Redukcja etatu - definicja
Z redukcją etatów mamy do czynienia, kiedy w firmie likwidowane jest stanowisko, na którym zatrudniona była więcej niż jedna osoba. Przykładowo, firma redukuje zatrudnienie, kiedy zwalnia jednego lub kilku spośród kilkunastu handlowców. Redukcją etatu nie będzie sytuacja, gdy wypowiedzenie dostają wszyscy handlowcy lub kiedy osoby te są zwalniane z innych przyczyn, na przykład dyscyplinarnych.
Redukcja etatu a likwidacja stanowiska
Tych pojęć nie można mylić. Redukcja etatów zachodzi, gdy na stanowisku zostanie przynajmniej jeden pracownik. Z likwidacją stanowiska mamy do czynienia wówczas, gdy zostają zwolnieni wszyscy obejmujący je podwładni i dodatkowo nie zostanie zatrudniona żadna osoba wykonująca obowiązki zwalnianych pracowników. W tym drugim wypadku w czasie kontroli pracodawca musi być w stanie wykazać, że stanowisko rzeczywiście już nie istnieje w firmie (na przykład obowiązki zajmujących je wcześniej osób zostały podzielone między podwładnych na innych stanowiskach).
Redukcja etatów jako przyczyna wypowiedzenia
Redukcja zatrudnienia może być wskazana przez pracodawcę jako przyczyna wypowiedzenia. Niemniej pracodawca musi pamiętać, że jeśli decyduje się na zmniejszenie zatrudnienia na jakimś stanowisku, nie może arbitralnie wybrać zwalnianego pracownika. Innymi słowy, muszą istnieć obiektywne przyczyny, dla których akurat ten konkretny pracownik zostanie zwolniony. Jakie? Na przykład fakt, że jest najmłodszy stażem, osiągał najgorsze wyniki etc. Jeśli pracodawca wykorzysta redukcję etatu jako wymówkę do zwolnienia nielubianego podwładnego, wówczas ten może jego decyzję zaskarżyć do Państwowej Inspekcji Pracy i dochodzić swoich praw w sądzie pracy.
Redukcja etatu a odprawa
Z procedurą zmniejszania zatrudnienia wiąże się konieczność wypłacania odpraw, ale nie zawsze. Pracodawca musi wypłacić odprawę, jeśli zatrudnia co najmniej 20 osób.
W Ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników czytamy, że odprawa musi być w wysokości:
„1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy krócej niż 2 lata;
2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy od 2 do 8 lat;
3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy ponad 8 lat”.
Redukcja etatu a zatrudnienie nowego pracownika
Pracodawca, który zwolnił podwładnego z powodu redukcji etatu i wznowił rekrutację na dane stanowisko, ma w obowiązku w pierwszej kolejności zatrudnić byłego pracownika (o ile ten wyrazi taką chęć w ciągu 15 miesięcy od zwolnienia). Podobnie jest w przypadku likwidacji stanowiska – jeżeli firma ma zamiar je przywrócić, pierwszeństwo mają podwładni zwolnieni z powodu likwidacji. W przypadku, gdy były pracownik wyraża chęć powrotu do pracy, ale przedsiębiorstwo zatrudni kogoś innego, osoba taka może domagać się swoich praw przed sądem pracy.
