Zawód maszynisty w Polsce sięga początków kolei w naszym kraju, czyli XIX wieku. Z uwagi na modernizację trakcji kolejowych, ich rozwój i rozbudowę liczba kursów krajowych i europejskich stale rośnie. W związku z tym zapotrzebowanie na maszynistów jest bardzo duże.
Spis treści
Maszynista – czym się zajmuje?
Maszynista kieruje pociągiem – to jego podstawowy obowiązek zawodowy. Jego praca polega na dowożeniu pasażerów z punktu A do punktu B. Wszystko odbywa się zgodnie z przepisami i rozkładem jazdy. Maszynista dba także o stan techniczny pojazdu oraz zasady BHP.
Jak zostać maszynistą?
O pracę jako maszynista pociągu może starać się w zasadzie każdy, kto ukończył 20. rok życia i nie był nigdy karany. Aby móc prowadzić pociąg, należy uzyskać licencję maszynisty. Sama licencja to nie wszystko. Kandydat musi przejść badania lekarskie. Szczegółowo badany jest wzrok i słuch, które muszą być perfekcyjne. Osoba na tym stanowisku nie może mieć chorób przewlekłych, które uniemożliwić mogą sprawne, szybkie funkcjonowanie i mogą narazić zdrowie i życie pasażerów i współpracowników. Zalicza się do nich m.in. cukrzycę oraz nadciśnienie.
Kurs na maszynistę. Licencja maszynisty i co dalej?
Aby zostać maszynistą i móc prowadzić pociągi trzeba zrobić kurs na maszynistę, po którym otrzymujesz licencję potwierdzoną świadectwem maszynisty. Żeby przejść kurs na licencję maszynisty, należy wziąć udział w szkoleniu, które trwa około 300 godzin. Następnie należy zdać egzamin w miejscu, które oznaczone jest jako podmiot uprawniony, wpisany do rejestru ośrodków szkolenia i egzaminowania maszynistów, który prowadzony jest przez Prezesa UTK. Należy także przejść niezbędne badania lekarskie. Trzeba okazać się zaświadczeniem o niekaralności, mieć także minimum wykształcenie zawodowe i ukończone 20 lat.
Aby rozpocząć pracę maszynisty po kursie maszynisty trzeba jeszcze przejść szkolenie na maszynistę w liczbie godzin do 2480, aby dobrze poznać infrastrukturę kolejową oraz typy pojazdów.
Kolejowy rynek pracy jest otwarty na nowych kandydatów. Nabory trwają praktycznie stale w różnych regionach Polski. Najwięcej ofert pracy można zaobserwować w obrębie wielkich aglomeracji miejskich, głównie na odcinkach lokalnych. Dlatego oferty pracy maszynisty przewozów regionalnych pojawiają się często. Zawód maszynista pojazdów trakcyjnych, czyli maszynista pociągów lub maszynista kolejowy najczęściej kojarzony jest z PKP. PKP Intercity jest dość interesującą opcją ze względu na długie i ciekawe dystanse oraz większe zarobki. Od momentu pojawienia się w PKP Pendolino praca maszynisty znacznie się zmieniła. Kierowanie nowoczesnym składem, jak przyznają w opiniach o pracy sami maszyniści pociągu z uprawnieniami, jest nieporównywalna z pracą maszynisty lokomotywy starego typu. Wiele ofert pracy można zaobserwować w obszarze przejazdów Intercity.
Czas pracy maszynisty
Czas pracy maszynisty kolejowego nie jest w 100% uregulowany. Temat czasu pracy maszynistów poruszany był już niejednokrotnie. Nadal jednak nie zapadły ostateczne decyzje, jak ma być regulowany czas pracy maszynisty. Jednak prowadzenie pociągu nie może być dłuższe niż 12 godzin. To jest pewne. Przekroczenie tego czasu dozwolone jest jedynie w szczególnych sytuacjach jak np. klęska żywiołowa czy akcja ratunkowa. Ponadto, maszynista może odmówić dalszej pracy w momencie, gdy źle się poczuje, a jego stan zagraża zdrowiu i życiu pasażerów i pozostałej części załogi.
Praca w PKP
Najwięksi pracodawcy polskiej kolei to: PKP PLK, PKP Cargo, PKP Intercity oraz Przewozy Regionalne. Praca jest stabilna i pewna. Jednak już teraz największy przewoźnik w Polsce boryka się z efektem likwidacji szkolnictwa zawodowego i związanych z tym brakiem odpowiednich pracowników. Miejsc pracy jest znacznie więcej, niż osób, które mogą ją podjąć.
Jeszcze w 2016 roku, jak podaje Urząd Transportu Kolejowego, w sektorze przewozów pasażerskich zatrudnionych było 22,5 tysiąca osób, z kolei w sektorze przewozów towarowych 27,5 tys. Liderzy zatrudnienia w kolejach pasażerskich to zdecydowanie PKP Intercity, Przewozy Regionalne oraz Koleje Mazowieckie. Z kolei przewoźnikiem towarowym numer jeden jest PKP Cargo.
Ile zarabia maszynista?
Jak podaje Sedlak&Sedlak, mediana zarobków maszynisty lokomotyw wynosi 8900 zł (mediana płac w 2025 roku).
Czytaj także: Kompetencje zawodowe – dlaczego czasami ukrywamy przed pracodawcą wyższe kwalifikacje? Rozmowa z ekspertem
Maszynista – najczęściej zadawane pytania:
-
Kim jest maszynista?
Maszynista to pracownik odpowiedzialny za prowadzenie pociągu. Wykonuje obowiązki w lokomotywie pociągu. Maszyniści zatrudniani są w Polsce przede wszystkim przez Polskie Koleje Państwowe, a także innych przewoźników transportu kolejowego.
-
Maszynista – zarobki
W 2025 roku mediana pensji maszynisty jest na poziomie 8900 zł brutto miesięcznie, wg Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (Sedlak&Sedlak).
