W niektórych przedsiębiorstwach stosuje się trzyzmianowy system pracy. Z reguły są to zakłady produkcyjne, służba zdrowia, policja oraz inne służby interwencyjne. Warto samemu zweryfikować, czy nasz organizm jest w stanie wytrzymać pracę w trybie nocnym. Zdarza się, że jest to zbyt duże przeciążenie dla pracowników, które może skutkować pogorszeniem się stanu ich zdrowia.
Dodatek nocny – co to jest?
Każdy pracownik wykonujący swoją pracę w porze nocnej ma prawo do specjalnego dodatku do pensji, który nazywany jest dodatkiem nocnym.
Kodeks Pracy - godziny nocne.
Zasady dotyczące pracy nocnej określa 151 artykuł Kodeksu Pracy. Przede wszystkim jest w nim mowa o przedziale czasowym, który możemy nazywać nocną zmianą. Z pracą nocną mamy do czynienia w godzinach 21 – 7. Kodeks Pracy podaje w tym wypadku 10 godzin, a standardowo jedna zmiana ma trwać 8 godzin. Oznacza to, że pracodawca może samodzielnie określić, o której w danym zakładzie rozpoczyna się nocna zmiana, a o której kończy, z zastrzeżeniem, że przedział ten będzie się mieścił w ramach czasowych określonych przez Kodeks Pracy. Jeżeli w zakładzie początek nocnej zmiany to godzina 22, to znaczy, że kończąc pracę o 22, nie dostajemy dodatku nocnego.
W Kodeksie Pracy mamy też ściśle określone, kogo możemy nazywać pracownikiem nocnym. Jest to osoba, która przynajmniej 3 godziny na dobę pracuje na nocnej zmianie lub ¼ czasu pracy w jednym okresie rozliczeniowym przypada na nocki.
Pracodawcy powinni zapoznać się z zapisem traktującym o nocnej zmianie, ponieważ nie każdy pracownik może wykonywać swoje obowiązki podczas pory nocnej. Obostrzenia dotyczą między innymi:
• kobiet w ciąży,
• pracowników, którzy mają pod opieką dziecko do 4 roku życia (chyba że pracownik wyrazi zgodę na taki system zmianowy),
• pracowników młodocianych,
• pracowników niepełnosprawnych (w tym przypadku lekarz może wyrazić na to zgodę).
Dodatek za godziny nocne
Pracodawca musi pamiętać, że dodatek za pracę na tak zwane nocki musi być wypłacany od każdej przepracowanej godziny. Dodatek nocny wynosi 20% stawki godzinowej. Jest on przyznawany każdemu pracownikowi, który pracuje w nocnych godzinach. Warto także zapoznać się z zasadami przyznawania dodatku nocnego pracownikom, którzy są zatrudnieni na pół etatu.
Jak obliczyć dodatek nocny
Sposób obliczania wysokości dodatku nocnego znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29.05.1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie Pracy.
Według zapisu, aby określić wysokość dodatku nocnego, należy podzielić minimalne wynagrodzenie za pracę przez ilość godzin, które będą przypadały na nocną porę. Dodatek ten w poszczególnych miesiącach może się różnić w zależności od ilości godzin pracy nocnej.
Pracodawca powinien także zapoznać się z zasadami przyznawania dodatku nocnego w przypadku zmiany czasu z letniego na zimowy.
