Rozmowa kwalifikacyjna to nie tylko okazja do znalezienia się w krzyżowym ogniu pytań rekrutera. W trakcie każdego z takich spotkań przychodzi moment, w którym to kandydat może wykazać się inicjatywą i zadać pracodawcy własne pytania. To również bardzo ważny element decydujący o możliwym rekrutacyjnym sukcesie. Dlatego tak istotna jest wiedza o tym, jakie pytania i w jak sposób zadawać, by zbudować profesjonalny wizerunek.
Oprócz tego, o co warto pytać, równie ważne jest, w jaki sposób zgłaszać swoje wątpliwości, by zostało to odczytane np. nie jak dowód ignorancji, ale integralna część procesu rekrutacji. Pamiętajmy: pytania od kandydata to też ważny element rozmowy. Zbytnie rozluźnienie, poczucie, że rozmowa zbliża się do upragnionego końca (oraz pokazanie tego rekruterowi) mogą sprawić, że z mozołem budowany obraz kandydata jako osoby zaangażowanej oraz posiadającej liczne zalety może ulegnie na koniec niekorzystnej zmianie.
Pytania – na końcu czy na początku?
Który moment w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej jest najbardziej odpowiedni do zadawania przygotowanych pytań? Zazwyczaj rekruterzy proponują, by zadawać im pytania pod koniec spotkania. To bardzo logiczne założenie, zazwyczaj bowiem większość wątpliwości kandydata jest rozwiewana we wcześniejszych częściach spotkania. Jeśli pracodawca np. na początku rozmowy nie zasygnalizuje przebiegu spotkania i nie określi czasu na pytania ze strony kandydata, aplikant może sam wyjść z taką inicjatywą, wtedy, gdy będzie czuł, że rozmowa dobiega końca.
Pytać czy nie pytać?
Wiele osób zastanawia się, czy pytania na rozmowie kwalifikacyjnej zadawane przez kandydata nie wpłyną negatywnie na wynik rekrutacji. Wolą stworzyć wrażenie bezproblemowości, które wg nich ma też podnieść komfort rozmowy. Niestety nie jest to najlepszy pomysł. Z punktu widzenia wizerunkowego właściwszym zachowaniem jest przygotowanie i zadanie przemyślanych pytań. W ten sposób kandydat podkreśla zaangażowanie w proces rekrutacji. Odpowiedź przecząca na pytanie „Czy ma Pan/Pani jakieś pytania?” może bowiem zostać odebrana jako przejaw braku chęci do podjęcia pracy oraz lekceważące traktowanie rekrutera.
O co pytać podczas rozmowy kwalifikacyjnej?
Wiele początkowych wątpliwości kandydata, co do stanowiska, rozwieje się w trakcie rozmowy. Jednak często zdarza się, że rekruter nie wspomni lub też nie pogłębi ważnych dla kandydata kwestii.
Jakie pytania zadać na rozmowie kwalifikacyjnej? To w dużej mierze zależy od zainteresowań i potrzeb kandydata. Jeśli w codziennej pracy są dla niego ważne relacje międzyludzkie w zespole, dobrym pomysłem może być zadanie kilku pytań o liczbę osób w dziale oraz o krótką ich charakterystykę. W ten sposób kandydat może się dowiedzieć wiele na temat klimatu panującego wśród pracowników oraz zastanowić się, czy taka właśnie atmosfera mu odpowiada.
W dzisiejszej zawodowej rzeczywistości bardzo istotne jest stałe podnoszenie własnych kwalifikacji oraz zdobywanie nowych umiejętności. Warto również i tę kwestię poruszyć w trakcie spotkania rekrutacyjnego. Najczęstsze pytania na rozmowie kwalifikacyjnej dotyczą właśnie możliwości rozwoju (udziału w kursach, projektach, szkoleniach) czy awansu. Zadanie tego typu pytań pozwoli wzmocnić wizerunek kandydata zmotywowanego do pracy oraz zainteresowanego dłuższą współpracą z firmą.
Bardzo ważne jest również dopytanie o szczegóły stanowiska – o dodatki pozapłacowe, system premiowy. Można też spytać o to, czy występuje konieczność pracy w nadgodzinach. Jednak zdania na temat tego pytania są podzielone (niektórzy odbierają je negatywnie, interpretując jako niechęć do zaangażowania się w pracę). Nie warto również zwlekać z rozwianiem swoich wątpliwości na temat konieczności wyjazdów służbowych. Wiele firm posiada wewnętrzne ustalenia co do preferowanego codziennego ubioru. Dobrze poznać je wcześniej, by nie zostać zaskoczonym ograniczeniami np. co do obowiązujących kolorów czy formalnego stylu. Wyjaśnienie kwestii dress code’u pozwoli właściwie przygotować się do pracy i uniknąć krępujących sytuacji.
O co nie wolno pytać na rozmowie kwalifikacyjnej
Oprócz wymienionych przykładów, ważne jest też, by wiedzieć, czego nie robić na rozmowie kwalifikacyjnej – jakich pytań nie zadawać. Ogólna odpowiedź brzmi: takich, które świadczą o braku przygotowania i lekceważącym stosunku do pracodawcy, np.:
- Czym zajmuje się państwa firma?
- Kiedy mogę wziąć pierwsze wolne dni?
Jak zapytać o wynik rozmowy kwalifikacyjnej?
Rzadko się zdarza, by od razu po rozmowie kwalifikacyjnej rekruter oznajmiał, jaki jest jej wynik. Nie należy też o to dopytywać. Problem należy rozwiązać w inny sposób – pytając o dalsze procedury rekrutacji. Należy dowiedzieć się, w jakim terminie aplikant otrzyma odpowiedź od firmy i w jakiej formie nastąpi kontakt(mailowo, telefonicznie).
Mimo tego, że według specjalistów pytania powinny zajmować 20% całkowitego czasu rozmowy, a odpowiedzi 80%, to właściwy wybór oraz przygotowanie swoich wątpliwości, które zostaną zadane na rozmowie kwalifikacyjnej mogą pomóc w zbudowaniu profesjonalnego, zaangażowanego wizerunku kandydata i osiągnąć sukces rekrutacyjny.
