Od kilkunastu lat (2005 rok) osoby zakładające działalność gospodarczą mogą przez pierwsze dwa lata prowadzenia firmy opłacać zmniejszony ZUS. Ta ulga ma stanowić zachętę do rozpoczęcia biznesu i pozwolić na przetrwanie firmom, które dopiero zaczynają się rozwijać.
W 2018 roku wprowadzono kolejne udogodnienie w postaci Ulgi na start. Pozwala ono całkowicie uniknąć płacenia składek ZUS (poza składką zdrowotną) przez okres 6 miesięcy. Po tym czasie właściciel firmy może zadecydować, czy chce opłacać preferencyjny ZUS dla nowych firm przez pierwsze dwa lata, czy też od razu przejść na standardowe opłaty. Jak długo można płacić niski ZUS? Korzystając z obu ulg, preferencyjne rozliczenie może trwać aż 30 miesięcy.
Często mówiąc o ZUS-ie preferencyjnym, używa się pojęcia „składki ZUS dla młodych przedsiębiorców”. Warto przy tym pamiętać, że nie chodzi tu o przedsiębiorców młodych wiekiem, a stażem prowadzenia działalności. To, ile lat ma osoba rozpoczynająca działalność, która chce skorzystać z niższych stawek, nie ma znaczenia.
Stawka ZUS dla nowych firm - ile wynosi
Wysokość składek ZUS dla nowych firm jest uzależniona od tego, czy będzie ona korzystać z Ulgi na start i ZUS preferencyjnego, czy też nie.
Przy ZUS preferencyjnym, podstawa wymiaru składek (minimalna) jest ustalona na kwotę 30% najniższego wynagrodzenia. Minimalne składki ZUS dla przedsiębiorców opłacających ZUS preferencyjny, zależą zatem od tego, jakie w danym roku kalendarzowym jest minimalne wynagrodzenie za pracę. W 2019 roku podstawa wymiaru to 675 zł (30% z 2250 zł wynagrodzenia minimalnego).
Opłaty ZUS dla nowych przedsiębiorców (procent podstawy wymiaru):
• składka zdrowotna – 9%,
• ubezpieczenie emerytalne -19,52%,
• ubezpieczenie rentowe -8%,
• ubezpieczenie wypadkowe – (0,67 – 3,60%),
• ubezpieczenie chorobowe (dobrowolne) – 2,45%.
Aby obliczyć konkretne kwoty trzeba odnieść powyższe procenty to obowiązującej w danym roku podstawy wymiaru składki. Na przykład, składka na ubezpieczenie rentowe w 2019 roku wynosi 54 zł (8% z 675 zł). Aktualne stawki kwotowe można znaleźć na stronach ZUS.
Preferencyjny ZUS - warunki
Czy każda nowo otwierająca się firma może wykorzystać obniżony ZUS? Niestety nie. Aby móc stosować preferencyjne zasady opłacania składek ZUS trzeba spełnić następujące kryteria:
• Działalność jest zakładana po raz pierwszy lub nie była prowadzona przez ostatnie 60 miesięcy kalendarzowych (5 lat).
• W ramach działalności nie będą świadczone usługi na rzecz byłego pracodawcy, które byłyby takie same jak te, które były realizowane w ramach pracy na etacie. Pod pojęciem byłego pracodawcy rozumie się firmę, w której przedsiębiorca był zatrudniony w roku, w którym założył działalność bądź roku poprzednim.
Dodatkowo mniejsza składka ZUS nie obowiązuje:
• twórców i artystów,
• wspólników spółek jawnych, komandytowych i partnerskich,
• jednoosobowych wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,
• osób współpracujących przy prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej.
Ulga ZUS dla nowych przedsiębiorców - najczęstsze pytania:
Czy obniżony ZUS dla nowych firm jest tym samym co „mały ZUS”?
Odpowiedź na to pytanie jest nieco skomplikowana. Otóż do końca 2018 roku, w księgowości, na różnych stronach internetowych poświęconych przedsiębiorczości, a także nawet na stronach ZUS, preferencyjna składka ZUS dla rozpoczynających działalność nazywana była „małym ZUS-em”.
Wraz z wprowadzeniem składek ZUS uzależnionych od przychodu firmy, zaczęto nazwę „mały ZUS” stosować do tej nowej sytuacji. Od 2019 roku, mały ZUS oznacza zatem możliwość skorzystania z ulgi i opłacania składek ZUS od przychodu (oczywiście o ile podatnik spełnia kryteria pozwalające na mniejsze składki ZUS). Mały ZUS nie jest już obecnie tym samym, co ZUS preferencyjny na początku prowadzenia działalności.
Jaki jest kod tytułu ubezpieczenia preferencyjny ZUS?
• 05 70 00 – jeśli przedsiębiorca nie nabył prawa do emerytury lub renty bądź orzeczenia o niepełnosprawności,
• 05 72 2x - jeśli przedsiębiorca ma rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Czy składka ZUS w pierwszym roku działalności różni się od składki w drugim roku działalności?
Sposób wyliczania składki w obu latach prowadzenia działalności pozostaje taki sam. Ze względu jednak na to, że podstawa składek ZUS preferencyjnego to najniższe wynagrodzenie za pracę, które prawie każdego roku ulega podwyższeniu, minimalna składka ZUS również ulegnie podwyższeniu. Na przykład, w 2018 roku preferencyjne minimalne składki społeczne wynosiły 199,34 zł, ale w 2019 roku w związku z podwyżką płacy minimalnej już 213,57 zł, czyli 14 zł więcej.
Czy niższa składka ZUS dla nowych przedsiębiorców może być zastosowana, jeśli wykonuje się usługi na rzecz byłego zleceniodawcy?
W takim przypadku ustawodawca był dość tolerancyjny. Można stosować składki preferencyjne, jeśli świadczy się usługi dla firm, dla których w poprzednich latach wykonywało się zlecenia lub dzieła w oparciu o umowy cywilno-prawne.
Czy preferencyjna stawka ZUS może być wykorzystana dwa razy?
Tak, o ile od zamknięcia działalności, w ramach której korzystało się z preferencyjnych stawek, do otworzenia kolejnej, minie 60 pełnych miesięcy.
Czy niski ZUS dla nowych firm jest obowiązkowy?
Nie. Zarówno Ulga na start, jak i preferencyjny ZUS dla nowych firm to jedynie możliwości, z jakich przedsiębiorca może skorzystać. Jeśli z jakichś powodów, mimo posiadania prawa do tego, by zastosować obniżony ZUS, przedsiębiorca chce opłacać ZUS w standardowej wysokości, to może to robić.
Czy można wydłużyć okres ulgi i dłużej płacić niskie składki dla nowych firm?
Niestety nie. Po 24 miesiącach przedsiębiorca musi zacząć opłacać pełne składki ZUS lub zlikwidować bądź zawiesić działalność. Pewnego rodzaju wyjściem jest przejście na „mały ZUS”, ale można to zrobić jedynie w sytuacji, w której spełnione są wszystkie wymogi dotyczące korzystania z „małego ZUS”.
Czy zawieszenie działalności może wydłużyć okres preferencyjnego ZUS?
Preferencyjne składki ZUS dla nowych przedsiębiorców obowiązują przez okres 24 miesięcy niezależnie od tego, czy działalność zostanie w międzyczasie zawieszona, czy nie.
Komu przysługuje niższy ZUS?
Niższe składki ZUS opłacać mogą nowe firmy, jeśli zdecydują się i mogą korzystać z ZUS preferencyjnego
Dla firm z długim stażem, możliwy jest tzw. „mały ZUS” czyli niższe stawki uzależnione od przychodu. Firma, by móc skorzystać z ulg, musi spełnić wymagane kryteria, czyli w poprzednim roku podatkowym osiągnąć przychód nie wyższy niż określona kwota, a także spełnić kilka innych dodatkowych obostrzeń wynikających z ustawy (Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę).
