Lista stanowisk - Doktor (nauk) / Doktorant

CHARAKTERYSTYKA ZAWODU

Doktor, ściśle rzecz ujmując, nie jest zawodem ani specjalnością, ale tytułem naukowym nadawanym przez uczelnie wyższe i instytuty badawcze osobom, które obroniły rozprawę doktorską i spełniły inne wymagania ujęte w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Kolejnym stopniem naukowym jest doktor habilitowany. Osoba, która go posiada, może ponadto uzyskać tytuł naukowy profesora.

Doktorzy mogą obejmować różnego rodzaju stanowiska na uczelniach i w placówkach naukowo-badawczych. Mają na przykład możliwość obejmowania posady nauczycieli akademickich: profesorów uczelni i adiunktów. 

Osobę podejmującą studia doktoranckie (czyli studia III stopnia) nazywa się z kolei doktorantem. Doktoranci (czyli osoby o tytule magistra, magistra inżyniera lub równorzędnym) także mają możliwość zatrudnienia się na uczelni – na stanowisku asystenta. 

DOKTOR – JAK ZOSTAĆ?

Żeby uzyskać stopień naukowy doktora albo stopień w zakresie sztuki, niezbędne jest przygotowanie i obrona rozprawy doktorskiej. Zgodnie z przywołaną ustawą o szkolnictwie wyższym:

Art. 186. 1. Stopień doktora nadaje się osobie, która:

1) posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny (...),

2) uzyskała efekty uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 8 PRK [Polskiej Rady Kwalifikacyjnej – przyp. red.], przy czym efekty uczenia się w zakresie znajomości nowożytnego języka obcego są potwierdzone certyfikatem lub dyplomem ukończenia studiów, poświadczającymi znajomość tego języka na poziomie biegłości językowej co najmniej B2;

3) posiada w dorobku co najmniej:

a) 1 artykuł naukowy opublikowany w czasopiśmie naukowym lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej (...) lub

b) 1 monografię naukową wydaną przez wydawnictwo (...) lub

c) dzieło artystyczne o istotnym znaczeniu;

4) przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską;

5) spełniła inne wymagania określone przez podmiot doktoryzujący.

Warto zaznaczyć, że żeby uzyskać tytuł doktora niekoniecznie trzeba podjąć studia w szkole doktorskiej – liczy się dorobek naukowy i spełnienie wymagań ustawowych. Część osób decyduje się na obronę doktoratu z tzw. wolnej stopy. 

DOKTOR – JAK WYGLĄDA PRACA W TYM ZAWODZIE?

Praca osoby posiadającej stopień doktora uzależniona jest od stanowiska, jakie on obejmuje. Osoby zatrudnione na uczelni mogą zajmować się na przykład:

• planowaniem i prowadzeniem badań, 

• pozyskiwaniem środków na sfinansowanie kolejnych projektów badawczych, 

• przygotowywaniem i prowadzeniem zajęć dydaktycznych, 

• opiekowaniem się doktorantami, 

• recenzowaniem prac studentów i prac naukowych, 

• tworzeniem publikacji naukowych, 

• prezentowaniem wyników na konferencjach, reprezentowaniem jednostki badawczej czy uczelni, 

• popularyzowaniem nauki. 

ILE ZARABIA DOKTOR?

Droga do osiągnięcia tytułu naukowego jest długa, nie bez racji wiele osób myślących o tej ścieżce kariery zastanawia się, czy doktorat w Polsce się opłaca, czy znacząco podwyższa miesięczne zarobki. 

Sposób wynagradzania osób z tytułami naukowymi, zatrudnionymi w jednostkach państwowych, określa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wypłaty składają się z części wynagrodzenia zasadniczego i dodatku stażowego, a także ewentualnie kolejnych dodatków, np. funkcyjnego. 

Ile zarabia doktor (nauk) w praktyce? Zgodnie z Ogólnopolskim Badaniem Wynagrodzeń, przeprowadzonym w 2019 r. na próbie 1576 osób z tytułem doktora, mediana całkowitego wynagrodzenia tychże osób wyniosła 6700 zł brutto. Dla porównania, mediana wynagrodzeń magistrów w tym samym czasie to 5200 zł brutto miesięcznie. 

Wypłaty mężczyzn z tytułem doktora były wyższe – mediana na poziomie 7386 zł brutto miesięcznie (wartość dla pań – 6000 zł brutto miesięcznie). To samo badanie pokazało, że najwyższe płace osiągali doktorzy nauk inżynieryjnych (elektronika i automatyka), informatycznych oraz ekonomicznych. Na drugim biegunie byli zaś doktorzy psychologii, polonistyki i historii. 

DOKTOR – ŚCIEŻKA KARIERY ZAWODOWEJ

Doktor może starać się o otrzymanie kolejnego stopnia naukowego, czyli doktora habilitowanego, a w dalszej kolejności – tytuł profesora, nadawany przez Prezydenta RP. Wyższe miejsce w hierarchii naukowej uprawnia do zajmowania wyższych stanowisk w uczelniach i instytutach badawczych. 

DOKTOR – PERSPEKTYWA PRACY

Doktoranci oraz doktorzy są zatrudniani w prywatnych oraz publicznych uczelniach, instytutach PAN i innych instytutach badawczych.