Działalność gospodarczą, i tę na małą skalę, i tę na dużą, prowadzi się po to, by przez wytwarzanie produktów i realizowanie usług zaspokoić potrzeby ludzi. Wykorzystywane są do tego celu różnorakie zasoby – surowce, technologia, kapitał finansowy, kapitał ludzki itd. Gospodarka intensywna oraz gospodarka ekstensywna to dwa przeciwległe systemy, w których odmiennie interpretuje się kwestię użytkowania zasobów. Czym charakteryzują się te modele? Jakie skutki przynoszą dla społeczeństw i państw?
Gospodarka intensywna: definicja
Gospodarka intensywna to system ekonomiczny, w którym ważną rolę odgrywa wydajność pracy. Jest ona wysoka, dzięki czemu można optymalnie użytkować zasoby. Ten system cechuje oszczędne podejście do wydobycia surowców. Wykorzystywane są one w niezbędnym stopniu, który można ograniczyć poprzez zastosowanie nowych technologii, usprawnianie produkcji.
Uruchomione już fabryki są modernizowane, a dzięki inwestowaniu w naukę i edukację, wypracowuje się nowe, optymalne rozwiązania. Automatyzacja wielu zadań sprawia, że liczba pracowników nie musi być zwiększana. Takie podejście do produkcji jest opłacalne, ale wymaga zainwestowania dużego kapitału finansowego.
Gospodarka ekstensywna: definicja
W tym przypadku główne założenia są odmienne. Wytwarzanie większej ilości dóbr staje się możliwe w efekcie wydobywania i eksploatowania coraz większych zasobów surowców, areałów ziemi rolnej. Wydajność samej produkcji jest niska, podobnie nakłady pracy i nakład pieniężny. Zwiększa się z kolei liczba budowanych fabryk i zatrudnia się nowych pracowników, którzy je obsługują.
Skutki:
-
gospodarki intensywnej
Jako przykłady państw, gdzie wprowadzono gospodarkę intensywną, podawane są najczęściej Stany Zjednoczone oraz Japonia. Takie podejście do produkcji dóbr pozwala na szybki i dynamiczny rozwój gospodarczy. Innowacyjność i otwarcie na nowe technologie umożliwia wydajniejszą pracę i ograniczenie zużycia dostępnych zasobów, choćby naturalnych.
-
gospodarki ekstensywnej
Gospodarka ekstensywna była charakterystyczna dla Związku Radzieckiego. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego słowo ekstensywny tłumaczy jako: rozciągły, obszerny; obfity ilościowo, lecz ubogi jakościowo. I ta definicja dobrze oddaje skutki gospodarcze tego systemu. Nieracjonalne użytkowanie zasobów, marnowanie ich potencjału ogranicza rozwój produkcji. Kolejnym następstwem takich działań jest opóźnianie postępu. Nowoczesna gospodarka, oparta na wiedzy i technologii, nie pozostawia miejsca na takie podejście.
