Edukacja i stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest nieodłącznym elementem każdej ścieżki kariery, która przynosi zadowolenie i satysfakcję z pracy. W jakich obszarach edukacji pracodawcy mogą i powinni wspierać swoich pracowników?
Trend kreowania w miejscu pracy warunków przyjaznych nie tylko wykonywaniu codziennych zawodowych obowiązków, ale także dodatkowemu kształceniu powoli zyskuje na znaczeniu. Coraz więcej pracodawców decyduje się na inwestowanie w zasoby ludzkie, gdyż dostrzega w tym szansę na rozwój całego przedsiębiorstwa. Do możliwych programów wsparcia podwładnych w podnoszeniu kwalifikacji należą z jednej strony formalnie zorganizowane programy edukacyjne, z drugiej zaś pomoc w kształceniu nieformalnym.
Dokształcanie pracowników – Kodeks pracy
Należy również pamiętać, że ułatwianie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy, wynikających z Kodeksu pracy. Art. 103.1. stanowi:
„§ 1. Przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.
§ 2. Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:
1) urlop szkoleniowy;
2) zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.
§ 3. Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia”.
Dokształcanie pracowników – edukacja językowa
Jednym z najczęściej wspieranych obszarów edukacyjnych w miejscu pracy jest nauka języków obcych. O tym, że ich znajomość się opłaca nie trzeba nikogo przekonywać. Bardzo często bowiem wraz ze wzrostem kompetencji językowych rośnie wynagrodzenie. Kompetencje językowe pracowników mogą przysłużyć się do rozszerzenia zakresu działalności przedsiębiorstwa i otwarciu na przykład na nowe rynki zbytu.
Praktyką powszechnie stosowaną przez pracodawców w ramach dokształcania pracowników w tym obszarze jest organizacja lekcji w miejscu pracy. Lektor, z którym została nawiązania współpraca, o ustalonej godzinie przeprowadza indywidualne lub grupowe zajęcia w miejscu pracy. Inną, równie częstą formą, są dofinansowania kursów językowych, na które pracownicy zapisują się we własnym zakresie.
Obecnie jednak pracodawcy wolą unikać zatrudniania osób, które nie spełniają ich językowych wymagań. Biegła znajomość przynajmniej jednego języka obcego staje się wspólnym mianownikiem ofert pracy w wielu branżach.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych – szkolenia i kursy
Inną formą podwyższania kwalifikacji pracowników są szeroko rozumiane szkolenia i kursy. Te rodzaje aktywności zawsze powinny być korzystne zarówno dla firmy, grupy pracowników (zespołów), jak i pojedynczych osób. Oznacza to, że muszą być dostosowane do potrzeb przedsiębiorstwa, realizowanych projektów i predyspozycji poszczególnych podwładnych.
Szkolenia z jednej strony dają możliwość rozwoju zawodowego, z drugiej zaś przyczyniają się do wzrostu zaangażowania pracowników w wykonywane obowiązki.
Kursy mogą stanowić formę przygotowań do egzaminów kwalifikacyjnych, zwiększenia swoich uprawnień czy nabycia nowych umiejętności, które np. umożliwiają efektywne opanowanie najnowszych rozwiązań technologicznych.
Niekiedy sporną kwestią w przypadku kursów jest sposób ich rozliczania. W przypadku, gdy szkolenie odbywa się w czasie pracy, sytuacja jest oczywista. Jeśli natomiast pracownik bierze udział w kursie poza godzinami pracy, ale na polecenie pracodawcy, czas ten powinien być wynagrodzony jak nadgodziny. Zgodnie z art. 128 §1 Kodeksu pracy czasem pracy jest okres, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Za wykonywanie polecenia służbowego można uznać również kurs, w którym bierze udział podwładny.
Pracodawca może ponadto zawrzeć z zatrudnionym tzw. umowę o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych. Określa się w niej obowiązki pracodawcy i pracownika, na przykład to, w jakich zajęciach weźmie udział zatrudniony czy też sposób rozliczania opłat za dany kurs, informację o przyznanych świadczeniach, przyznaniu płatnego urlopu szkoleniowego czy zwolnieniu z pracy na okres udziału w szkoleniu.
