W II kwartale 2019 r. współczynnik aktywności ekonomicznej Polaków wyniósł 56,7%, a więc o 0,5 punktów procentowych więcej niż w poprzedzającym go kwartale. Jednocześnie wciąż notuje się we wszystkich regionach kraju malejącą stopę bezrobocia. Są to kluczowe informacje, brane pod uwagę podczas oceny sytuacji na rynku pracy w Polsce.
Czy rzeczywiście w naszym kraju mamy do czynienia z rynkiem pracownika, a chętni do pracy mogą być pewni, że ją znajdą? Odpowiedzieć na te pytania pomaga szereg badań prowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny, urzędy pracy i inne instytucje.
Ocena sytuacji na rynku pracy – BAEL
Badanie Ekonomicznej Aktywności Ludności prowadzi w naszym kraju Główny Urząd Statystyczny. Jak informuje GUS:
„BAEL nieprzerwanie od 1992 r. monitoruje zmiany zachodzące na polskim rynku pracy. Co kwartał dostarcza wiarygodnych i porównywalnych danych dotyczących sytuacji osób pracujących, bezrobotnych oraz biernych zawodowo. Jest częścią Europejskiego Badania Siły Roboczej (LFS) dzięki czemu uzyskane dane można porównać z sytuacją w innych krajach europejskich”.
Ostatnie opracowanie dotyczy II kwartału 2019 r. Zgodnie z nim:
• wskaźnik zatrudnienia wyniósł 54,4% (czyli tyle samo, co w analogicznym okresie w 2018 r.),
• stopa bezrobocia osiągnęła poziom 3,2% (w porównaniu do 3,6% z II kwartału 2018 r.).
• współczynnik aktywności ekonomicznej Polaków wyniósł 56,7%.
Jaka jest ocena sytuacji rynku pracy zgodnie z danymi uzyskanymi w badaniu? Jak czytamy w raporcie:
„Analiza struktury ludności w wieku 15 lat i więcej według statusu na rynku pracy pokazuje, że udział pracujących w ludności ogółem nie zmienił się (w porównaniu z II kwartałem 2018 r.), zmniejszył się natomiast udział osób bezrobotnych oraz zwiększył biernych zawodowo. Na przestrzeni roku spadła stopa bezrobocia, zmniejszył się także udział długotrwale poszukujących pracy w ogólnej liczbie bezrobotnych. Ponadto w ogóle ludności w wieku produkcyjnym zmniejszył się udział osób biernych zawodowo, a najczęściej występującymi przyczynami bierności w tej grupie wieku nadal pozostają: obowiązki rodzinne, nauka i uzupełnianie kwalifikacji, choroba lub niepełnosprawność oraz emerytura.
W porównaniu z I kwartałem 2019 roku zaobserwowano wzrost populacji aktywnych zawodowo wynikający głównie ze zwiększenia zbiorowości pracujących, przy jednoczesnym spadku liczby bezrobotnych. Populacja biernych zawodowo zmniejszyła się. Zwiększył się wskaźnik zatrudnienia, a stopa bezrobocia obniżyła się”.
Ocena podaży na rynku pracy – Barometr zawodów
Warto jednak pamiętać, że choć ogólnie stopa bezrobocia maleje, a wskaźnik zatrudnienia zwiększa się, sytuacja wygląda różnie w poszczególnych regionach kraju oraz w stosunku do przedstawicieli konkretnych zawodów. O ile można się spodziewać, że programista czy kierowca samochodów ciężarowych znajdzie pracę praktycznie w całej Polsce, o tyle nauczyciel przedmiotów ogólnokształcących czy biotechnolog już niekoniecznie.
Dlatego kolejnym ważnym badaniem, które pozwala dokonać oceny podaży na rynku pracy, jest Barometr zawodów, zlecany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Dzieli ono profesje na nadwyżkowe, zrównoważone oraz deficytowe (wyróżniając również dużą nadwyżkę i duży deficyt) na danym obszarze – powiecie, mieście i województwie. Opracowanie dotyczy też całego kraju.
Barometr zawodów 2020 dla Polski
Zawody deficytowe:
betoniarze i zbrojarze, blacharze i lakiernicy samochodowi, brukarze, cieśle i stolarze budowlani, dekarze i blacharze budowlani, elektrycy, elektromechanicy i elektromonterzy, fizjoterapeuci i masażyści, fryzjerzy, kierowcy autobusów, kierowcy samochodów, ciężarowych i ciągników siodłowych, krawcy i pracownicy produkcji odzieży, kucharze, lekarze, magazynierzy, mechanicy pojazdów samochodowych, monterzy instalacji budowlanych, murarze i tynkarze, nauczyciele praktycznej nauki zawodu, nauczyciele przedmiotów zawodowych, operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych, operatorzy obrabiarek skrawających, opiekunowie osoby starszej lub niepełnosprawnej, piekarze, pielęgniarki i położne, pracownicy ds. rachunkowości i księgowości, pracownicy robót wykończeniowych w budownictwie, robotnicy budowlani, robotnicy obróbki drewna i stolarze, samodzielni księgowi, spawacze, ślusarze.
Zawody nadwyżkowe:
ekonomiści.
Zawody w równowadze (m.in.):
administratorzy stron internetowych, agenci ubezpieczeniowi, akustycy i realizatorzy dźwięku, analitycy, testerzy i operatorzy systemów teleinformatycznych, animatorzy kultury i organizatorzy imprez, architekci i urbaniści, cukiernicy, dentyści, diagności samochodowi, dziennikarze i redaktorzy, farmaceuci, filozofowie, historycy, politolodzy i kulturoznawcy,
floryści, fotografowie, inżynierowie mechanicy, kamieniarze, kelnerzy i barmani, kierowcy samochodów osobowych, kierownicy budowy, listonosze i kurierzy, monterzy maszyn i urządzeń, nauczyciele przedszkoli, opiekunki dziecięce, optycy i pracownicy wytwarzający protezy, pedagodzy, pracownicy ochrony fizycznej, pracownicy służb mundurowych,
pracownicy socjalni.
