:
Usługi księgowe i finansowe
(22% obsługiwanych procesów)
W tym obszarze można zajmować się:
• sprawdzaniem poprawności księgowań,
• kalkulacją rezerw finansowych,
• kontrolą terminowości oraz zgodności dokonywanych płatności,
• weryfikacją faktur, wprowadzaniem danych do systemu,
• monitorowaniem poprawności danych finansowych w podległym obszarze zgodnie z procedurami firmy,
• raportowaniem niezgodności w fakturach.
Praca w accountingu wymaga zdobycia wiedzy na temat specyfiki prawa księgowego w obsługiwanych obszarach.
ITO
(29% obsługiwanych procesów)
W tym obszarze można zajmować się:
• projektowaniem, tworzeniem i wdrażaniem aplikacji (praktycznie w każdym języku programowania),
• obsługą administracyjną,
• zarządzaniem systemami IT,
• projektowaniem systemów IT,
• obsługą procesów IT,
• zarządzaniem bazami danych.
HRO – HR Services
(5%)
W tym obszarze można zajmować się:
• polityką kadrowo-płacową,
• administracją płacową (planowanie wynagrodzeń, tworzenie strategii wynagrodzeń, administracja dodatkami pozapłacowymi),
• administracją personalną,
• zarządzaniem talentami,
• procesami rekrutacyjnymi,
• projektowaniem procesów szkoleniowych.
Praca w HRO często wiąże się z koniecznością zdobycia wiedzy na temat uwarunkowań prawnych i kulturowych w obrębie obsługiwanego regionu.
Do sektorów rozwijających się należą:
• logistyka (prowadzenie działań logistycznych, planowanie transportów, zarządzanie przestrzenią magazynową),
• zakupy (od weryfikacji umów po sprawdzanie poprawności zamówień),
• e-commerce (zarówno od strony technicznej, jak i obsługi procesów zakupowych),
• finanse i zarządzanie ryzykiem (od sprawozdawczości finansowej po identyfikację ryzyka finansowego),
• obsługa podatkowa (od kalkulacji podatków i wypełniania deklaracji po analizy podatkowe i doradztwo uwzględniające specyfikę prawa podatkowego danego kraju oraz UE).
Rekrutacja
A jak wygląda proces rekrutacji do BPO/SCC?
Zawsze jest to proces kilkustopniowy, w ramach którego sprawdza się nie tylko znajomość języka i potwierdza kompetencje zdobyte w trakcie poprzednich prac, ale również ocenia potencjał rozwojowy kandydata. Standardowo proces rekrutacyjny składa się z:
• selekcji CV – w którym poszukuje się przede wszystkim informacji o poziomie znajomości języków obcych oraz opisu doświadczenia kandydata;
• rozmowy telefonicznej – w trakcie której często wstępnie sprawdzana jest znajomość języka;
• spotkania rekrutacyjnego – prowadzonego przez osobę z działu HR – w takcie rozmowy również sprawdza się poziom znajomości języka obcego. Nierzadko poprzez testy;
• spotkania rekrutacyjnego z menedżerem – kandydaci średnio kontaktują się w procesie rekrutacji z minimum trzema osobami z firmy.
Choć rekrutacja do BPO/SSC jest prowadzona w większości firm na masową skalę, sektor ten mocno dba o tzw. candidat experience, czyli kandydat może się spodziewać nie tylko informacji zwrotnej, ale też pełni wiedzy na temat firmy i stanowiska. Sam proces rekrutacji średnio trwa około 2 tygodni do miesiąca.
Korporacja – praca na chwilę czy na dłużej?
Czy praca w sektorze BPO/SSC to sposób na długoletni związek z pracodawcą i stabilną karierę zawodową? Mimo tego, iż Centra Usług Wspólnych funkcjonują w Polsce już kilkanaście lat, to nadal większość pracowników stanowią osoby z niewielkim stażem pracy. Z raportu płacowego Advisory Group TEST Human Resources opublikowanego wiosną 2014 roku wynika, że zaledwie 5% pracowników tego sektora pracuje w branży ponad 10 lat. Co piąty zatrudniony jest od 5-9 lat, a główny trzon stanowią osoby ze stażem pracy poniżej 2 lat (38%). BPO/SSC dla tych, którzy cenią sobie korporacyjne środowisko pracy, może być jednak szansą na dłuższy związek z firmą.
Edyta Sander, University Relations, ze State Street Bank Polska mówi: „Nie ma zasady co do długości zatrudnienia w korporacji. Na naszym przykładzie możemy powiedzieć, że rozpoczynaliśmy naszą działalność w Polsce w 2007 roku z 72 pracownikami; większość z tych osób nadal pracuje dla State Street. Jeśli komuś zależy na stabilności zatrudnienia, stawia na rozwój i lubi nowe wyzwania, na pewno sprawdzi się w organizacjach takich jak State Street, w których dużo zależy od konkretnej osoby a mniej od przypadku”.
Zarobki w SCC/BPO
Według raportu CPL Jobs przeciętne wynagrodzenie specjalisty w sektorze BPO w Warszawie wyniosło:
Księgowość:
5000-6000 zł brutto
Team leader: 8000 zł brutto
Manager: 12 000 zł brutto
„Najdroższe języki” to:
fiński (junior 5000-6500 zł brutto, specjalista 7000-8000 zł brutto)
holenderski (junior 4500-5500 zł brutto, specjalista 6500-8500 zł brutto)
estoński (junior 4000-4800 zł brutto, specjalista 6000-7000 zł brutto)
HR:
3500-5800 zł brutto
Team leader: 7500 zł brutto
Manager: 9000 zł brutto
„Najdroższe języki” to:
holenderski (junior 4500-5500 zł brutto, specjalista 6500-8500 zł brutto)
szwedzki (junior 3500-4200 zł brutto, specjalista 6000-7000 zł brutto)
ITO:
3500-4500 zł brutto (doświadczenie 2-4 lata) i do 7000 zł brutto (powyżej 5 lat doświadczenia)
Team leader: 7500-10 500 zł brutto
Manager: 10 000-11 000 zł brutto
„Najdroższe języki” to:
fiński (junior 5000-6500 zł brutto, specjalista 7500-9000 zł brutto)
norweski i duński (junior 4000-4700 zł brutto, specjalista 6000-8500 zł brutto)
Osoby bez doświadczenia, znające jedynie angielski, zaczynają średnio od 2800 zł brutto niezależnie od branży. Oczywiście znajomość języków obcych podwyższa stawki – im rzadszy język, tym wyższe wynagrodzenie. Stawki różnią się również między miastami, co jest związane z podażą absolwentów specyficznych filologii na danym rynku pracy. Przykładowo, osoba z językiem fińskim zarobi najwięcej we Wrocławiu, a z hiszpańskim więcej w Katowicach niż w Poznaniu.
