Na niedawnym posiedzeniu Rady Rynku Pracy, które odbyło się w MPiPS, Główny Inspektor Pracy podsumowała przeprowadzone w ubiegłym roku kontrole w zakresie legalności zatrudnienia w Polsce oraz ich skuteczność.
W ubiegłym roku inspektorzy pracy przeprowadzili blisko 25 tyś. kontroli dotyczących legalność zatrudnienia i wykonywania innej pracy zarobkowej, które objęły ponad 166,5 tyś. osób. W co drugim skontrolowanym podmiocie stwierdzono nieprawidłowości. Nielegalne zatrudnienie lub inną nielegalną pracę zarobkową ujawniono w blisko 21% kontrolowanych podmiotów.
Zakresem kontroli legalności zatrudnienia objęto również cudzoziemców. Pod tym kątem sprawdzono ponad 2 tysiące podmiotów, na rzecz których świadczyło pracę ponad 15,7 tyś. obcokrajowców ze 117 krajów. Także i tu co druga kontrola wykazała nieprawidłowości, zaś nielegalne zatrudnienie i wykonywanie pracy inspektorzy pracy stwierdzili w odniesieniu do 873 cudzoziemców.
Na posiedzeniu Rady Rynku Pracy władze PIP przedstawiły propozycje zmian, które mogłyby zwiększyć skuteczność działań na rzecz ograniczenia nielegalnego zatrudnienia. Do najważniejszych z nich należą dwa postulaty, które PIP już od dawna kieruje do ustawodawcy. Chodzi po pierwsze o wprowadzenie obowiązku potwierdzania na piśmie ustaleń co do rodzaju i warunków umowy o pracę jeszcze przed dopuszczeniem do pracy oraz skorelowany z nim obowiązek podmiotu powierzającego pracę innym osobom – zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego przed rozpoczęciem pracy.
Ponadto inspektorzy pracy chcieliby uzyskać kompetencję do nakładania mandatów karnych za wszystkie wykroczenia związane z legalnością zatrudnienia, co znacznie uprościłoby dotychczasowe procedury, które aktualnie zobowiązują kontrolujących do kierowania wniosków o ukaranie do sądów. Dalsze postulaty dotyczą utworzenia mechanizmów umożliwiających monitorowanie wykorzystywania uproszczonego systemu zatrudniania cudzoziemców na podstawie oświadczeń, zwolnienie inspektorów pracy z obowiązku przedkładania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, czy umożliwienie przeprowadzania kontroli także u byłych pracodawców.
