Zadaniem audytora WCAG jest zapewnienie, aby treści cyfrowe były dostępne dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami. W dobie rosnących wymogów prawnych i dynamicznego rozwoju technologii cyfrowej owa dostępność staje się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych stron internetowych i aplikacji. Wyjaśniamy, jak zdobyć kwalifikacje w tym zawodzie, na czym polega praca audytora WCAG i na jakie zarobki może liczyć specjalista ds. dostępności cyfrowej.
Spis treści
WCAG – czym jest?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych. Jest to zbiór zaleceń dotyczących tworzenia i prezentowania treści cyfrowych tak, aby były one dostępne dla jak najszerszego grona odbiorców, w tym dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
WCAG to międzynarodowy standard opracowany przez organizację World Wide Web Consortium, który określa, w jaki sposób projektować strony internetowe i aplikacje mobilne tak, by były dostępne dla wszystkich użytkowników – w tym osób z niepełnosprawnościami np. wzroku, słuchu, funkcji poznawczych czy osób z niepełnosprawnością ruchową. Aktualna wersja WCAG 2.2, wydana w październiku 2023 roku. Rozwija ona wcześniejsze zasady, uwzględniając w nich nowe technologie i wciąż zmieniające się potrzeby odbiorców.
Pamiętaj!
Audyt WCAG jest narzędziem, które pozwala sprawdzić, czy dana strona internetowa lub aplikacja mobilna spełnia cztery podstawowe zasady dostępności cyfrowej.
-
Główne zasady WCAG
Podstawą dostępności cyfrowej tworzącą fundament projektowania treści cyfrowych dostępnych dla każdego są:
-
postrzegalność – treści cyfrowe muszą być przedstawione w taki sposób, by każdy użytkownik mógł je odebrać. W praktyce oznacza to po prostu możliwość odczytania tekstu przez osoby słabowidzące, dostępność alternatywnych opisów do grafik dla osób niewidomych czy chociażby zapewnienie napisów i tłumaczeń na język migowy w materiałach wideo;
-
funkcjonalność – strona internetowa lub aplikacja musi być możliwa do obsługi w różny sposób. Kluczowe jest zapewnienie nawigacji na przykład za pomocą klawiatury czy umożliwienie korzystania z technologii wspomagających, takich jak czytnik ekranu. Ważne jest również unikanie migających elementów, które mogą powodować trudności u osób z zaburzeniami uwagi;
-
zrozumiałość – treści cyfrowe powinny być zaprezentowane w sposób jasny i przewidywalny. Dotyczy to zarówno prostego języka tekstów, jak i czytelnych formularzy czy intuicyjnego układu strony;
-
solidność – strona powinna być zbudowana w taki sposób, by umożliwiała prawidłowe działanie w różnych przeglądarkach, urządzeniach i przy użyciu technologii wspomagających.
-
Kto musi wdrożyć WCAG?
Dotychczas obowiązek zapewniania dostępności zgodnej ze standardami WCAG na poziomie AA dotyczył głównie sektora publicznego, w tym przede wszystkim urzędów, szkół, szpitali czy bibliotek, a także firm realizujących projekty dla administracji. Sytuacja zmieniła się jednak w czerwcu 2025 roku, gdy w życie weszły przepisy Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).
Pamiętaj!
Od 28 czerwca 2025 roku obowiązek stosowania WCAG obejmie również szereg podmiotów prywatnych, w tym między innymi:
-
sklepy internetowe,
-
banki, fintechy, ubezpieczyciele i operatorzy płatności,
-
firmy transportowe i systemy sprzedaży biletów online,
-
dostawcy aplikacji mobilnych,
-
operatorzy terminali samoobsługowych.
Nowe przepisy WCAG mają na celu zapewnienie równego dostępu do usług cyfrowych w całej Unii Europejskiej. Dla firm oznacza to konieczność wdrożenia niezbędnych rozwiązań technologicznych w budowie stron i aplikacji, gwarantujących ich dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Brak wdrożenia nowych standardów i dostosowania cyfrowego może skutkować sankcjami prawnymi.
Audytor WCAG – jak nim zostać?
Droga do podjęcia pracy jako audytor WCAG zaczyna się od zdobycia kwalifikacji zawodowych oraz kompetencji praktycznych. Warto zaznaczyć, że specjalista ds. dostępności cyfrowej stron internetowych ma od niedawna oficjalny status kwalifikacji rynkowej.
Pamiętaj!
7 grudnia 2020 roku zawód audytora dostępności stron internetowych zgodnych ze standardem WCAG został oficjalnie wpisany do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, jako kwalifikacja rynkowa. W praktyce oznacza to, że państwo jasno określa, jakie umiejętności musi posiadać audytor, jak można je zdobyć i w jaki sposób potwierdzić je państwowym certyfikatem.
Audytor WCAG jest zawodem, który wymaga zarówno wiedzy technicznej, jak i pewnych umiejętności miękkich. Aby zostać audytorem WCAG, warto zacząć od poznania zasad dostępności cyfrowej opisanych w wytycznych WCAG, a także zdobyć praktyczne doświadczenie w testowaniu stron internetowych pod kątem dostępności, korzystając przy tym z narzędzi i technik audytowych. Pomocne będzie ukończenie specjalistycznych szkoleń lub kursów dotyczących dostępności cyfrowej. Na koniec, aby potwierdzić swoje kompetencje, można uzyskać certyfikat potwierdzający takie umiejętności.
Kwalifikacja audytora WCAG jest kierowana do szerokiego grona odbiorców i wbrew pozorom nie są to tylko osoby związane bezpośrednio z branżą IT. Oprócz twórców serwisów internetowych, webmasterów czy developerów, kwalifikacja adresowana jest również do specjalistów z różnych dziedzin, w tym pracowników instytucji publicznych, organizacji pozarządowych, czy nawet firm zamawiających produkty cyfrowe. Warto jednak mieć na uwadze, że kwalifikacja WCAG może być cennym uzupełnieniem kompetencji dla programistów, a także specjalistów AI, którzy chcą tworzyć bardziej przyjazne technologie.
Warto wiedzieć!
Szkolenia przygotowujące do uzyskania kwalifikacji organizowane są m.in. w ramach projektu Szkoła Dostępności Cyfrowej, realizowanego z Funduszy Europejskich. Zajęcia w ramach projektu „Systemowe kształcenie specjalistów i specjalistek ds. dostępności cyfrowej” odbywają się w wielu miastach Polski, np. w Warszawie, Krakowie, Rzeszowie czy w Szczecinie. Udział w szkoleniu jest bezpłatny. Kurs kończy się egzaminem, po zdaniu którego uczestnik otrzymuje certyfikat ważny przez 5 lat. Po tym czasie, by przedłużyć ważność kwalifikacji, należy udokumentować przeprowadzenie co najmniej 10 audytów zgodnych ze standardem WCAG oraz odbyć rozmowę z komisją walidacyjną.
-
Audytor WCAG – na czym polega praca w tym zawodzie?
Praca audytora ds. dostępności cyfrowej jest dziś wyjątkowo ważna. W czasach, gdy coraz więcej usług przenosi się do internetu, to właśnie audytor dba o to, by treści cyfrowe były dostępne dla wszystkich użytkowników. Jego zadaniem jest sprawdzenie, czy strony internetowe i aplikacje są przyjazne również dla osób z niepełnosprawnościami – niewidomych, słabosłyszących czy z ograniczeniami ruchowymi.
W praktyce rola audytora dostępności cyfrowej przekłada się na działania, które zapewniają komfortowe korzystanie z internetu przez wszystkich użytkowników. Do jego kluczowych obowiązków należą między innymi:
-
przeprowadzanie testów i audytów dostępności stron internetowych, aplikacji oraz dokumentów elektronicznych,
-
wykorzystywanie narzędzi i programów do oceny dostępności cyfrowej,
-
analiza techniczna serwisu – zbieranie informacji o funkcjach, zastosowanych technologiach oraz kluczowych podstronach,
-
uwzględnianie potrzeb różnych grup użytkowników, ze szczególnym naciskiem na osoby z niepełnosprawnościami,
-
sprawdzanie, czy strona internetowa jest intuicyjna i funkcjonalna,
-
ocena multimediów pod kątem ich dostępności dla wszystkich odbiorców,
-
współpraca z zespołami projektującymi i tworzącymi strony oraz aplikacje,
-
wspieranie pracowników w tworzeniu dostępnych dokumentów cyfrowych,
-
opracowywanie wewnętrznych instrukcji i wytycznych dotyczących dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji,
-
przygotowywanie raportów z przeprowadzonych audytów.
Czytaj także: Osoby niewidome i niedowidzące w miejscu pracy – obowiązki pracodawcy, czas pracy, udogodnienia
Audytor WCAG – średnie wynagrodzenie
Wynagrodzenie audytora WCAG zależy od wielu czynników, takich jak chociażby forma zatrudnienia, poziom doświadczenia czy lokalizacja, a także zakres działalności. Rosnące znaczenie dostępności cyfrowej sprawia, że zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie systematycznie jednak wzrasta, co jednocześnie przekłada się na konkurencyjne wynagrodzenia.
Jak wynika z danych serwisu Salary Expert, który zbiera i analizuje informacje o wynagrodzeniach na całym świecie, średnie wynagrodzenie specjalisty ds. dostępności cyfrowej w Warszawie wynosi około 166 953 zł brutto rocznie, co przekłada się na około 14 tys. zł miesięcznie. Z kolei starszy specjalista na poziomie zaawansowanym, z przynajmniej 8-letnim doświadczeniem w zawodzie, może zarabiać powyżej 17 tys. zł miesięcznie.
Audytor WCAG – ryzyko zawodowe
Specjalista odpowiedzialny za ocenę dostępności cyfrowej w codziennej pracy staje przed różnorodnymi wyzwaniami i ryzykami zawodowymi. Praca ta wymaga przede wszystkim dużej precyzji oraz skrupulatności, co z czasem może prowadzić do wzrostu poziomu stresu. Dodatkowo, audytorzy często realizują projekty ze ściśle określonymi terminami, co zwiększa presję i podnosi ryzyko popełnienia błędów. Nie można też pominąć czynników fizycznych – długie godziny spędzone przed komputerem również mogą negatywnie wpływać na zdrowie. Ponadto dynamiczne zmiany w standardach dostępności wymagają od audytorów stałego podnoszenia kwalifikacji i aktualizacji wiedzy.
Czytaj także: Choroba zawodowa a praca zdalna: co to tech-neck?
Audytor WCAG – gdzie szukać ofert pracy?
Szukanie pracy na stanowisku audytora WCAG warto rozpocząć od śledzenia ofert na popularnych portalach rekrutacyjnych, gdzie regularnie pojawiają się ogłoszenia skierowane do specjalistów ds. dostępności cyfrowej. Dobrym sposobem jest także przeglądanie zakładek „praca” na stronach internetowych instytucji publicznych i urzędów, które często samodzielnie poszukują ekspertów w tej dziedzinie.
Warto jednak pamiętać, że wiele z tych ogłoszeń dotyczy realizacji konkretnych działań lub pojedynczych zleceń, a nie stałego zatrudnienia na etacie. Dlatego też gotowość do pracy projektowej może nieco zwiększyć szanse na znalezienie zajęcia w tej branży.
Audytor WCAG – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy audytor WCAG to zawód przyszłości?
Wraz z rosnącą świadomością znaczenia dostępności cyfrowej oraz wciąż zmieniającymi się wymogami prawnymi w tym zakresie zapotrzebowanie na specjalistów i audytorów WCAG systematycznie rośnie. Coraz więcej instytucji publicznych i firm prywatnych inwestuje w dostępność, co przekłada się na rosnące możliwości zatrudnienia.
-
Czy trudno pracować jako audytor WCAG?
Praca audytora WCAG jest pracą wymagającą. Potrzeba tutaj dużej precyzji, doskonałej znajomości szczegółowych wytycznych oraz gotowości do ciągłego aktualizowania wiedzy, ponieważ standardy dostępności podlegają regularnym zmianom.
Anna Rychlewicz
Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.
