Praca w ministerstwie jest marzeniem wielu osób robiących karierę w administracji publicznej. Zatrudnieni w takich instytucjach państwowych urzędnicy stanowią korpus służby cywilnej. Co to takiego? Jak dostać pracę w ministerstwie?
Praca w ministerstwie – dla kogo?
Zgodnie z art. 2 ustawy o służbie cywilnej do funkcjonariuszy służby cywilnej należą osoby zatrudnione między innymi w:
- Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
- urzędach ministrów i przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów oraz urzędach centralnych organów administracji rządowej.
Na stanowiskach urzędniczych mogą pracować również osoby oddelegowane na podstawie odrębnych przepisów do wykonywania zadań poza jednostką organizacyjną, w której są zatrudnione.
Pracę w ministerstwie wykonują przede wszystkim ministrowie, których kompetencje i tryb powołania określa Konstytucja RP. Rada ministrów (premier i ministrowie) prowadzi politykę krajową i zagraniczną, kieruje administracją rządową, w szczególności (art. 146.):
- zapewnia wykonanie ustaw,
- wydaje rozporządzenia,
- koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej,
- chroni interesy Skarbu Państwa,
- uchwala projekt budżetu państwa,
- kieruje wykonaniem budżetu państwa oraz uchwala zamknięcie rachunków państwowych i sprawozdanie z wykonania budżetu,
- zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny,
- zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa,
- sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi,
- zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe,
- sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej,
- określa organizację i tryb swojej pracy.
Prezesa Rady Ministrów desygnuje Prezydent RP. Premier z kolei proponuje skład Rady Ministrów. Prezydent ma 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu lub przyjęcia dymisji poprzedniego rządu na powołanie nowej Rady Ministrów. Prezydent odbiera od Rady Ministrów przysięgi, niezbędne jest też uzyskanie przez rząd wotum zaufania w Sejmie (bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej 50% ustawowej liczby posłów).
Niemniej w ministerstwie pracuje wiele różnych osób. Wykonują obowiązki na podstawie mianowania (urzędnicy służby cywilnej) bądź umowy o pracę (pracownicy służby cywilnej).
Art. 4. Ustawy o służbie cywilnej określa wymagania wobec kandydatów, którzy chcą podjąć pracę w SC. Zatrudniona może zostać osoba, która:
- jest obywatelem polskim (z zastrzeżeniem w ustawie);
- korzysta z pełni praw publicznych;
- nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
- posiada kwalifikacje wymagane na dane stanowisko pracy;
- cieszy się nieposzlakowaną opinią.
Oferty pracy w służbie cywilnej: gdzie szukać
Jak znaleźć wolne stanowiska w służbie cywilnej? Nabór do pracy w administracji publicznej ma charakter ściśle określony prawem. Co ważne, rekrutacja odbywa się na wolnych i konkurencyjnych zasadach, a więc może w niej wziąć udział każdy – trzeba tylko spełnić określone kryteria.
Oferty pracy w służbie cywilnej można znaleźć w Serwisie Służby Cywilnej, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu prowadzącego nabór, w siedzibie tego urzędu (np. na tablicy ogłoszeń lub innym powszechnie dostępnym miejscu).
Ogłoszenie rozpoczyna rekrutację. W ofercie pracy zamieszczany jest termin składania dokumentów aplikacyjnych.
Rekrutacja może mieć kilka etapów – ich liczbę i charakter określa urząd szukający pracowników. Po zakończeniu wszystkich etapów utworzona zostaje lista maksymalnie 5 osób, które najlepiej spełniają wszystkie wymagania. Dyrektor generalny danego urzędu decyduje o tym, który kandydat z listy zostanie zatrudniony.
Zarobki w ministerstwie
Ile zarabia główny specjalista w ministerstwie, a jaka jest pensja niższego urzędnika? Przede wszystkim kwestię zarobków reguluje Ustawa o służbie cywilnej. Zgodnie z nią płaca pracownika składa się z wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej. Urzędnik z kolei pobiera wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej i dodatek z tytułu stopnia służbowego. Osoby na wyższych stanowiskach w SC pobierają również dodatek funkcyjny. Zatrudnieni mogą ponadto liczyć na nagrodę jubileuszową (pierwsza, po 20 latach pracy, wynosi 75 % wynagrodzenia miesięcznego, każda kolejna co 5 lat).
Poziom wynagrodzenia uzależniony jest zatem od wielu czynników. Szef Służby Cywilnej do końca marca każdego roku przedstawia Prezesowi Rady Ministrów sprawozdanie dotyczące działań SC. Sprawozdanie zawiera również informacje dotyczące stanu zatrudnienia oraz płac. Ostatnie udostępnione sprawozdanie dotyczy sytuacji w roku 2018. Wówczas, jak czytamy w Załączniku nr 2, przeciętne wynagrodzenie zasadnicze brutto:
- ministerstw z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów – wynosiło 8553 zł,
- korpusu służby cywilnej ogółem – 5863 zł.
Na wyższych stanowiskach przeciętne wynagrodzenie całkowite brutto było na poziomie 12 643 zł, a osoby zajmujące posady średniego szczebla otrzymywały miesięcznie 11 088 zł brutto.
Pensje różnią się też w zależności od resortu. Okazuje się na przykład, że praca w ministerstwie obrony narodowej nie jest tak opłacalna, jak np. praca w ministerstwie edukacji. Poziom przeciętnych wynagrodzeń całkowitych brutto w niektórych ministerstwach w 2018 r. to:
- Ministerstwo Spraw Zagranicznych – 9 537 zł,
- Ministerstwo Finansów – 9486 zł,
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – 9237 zł,
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – 8759 zł,
- Ministerstwo Sportu i Turystyki – 7896 zł,
- Ministerstwo Edukacji Narodowej – 7876 zł,
- Ministerstwo Obrony Narodowej – 7820 zł,
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – 7797 zł,
- Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – 7652 zł,
- Ministerstwo Zdrowia – 7589 zł,
- Ministerstwo Środowiska – 7485 zł,
- Ministerstwo Sprawiedliwości – 6720 zł.
