Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Dobre maniery w rozmowach przez telefon

Dobre maniery w rozmowach przez telefon

 
Dobre maniery w rozmowach przez telefon

Coraz więcej spraw zawodowych i biznesowych załatwiamy przez telefon. Prowadzenie służbowej rozmowy telefonicznej rządzi się innymi prawami niż spotkanie twarzą w twarz czy nawet wideokonferencja. – Wielu rozmówców wpada w pułapkę monologu, zachowując się jak prezenter radiowy. Zarzucają drugą stronę potokiem informacji  – zwraca uwagę CEO Szkoły Biznesu i Coachingu dr Wiktor Tokarski. Jak przygotować się do telefonu z klientem lub pracodawcą i jakich jeszcze błędów unikać, by nie zrazić do siebie rozmówcy w ciągu pierwszych 30 sekund rozmowy¹?

 

Spis treści

Biznesowa rozmowa telefoniczna okiem eksperta dr Wiktora Tokarskiego

 

Praca.pl: Rozmowa telefoniczna to wciąż jedno z podstawowych narzędzi w biznesie, choć coraz częściej wypierane przez komunikatory. Gdzie najczęściej popełniamy błędy, kiedy już chwytamy za słuchawkę?

 

Dr Wiktor Tokarski: Największym błędem jest zapominanie o naturze samego medium. Telefon drastycznie zawęża pole komunikacji: nie widzimy mikromimiki, postawy ciała ani gestów, a do dyspozycji zostaje nam wyłącznie głos i treść. Wielu rozmówców wpada wtedy w pułapkę monologu, zachowując się jak prezenter radiowy. Zarzucają drugą stronę potokiem informacji, nie zwracając uwagi na to, że uważność słuchacza przez telefon drastycznie spada już po kilkunastu sekundach jednostronnego komunikatu. Zamiast dialogu tworzy się wykład, z którego partner biznesowy natychmiast mentalnie się wyłącza.

 

Drugą fundamentalną kwestią jest kompletny brak kalibracji do stylu zachowania rozmówcy. Kiedy prowadzę szkolenia z komunikacji dopasowanej do typów behawioralnych DISC, uczymy się właśnie tego, jak szybko rozpoznać, jaki styl reprezentuje nasz rozmówca, a przede wszystkim – jak się do niego świadomie dopasować. Przez telefon słychać to błyskawicznie po tempie mowy, doborze słów czy poziomie energii. Jeśli trafiamy na osobę dominującą, nastawioną na cel, konkrety i szybkie decyzje, a zalewamy ją anegdotami i dygresjami, natychmiast wywołujemy irytację. I odwrotnie: narzucanie presji czasu i agresywnego tempa komuś, kto potrzebuje analitycznych faktów, procedur i poczucia bezpieczeństwa, automatycznie stawia mur.

 

Do tego dochodzi jeszcze grzech pozornego multitaskingu – stukanie w klawiaturę czy odpisywanie na maile słychać w mikro–opóźnieniach i rozproszeniu uwagi, co rozmówca natychmiast odczytuje jako brak szacunku. No i wreszcie brak wstępnego kontraktu na czas: wchodzenie od razu w gęstą problematykę bez upewnienia się, czy druga strona ma w tej chwili przestrzeń mentalną na taką rozmowę.

 

Jak w takim razie poprowadzić rozmowę z kontrahentem, żeby rzeczywiście zrealizować cel i zbudować relację, a nie tylko „załatwić sprawę”?

 

Klucz tkwi w strukturze i świadomym zarządzaniu dynamiką kontaktu. Już w pierwszych trzydziestu sekundach warto ustawić jasną ramę: nazwać cel rozmowy, zdefiniować szacowany czas i wskazać bezpośrednią korzyść dla partnera biznesowego. Gdy mówimy na wstępie, że potrzebujemy trzech minut na domknięcie dwóch punktów, by jutro ruszyć z wdrożeniem, zdejmujemy z rozmówcy napięcie poznawcze i oddajemy mu poczucie kontroli.

 

W trakcie samej rozmowy niezwykle potężnym, choć niedocenianym narzędziem jest umiejętność milczenia. Przez telefon cisza bywa krępująca, więc intuicyjnie próbujemy ją natychmiast zagadać. Tymczasem świadome zrobienie pauzy po zadanym pytaniu na trzy, cztery sekundy daje rozmówcy przestrzeń na realne przemyślenie sprawy – i to właśnie wtedy padają najciekawsze refleksje czy kluczowe obiekcje.

 

Warto też regularnie parafrazować. Przeznaczanie czasu na upewnienie się, że obie strony jednakowo rozumieją dany warunek czy intencję, buduje głębokie poczucie bycia wysłuchanym.

 

Nie zapominajmy też o samej fizjologii głosu: intonacja, nieco niższy rejestr i wolniejsze tempo nadają wypowiedzi naturalny autorytet i spokój. Co ciekawe, uśmiech podczas mówienia do słuchawki jest doskonale słyszalny w barwie dźwięku i natychmiast zmienia chemię kontaktu.

 

A co zrobić w kryzysowej sytuacji? Rozmowa ewidentnie idzie w złą stronę, rośnie napięcie, a druga strona rzuca: „Wie Pan co, kończmy to”? Da się jeszcze elegancko uratować taka rozmowę?

 

W takiej chwili większość ludzi instynktownie przyspiesza, zaczyna desperacko tłumaczyć swoje racje albo wręcz negować emocje drugiej strony. To prosta droga do katastrofy, bo na opór nie można reagować dociskaniem. Eleganckie uratowanie takiej sytuacji polega na natychmiastowym zatrzymaniu się i uznaniu emocji partnera biznesowego.

 

Należy zastosować bufor komunikacyjny i wprost nazwać to, co się dzieje, bez oceniania. Powiedzenie: „Słyszę, że ten temat wywołuje duże napięcie i że to nie jest dobry moment na tę dyskusję” natychmiast rozbraja mechanizm obronny. Następnie warto całkowicie zaakceptować chęć zakończenia rozmowy, dodając: „Zgadzam się z Panem/Panią, że w tych warunkach nie dojdziemy do porozumienia i nie chcę przedłużać tej wymiany zdań na siłę”.

 

W tym momencie odbieramy paliwo konfliktowi. Dopiero wtedy składamy propozycję przeniesienia rozmowy na inny termin, kiedy emocje opadną i obie strony spojrzą na problem ze świeżej perspektywy. Oddając rozmówcy prawo wyboru nowego terminu, wychodzimy z impasu z klasą, ratujemy relację i zostawiamy otwarte drzwi do merytorycznego dialogu. 

 

KLUCZOWE Strategie i zasady savoir-vivre rozmowy telefonicznej

 

Przygotowanie do rozmowy przez telefon w sprawach biznesowych / zawodowych

 

Złota zasada wszelkich spotkań biznesowych i zawodowych brzmi: przygotuj się i zbierz niezbędne dane.

 

Zanim zadzwonisz, ustal cel rozmowy i przygotuj kluczowe informacje. Zależnie od kontekstu mogą to być:

 

  • imię i nazwisko oraz stanowisko rozmówcy,
  • nazwa firmy,
  • nazwa stanowiska (na jakie aplikujesz),
  • terminy,
  • dokumenty,
  • pytania, 
  • ramy finansowe, 
  • ramy czasowe.

 

Miejsce biznesowej rozmowy przez telefon

 

Wybierz spokojne miejsce, wyłącz powiadomienia i nie prowadź rozmowy „przy okazji” innych zajęć. Rozproszenie szybko słychać w głosie! Co więcej, utrudnia uważne słuchanie². W efekcie Twoje odpowiedzi mogą być zbyt powierzchowne lub sygnalizować niezrozumienie tematu. Warto również wyciszyć lub wyłączyć telefon komórkowy osobisty, by w trakcie spotkania w tle nie pojawiły się głośne dźwięki.

 

Nie zawsze mamy do dyspozycji oddzielne pomieszczenie. Wiele osób, np. handlowców, prowadzi negocjacje i rozmowy z klientami przy biurku. W takim przypadku rozmowy służbowe prowadź dyskretnie, tak aby nie przeszkadzać osobom w otoczeniu. Jeśli musisz odebrać połączenie w obecności innych, zadbaj o możliwie krótką i rzeczową wymianę informacji⁴.

 

Czas rozmowy telefonicznej

 

Punktualność dotyczy nie tylko spotkania na żywo, ale i telefonu. Jeśli umówiono się na rozmowę o konkretnej godzinie, należy zadzwonić dokładnie wtedy, kiedy ustalono, nie piętnaście minut wcześniej albo później. Szanowanie czasu drugiej osoby jest jednym z fundamentów biznesowego savoir–vivre'u³.

 

Warto także pamiętać o tym, by nie przeciągać rozmowy. Nie tylko dlatego, że nie rozmówca może mieć inne pilne sprawy. Biznesowa rozmowa przez telefon jest męcząca: wymaga skupienia, wsłuchiwania się, niekiedy robienia notatek. Dlatego warto z góry ustalić, by takie spotkanie nie trwało dłużej niż około godzinę, po której można umówić się na kolejną rozmowę. 

 

Jak rozpocząć rozmowę telefoniczną?

 

Po odebraniu telefonu służbowego należy się przedstawić – podać imię i nazwisko, a w kontaktach z klientem lub firmą także nazwę organizacji. Zwroty takie jak „halo”, „słucham” czy samo „tak” stosowane z powodzeniem na początku rozmowy nieformalnej, nie budują profesjonalnego wrażenia. Lepiej rozpocząć od uprzejmego powitania i jasnej identyfikacji¹.

 

Gdy to Ty dzwonisz, przedstaw się na początku i od razu powiedz, w jakiej sprawie dzwonisz. Jeśli rozmawiasz z osobą na stanowisku kierowniczym, stosuj odpowiedni tytuł i formalny ton, dopóki rozmówca nie zaproponuje bardziej bezpośredniej formy¹.

 

  • Prosty przykład: Dzień dobry, Jan Kowalski, Firma XYZ. Zgodnie z zapowiedzią dzwonię w sprawie omówienia warunków współpracy...

 

Ton głosu, aktywne słuchanie

 

Podczas rozmowy mów wyraźnie, spokojnie i w umiarkowanym tempie. Uśmiech – choć niewidoczny – wpływa na brzmienie głosu, nadając mu bardziej przyjazną i otwartą barwę. 

 

Nie przerywaj rozmówcy, nie wchodź mu w słowo – nieumiejętność wysłuchania wypowiedzi to duże faux pas i brak szacunku wobec rozmówcy. W ten sposób sygnalizujesz, że nie interesuje Cię jego zdanie, bo Twoje jest ważniejsze. Jeśli masz nawyk przerywania albo kończenia zdań za kogoś – postaraj się go oduczyć.

 

W czasie rozmowy biznesowej warto także potwierdzać zrozumienie wypowiedzi, np. pytając: „Czy dobrze rozumiem, że…?”².

 

Najlepsze zakończenie rozmowy przez telefon i follow–up

 

Na końcu biznesowej rozmowy przez telefon warto podsumować najważniejsze ustalenia: termin, zakres zadań, sposób kontaktu lub kolejne kroki. To zmniejsza ryzyko nieporozumień i pokazuje, że traktujesz rozmowę poważnie. Dobrą praktyką jest również upewnienie się, czy rozmówca ma jeszcze jakieś pytania, oraz uprzejme pożegnanie¹.

 

Jeżeli obiecałeś oddzwonić, przesłać dokument lub doprecyzować informację – zrób to w ustalonym terminie. W telefonicznym savoir-vivre'u obowiązuje prosta zasada: oddzwania ten, kto pierwszy się odezwał¹.

 

Czytaj także: Płace w Polsce wkrótce będą jawne. „Nie jesteśmy na to gotowi” – ocenia ekspert rynku pracy Mateusz Żydek

 

Savoir–vivre a rozmowa telefoniczna: FAQ

 

  • Jakie są najważniejsze zasady dobrego wychowania w czasie służbowej rozmowy telefonicznej?

 

Podczas służbowej lub biznesowej rozmowy telefonicznej (rozmowy głosowej) należy pamiętać przede wszystkim o tym, żeby się przedstawić i poinformować, z jaką sprawą się dzwoni. Warto sprawdzić, czy rozmówca ma czas i np. podać orientacyjne ramy czasowe. W czasie rozmowy najlepiej robić notatki i zadawać pytania dotyczące wypowiedzi rozmówcy. Bezwzględnie nie należy przerywać wypowiedzi drugiej osoby. Na koniec warto podsumować najważniejsze punkty rozmowy.

 

  • Co robić, jeśli ktoś nie odbiera Twojego telefonu w sprawie biznesowej?

 

Jeśli nie możesz się dodzwonić, przede wszystkim nie dzwoń do skutku. Jeśli ktoś nie odbiera połączenia biznesowego, szczególnie jeśli rozmowa została wcześniej zaplanowana, prawdopodobnie ma ważny powód dla braku kontaktu. Zamiast wykonywać trzeci czy dziesiąty telefon, spokojnie poczekaj, aż ta osoba oddzwoni. Można także po pierwszym nieodebranym telefonie wysłać krótką wiadomość o oczekiwaniu na połączenie.

 

  • Jaki jest największy błąd w etykiecie rozmowy telefonicznej, popełniany na początku połączenia?

 

Jednym z największych błędów jest zakładanie, że osoba odbierająca telefon pamięta, kim jesteś i w jakiej sprawie dzwonisz. Nawet jeśli rozmowa była umówiona albo to jest kolejna z serii rozmów telefonicznych, przedstawiać się należy za każdym razem, a najlepiej podać także nazwę firmy i cel rozmowy.

 

  • Czy biznesowe rozmowy telefoniczne zawsze należy wykonywać w godzinach pracy?

 

Co do zasady tak, rozmowy w sprawach służbowych wykonuje się w godzinach pracy. Niekiedy jednak, na prośbę klienta czy kontrahenta, można umówić się na rozmowę np. w godzinach wieczornych lub w weekend. 

 

  • Co robić, kiedy nie mogę usłyszeć rozmówcy lub występują inne problemy techniczne?

 

Jeśli pojawiły się problemy z połączeniem, np. nie możesz dosłyszeć, co Twój rozmówca mówi i nie masz pewności, czy Ty jesteś słyszany, najlepiej najpierw na wszelki wypadek wyjaśnić sytuację, a w przypadku braku poprawy przerwać rozmowę i wysłać wiadomość wyjaśniającą oraz umówić się na kolejny telefon.

 

  • Co powiedzieć na koniec rozmowy telefonicznej w sprawach służbowych?

 

Na koniec rozmowy warto krótko podsumować najważniejsze ustalenia i podziękować za poświęcony czas.

 

Źródła:

1. Peggy Post, Peter Post, Emily Post's The Etiquette Advantage in Business: Personal Skills for Professional Success, HarperResource, New York 2005.

2. Letitia Baldrige, Letitia Baldrige's Complete Guide to Executive Manners, Rawson Associates, New York 1985.

3. Debrett's, The New Rules of Mobile Etiquette, 2023.

4. The Emily Post Institute, 4 Essential Cell Phone Rules, 2015.

Dr Wiktor Tokarski

Dr Wiktor Tokarski jest socjologiem (doktor nauk humanistycznych), trenerem biznesu, coachem i mentorem. Szkolenia dla firm prowadzi od 2008 roku – głównie dla menedżerów: zarządzanie zespołem, trudne rozmowy, feedback, delegowanie, komunikacja oparta na modelu DISC. Jako coach pracuje od 2016 roku; ukończył Szkołę Profesjonalnego Coachingu IPRI w Krakowie (program akredytowany przez Izbę Coachingu) i pracuje zgodnie ze standardami ICF, EMCC i Izby Coachingu. W coachingu korzysta też z narzędzi terapii schematów i podejść trzeciej fali (ACT). Jest trenerem DISC (persolog®). Był menedżerem i wykładowcą akademickim; dziś jest dyrektorem zarządzającym Instytutu Szkoleń i Coachingu, którego trenerzy prowadzą szkolenia w całej Polsce. Wśród klientów są m.in. ING Bank Śląski, Netia, Allianz, PGNiG, Grupa Polsat Plus i Intermarché. Prowadzi coaching biznesowy, executive i life coaching (online) oraz mentoring dla menedżerów, przedsiębiorców i coachów.

Więcej artykułów "Rynek pracy"
Praca FineTech Construction Sp. z o.o.

Polecane oferty

  • FineTech Construction Sp. z o.o.

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę / kontrakt B2B
    • Specjalista / specjalistka (mid)
    • Pełny etat
    • Szukamy 2 pracowników
    • Aplikuj bez CV
    • Aplikuj szybko

    Wybierz region · 4 regiony

    • Gdańsk
    • Łódź
    • Warszawa
    • Wrocław

    Twój zakres obowiązków: Udział w przygotowaniu procesu realizacji budowy, Planowanie, organizacja i kontrola realizacji robót budowlanych oraz zgodności z dokumentacją wykonawczą, Wykonywanie obmiarów i przygotowywanie frontu robót, Współpraca z biurami projektowymi i firmami...

  • FineTech Construction Sp. z o.o.

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Specjalista / specjalistka (mid) / starszy specjalista / starsza specjalistka (senior)
    • Pełny etat
    • Aplikuj bez CV
    • Aplikuj szybko

    Wybierz region · 3 regiony

    • Gdańsk
    • Kraków
    • Warszawa

    Twój zakres obowiązków: Analiza dokumentacji przetargowej; Wykonywanie przedmiarów robót; Sporządzanie wycen robót w zakresie konstrukcji i robót wykończeniowych; Proponowanie alternatywnych rozwiązań technicznych; Pozyskiwanie ofert od dostawców i podwykonawców, ich analiza oraz...

Najnowsze artykuły

Zły dzień w pracy – jak wpływa na wydajność, jak przetrwać?

Zły dzień w pracy – jak wpływa na wydajność, jak przetrwać?

Zły dzień w pracy może przytrafić się każdemu. Warto jednak zauważyć, co za nim stoi: chwilowe napięcie, przeciążenie czy warunki, które od dawna odbierają siły. Od tego zależy, jakiej pomocy potrzebujesz – tłumaczy psycholog Patryk Żmudziak. W Dzień Odpoczynku dla Zszarganych Nerwów psycholog radzi, co można zrobić od razu, by poczuć się lepiej i złagodzić objawy stresu.

Jak używać AI na studiach? AIESEC Polska opowiada, jak wygląda studiowanie w epoce sztucznej inteligencji

Jak używać AI na studiach? AIESEC Polska opowiada, jak wygląda studiowanie w epoce sztucznej inteligencji

– Nie należy udawać, że studenci nie korzystają z AI czy korzystają tylko w bardzo małym stopniu. Myślę też, że z drugiej strony nie należy z tym walczyć i zakazywać korzystania z AI, a zmierzyć się z faktem, że tak teraz wygląda i będzie wyglądała nasza rzeczywistość – komentuje Maja Suskiewicz z AIESEC. Jak studenci dziś korzystają ze sztucznej inteligencji – i jak mogą jej używać lepiej?

Dni wolne od pracy 2027

Dni wolne od pracy 2027

Masz poczucie, że w tym roku nie udało Ci się wykorzystać dni urlopowych najlepiej, jak się dało? Tego błędu można łatwo uniknąć –  tym razem możesz wcześniej zaplanować urlopy, majówkę, ferie i święta na przyszły rok, uwzględniając w nich długie weekendy i dni ustawowo wolne od pracy. Sprawdź kompletny kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku i przygotuj optymalny plan urlopowy.

Mikołajki w pracy. 5 pomysłów co kupić współpracownikom

Mikołajki w pracy. 5 pomysłów co kupić współpracownikom

Mikołajki za kilka tygodni, już teraz warto przygotować firmę do tego lubianego święta. Nie tylko w gronie bliskich i znajomych, ale także w wielu miejscach pracy panuje zwyczaj losowania prezentów lub rozdawania ich przez pracodawcę. Co kupić koleżance z działu, a z czego zadowolony będzie szef? Na co się zdecydować, gdy musimy kupić uniwersalny prezent? Oto sprawdzone pomysły na upominki.

Black Friday 2026 – oferty pracy dodatkowej i dorywczej

Black Friday 2026 – oferty pracy dodatkowej i dorywczej

Zbliżający się Czarny Piątek, czyli dzień wielkich obniżek cen w sklepach, to nie tylko okazja do kupienia prezentów gwiazdkowych w atrakcyjnych cenach, ale i znalezienia pracy dorywczej. Tym bardziej, że coraz więcej sklepów i centrów handlowych przedłuża Black Friday na cały weekend albo Black Week. Jakie oferty pracy dodatkowej i dorywczej można znaleźć z okazji Czarnego Piątku? 

Ergonomia stanowiska pracy – podstawowe informacje

Ergonomia stanowiska pracy – podstawowe informacje

12 listopada obchodzimy Światowy Dzień Ergonomii. Ergonomia to dziedzina zajmująca się projektowaniem stanowisk dostosowanych do fizycznych i psychicznych możliwości człowieka. Mówi między innymi, jakie krzesło i biurko są optymalne do pracy przy komputerze albo jak często powinieneś robić przerwy w pracy przy taśmie produkcyjnej. Jakie są zatem podstawowe zalecenia ergonomii pracy?

Najnowsze komunikaty

Jawność wynagrodzeń. Widełki w ogłoszeniach? Tak. Własna pensja? Niekoniecznie.

Jawność wynagrodzeń. Widełki w ogłoszeniach? Tak. Własna pensja? Niekoniecznie.

Polacy popierają większą przejrzystość wynagrodzeń, stawiając jednak granicę przy własnej pensji. 90% pracowników popiera podawanie widełek w ofertach rekrutacyjnych, ale tylko 39% czułoby się komfortowo z ujawnieniem własnego wynagrodzenia. 

Praca. I kropka. Praca.pl w nowej odsłonie z interaktywnym Matchmakerem

Praca. I kropka. Praca.pl w nowej odsłonie z interaktywnym Matchmakerem

Praca.pl prezentuje nową odsłonę pod hasłem: Praca. I kropka. Zmianie identyfikacji wizualnej towarzyszą nowe rozwiązania dla kandydatów. Najważniejszym z nich jest Matchmaker Praca.pl – interaktywna kula 3D, która pozwala szukać pracy na cztery sposoby. To pierwsze takie rozwiązanie wśród polskich job boardów!

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Wiek nadal wpływa na to, czyj głos jest traktowany poważnie, komu daje się szansę na rozwój i jak oceniany jest potencjał pracownika. Najnowszy raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, że presja wieku nie dotyczy wyłącznie osób starszych -  jest szczególnie widoczna na obu krańcach kariery.

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

AI nie jest już wyłącznie technologiczną ciekawostką - dla wielu Polaków staje się codziennym narzędziem pracy. Raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, kto najczęściej korzysta ze sztucznej inteligencji, jakie przynosi ona korzyści oraz dlaczego dostęp do nowych narzędzi zależy bardziej od stanowiska i branży niż od wieku pracownika.