Emerytura olimpijska – komu przysługuje? Wysokość

Uznanie, podziw i chwała. Wieczne miejsce na kartach historii sportu. Niekiedy również nagrody przyznawane przez organizatorów – to benefity, na jakie mogą liczyć zwycięzcy prestiżowych imprez sportowych. To jednak nie wszystko. Polscy olimpijczycy po zakończeniu kariery sportowej mogą liczyć na dożywotnie świadczenie, jakim jest emerytura olimpijska. Wyjaśniamy, jakie warunki należy spełnić, by je uzyskać i jaka jest wysokość emerytury olimpijskiej w Polsce.

Czym jest emerytura olimpijska?

Wybitni sportowcy, a konkretniej zdobywcy medali olimpijskich – w czasie trwania kariery zawodowej wynoszeni są na piedestał. Mogą liczyć na wyjątkowe uznanie społeczeństwa, nagrody i benefity. A jakie możliwości ma sportowiec po zakończeniu kariery? Wtedy również może on liczyć na pewnego rodzaju uhonorowanie. 

Emerytura olimpijska – bo o niej mowa – to świadczenie przyznawane sportowcom, którzy w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich lub igrzyskach olimpijskich niesłyszących zdobyli jeden z trzech medali. Tego rodzaju świadczenie pieniężne wypłacane jest od 2000 roku, a jego celem jest nie tylko oddanie czci uznanym sportowcom, ale także zagwarantowanie im stałego dochodu. Ten jest niczym innym jak gratyfikacją wypłacaną niezależnie od rodzaju medalu czy nawet sytuacji finansowej osoby uprawnionej do świadczenia.

Emerytura olimpijska w Polsce przyznawana jest na podstawie przepisów Ustawy o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 roku. 

Komu przysługuje emerytura olimpijska?

Do emerytury olimpijskiej mają prawo zdobywcy medali na igrzyskach olimpijskich. Jednak mówiąc o świadczeniach pieniężnych przyznawanych polskim olimpijczykom, warto również wspomnieć, że świadczenia przeznaczone są także dla medalistów zawodów Przyjaźń 84, medalistów zawodów osób niepełnosprawnych przed rokiem 1992 oraz zawodów sportowych przez 2001 rokiem, będących odpowiednikiem igrzysk osób niesłyszących.

Za jaki medal olimpijski można otrzymać emeryturę olimpijską?

Emerytura za medal olimpijski ma być uhonorowaniem dokonań sportowca. Jednak, by nabyć do niej prawo, konieczne jest spełnienie kilku określonych warunków. Pierwszym i oczywistym jest zdobycie medalu. Pozostaje zatem pytanie dotyczące tego, za jaki medal olimpijski należy się świadczenie oraz czy w przypadku wielokrotnego zwycięzcy, należne mu nagrody sumują się?  

Przede wszystkim warto wiedzieć, że prawo do emerytury olimpijskiej przysługuje każdemu zdobywcy co najmniej jednego medalu olimpijskiego. Nie ma tutaj znaczenia, czy jest to złoty, srebrny czy brązowy medal. Co więcej – w przypadku zawodników, którzy w swojej karierze otrzymali kilka medali, przysługujące im emerytury nie sumują się. W praktyce oznacza to, że zarówno złoty, jak i brązowy medalista ma szansę otrzymać emeryturę olimpijską w takiej samej wysokości, co chociażby wielokrotny zwycięzca. 

Emerytura olimpijska – jakie warunki musi spełnić medalista, by otrzymać to świadczenie pieniężne?

Zdobycie medalu na olimpiadzie to jednak nie wszystko. Zwycięzca wcale nie nabywa automatycznie prawa do świadczenia, a droga do jego uzyskania wygląda zupełnie inaczej niż w przypadku klasycznej emerytury indywidualnej czy pomostowej. 

Przyznanie prawa do emerytury olimpijskiej wiąże się ze spełnieniem pewnych kluczowych wymogów, które wynikają z przyjętej Ustawy o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 roku. Jakie zatem warunki należy spełnić, by emerytura olimpijska w Polsce należała się sportowcowi?

Zawodnik musi spełnić takie wymagania jak: 

• ukończony 40. rok życia (w przypadku sportowców, którzy wywalczyli medal przed wejściem w życie wspomnianej Ustawy obowiązuje wiek 35 lat),

• brak aktywnego uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez Polski Związek Sportowy,

• polskie obywatelstwo,

• niekaralność (kandydat do olimpijskiej emerytury nie może być skazany prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe).

To jednak nie wszystko – każdy sportowiec, który podczas swojej kariery był karany za doping (jednokrotnie na więcej niż 24 miesiące albo wielokrotnie), automatycznie traci prawa do świadczenia emerytalnego.

Ile wynosi emerytura olimpijska? Od czego zależy wysokość emerytury?

Wysokość emerytury olimpijskiej w 2023 roku wynosiła 3942,81 zł. Świadczenie to wzrosło i zgodnie z informacją podaną przez Polski Komitet Olimpijski od 1 stycznia 2024 roku wynosi 4203,04 zł brutto.

Warto wiedzieć, że wysokość emerytury czy samo prawo do świadczenia nie są w żaden sposób uzależnione od finansowej sytuacji olimpijczyka. Świadczenie to nie ma charakteru socjalnego, a jest jedynie wyróżnieniem i uhonorowaniem zawodnika za osiągnięte wyniki w sporcie. 

Czytaj także: Kreatywność a AI. Czy pracownicy branż kreatywnych mogą wkrótce stracić pracę?

Kto przyznaje i wypłaca emeryturę olimpijczykowi?

Emerytura olimpijska jest świadczeniem, które przyznawane jest tylko i wyłącznie na wniosek samego zainteresowanego. Nie jest ona przyznawana automatycznie. To medalista i sportowiec, już po zakończeniu swojej kariery, może ubiegać się o przyznanie tego rodzaju wyróżnienia. Wniosek należy złożyć w Ministerstwie Sportu i Turystyki, a o tym, komu zostanie przyznane świadczenie, decyduje zawsze minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Wniosek osoby, która nie spełni choćby jednego ze stawianych wymagań, zostanie odrzucony. 

Emerytura za medal olimpijski – jak uzyskać? Formalności 

Jak już zostało wspomniane, zdobycie medalu olimpijskiego oraz spełnienie wymagań prawnych nie skutkuje automatycznym przyznaniem prawa do pobierania świadczenia. Aby to należało się byłemu sportowcowi, musi on wnioskować o przyznanie emerytury olimpijskiej. Składając wniosek do Ministerstwa Sportu i Turystyki, wśród wymaganych dokumentów musi znaleźć się także: 

• zaświadczenie z Polskiego Komitetu Olimpijskiego o zdobyciu medalu olimpijskiego,

• zaświadczenie o niekaralności,

• zaświadczenie z Polskiego Związku Sportowego dowodzące zaprzestania udziałów w profesjonalnym współzawodnictwie sportowym,

• dowód posiadania obywatelstwa polskiego (kserokopia dowodu osobistego lub paszportu). 

Czy emerytura olimpijska jest za każdy medal na igrzyskach?

W świecie sportu często pojawiają się wątpliwości dotyczące tego, za jaki medal olimpijski należy się emerytura. Czy ta przysługuje jedynie złotym medalistom? Czy wielokrotny zdobywca medali ma szansę na wyższe świadczenie? Tak, jak zostało zaznaczone wcześniej, emerytury olimpijskie w Polsce nie sumują się i zarówno jednokrotny, jak i wielokrotny medalista otrzyma świadczenie w takiej samej wysokości. Przysługuje ono za każdy medal olimpijski i nie ma tutaj znaczenia, czy sportowiec zdobył złoto, srebro czy może brąz. 

Emerytura sportowa w innych krajach 

Emerytura za medal olimpijski jest świadczeniem, które obowiązuje nie tylko na gruncie polskim. Jak zatem wygląda kwestia emerytury olimpijczyków w innych krajach? 

Kwota emerytury olimpijskiej jest znacznie zróżnicowana w zależności od kraju, a konkretne wytyczne dotyczące jej przeliczników są zawarte w ustawodawstwie poszczególnych państw i zależą od polityki rządu. Co jednak najciekawsze – w przypadku większości państw wysokość świadczenia uzależniona jest także od rodzaju medalu. Tak wygląda chociażby kwestia emerytury olimpijskiej w USA czy Wielkiej Brytanii. Znacznie wyższe emerytury przysługują złotym olimpijczykom niż brązowym – przykładowo, w Wielkiej Brytanii za złoty medal olimpijski płaci się 13 000 funtów rocznie, natomiast za brąz przypada zaledwie 5000 funtów rocznie.