Tworzenie modeli biznesowych - na czym polega?
W celu osiągania zysków, uzyskania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa tworzy się plany, zwane modelami biznesowymi. Ich przestrzeganie ma zagwarantować odpowiednie przychody oraz dominację w sektorze, w którym prowadzi się działalność. W modelach można opisać relacje i wpływy między poszczególnymi segmentami rynku, wpływającymi na daną organizacje itd.
Business model canvas z kolei to szablon, opisujący rzeczywistość firmy, jej miejsce na rynku, za pomocą dziewięciu elementów. Taki schemat formułowania modelów biznesowych firmy został opracowany przez Alexandra Osterwaldera. Jedną z zalet opisywanego projektowania szablonu (oprócz tych merytorycznie związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa) jest czytelność, intuicyjność i przejrzystość. Wszystkie bowiem składniki planu umieszcza się na jednej kartce lub arkuszu. Dzięki temu równolegle można śledzić kluczowe dla przedsiębiorstwa segmenty.
Business model canvas - co to jest?
Dziewięć elementów, wskazanych przez Osterwaldera i składających się na model biznesowy to: kluczowi partnerzy, kluczowe czynności, kluczowe zasoby, propozycja wartości, relacje z klientami, kanały dystrybucji, segmentacja klientów, struktura kosztów oraz źródła przychodów. Każdy z tych elementów ma swoje miejsce w szablonie, którego wzór można odnaleźć na stronie internetowej autora. Niektórzy proponują wypełnianie tego szablonu modelu biznesowego od prawej do lewej, jednak tak naprawdę panuje tutaj dość duża swoboda i elastyczność.
Co powinno się umieścić w poszczególnych rubrykach?
1. Kluczowi partnerzy – to np. dostawcy czy kontrahenci, z którymi firma musi współpracować, aby prowadzić działalność.
2. Kluczowe czynności – czyli działania konieczne, by przedsiębiorstwo mogło funkcjonować (np. związane z produkcją, sprzedażą).
3. Kluczowe zasoby – mogą to być urządzenia, ale też zasoby ludzkie, wszystko, co jest niezbędne do wytworzenia elementu stanowiącego wartość dla klienta.
4. Propozycja wartości – to, co uzyskają klienci, kupując od firmy towar lub usługę. To coś, co odróżnia przedsiębiorstwa, często stanowi o ich konkurencyjności.
5. Relacje z klientami – czyli w jaki sposób firma komunikuje się z klientami, czy są to bezpośrednie relacje, czy odbywają się za pomocą innych kanałów.
6. Kanały dystrybucji – w jaki sposób produkt dociera do klienta.
7. Segmentacja klientów – wyróżnienie grup klientów, do których firma będzie docierała (wyznaczeni np. wg kryterium potrzeb, cech).
8. Struktura kosztów – czyli najważniejsze koszty, wydatki firmy.
9. Źródła przychodów – na czym firma zarabia, skąd pochodzą zyski i za co klienci są gotowi płacić.
Opisane elementy występują praktycznie w każdym przedsiębiorstwie. Uniwersalność modelu biznesowego canvas sprawia, ze można go wykorzystać w wielu różnych branżach.
Model biznesowy - czemu służy?
Model biznesowy przedsiębiorstwa jest istotny zarówno na początku jego funkcjonowania, jak i w późniejszych etapach. Dzięki stworzeniu konkretnego planu, schematu, można odnaleźć słabe i mocne strony przedsiębiorstwa, zidentyfikować segmenty wymagające optymalizacji. Tworzenie modeli biznesowych jest też wskazane przy wprowadzaniu nowych produktów, przy planowanej restrukturyzacji.
Warto na koniec zaznaczyć, że business model canvas to schemat nie tylko wykorzystywany przez analityków biznesowych. Obecnie przenosi się jego strukturę w przypadku planowania kariery zawodowej.
