Ryczałt od przychodów - czym jest, jak obliczyć, ustawa

Każdy przedsiębiorca, rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej, musi zdecydować się na wybór formy opodatkowania. Jedną z nich, jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jak wygląda prowadzenie firmy na ryczałcie, kiedy podatek w formie ryczałtu się opłaca i jak się go rozlicza?

Ryczałt — co to jest?

Jest to jedna z czterech form opodatkowania, możliwa do wyboru przez przedsiębiorcę, który rozpoczyna działalność gospodarczą. Pozostałe trzy formy to:

    • zasady ogólne (stawka 18% i 32% od dochodu),
    • podatek liniowy (stawka 19% od dochodu),
    • karta podatkowa (określone stawki kwotowe niezależne od przychodów firmy).

Rozliczenie ryczałtowe polega na odprowadzaniu przez podatnika stałej kwoty od przychodu (wyrażonej procentowo). Ta kwota to podatek dochodowy podatnika.

Ryczałt a koszty

Ze względu na to, że rozliczenie na ryczałcie dotyczy przychodu, a nie dochodu, koszty prowadzenia działalności, jakie ponosi podatnik, nie mają znaczenia (nie wpływają na obniżenie podatku) i nie muszą być w żaden sposób zapisywane.
Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych to korzystna alternatywa dla przedsiębiorców z małymi kosztami prowadzenia działalności oraz niektórych typów działalności gospodarczej (np. działalności budowlanej).

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - czym jest?

To, co firma na ryczałcie musi ewidencjonować, to przychody. Spisuje się je w formie listy przychodów. Dodatkowo przedsiębiorca prowadzi też wykaz środków trwałych.

Opodatkowanie ryczałtem – kto może się tak rozliczać?

Rozliczenie ryczałtowe podatku jest możliwe tylko w określonych przypadkach (ryczałt limit):

    • działalność na ryczałcie może być prowadzona tylko wtedy, jeśli podatnik / spółka, w poprzednim roku nie przekroczyła określonego limitu przychodu (250.000 euro). Każdego roku przelicza się tę kwotę wg aktualnego kursu euro NBP z pierwszego roboczego dnia października.
    • podatnicy uprawnieni do kwartalnego rozliczania ryczałtu ewidencjonowanego mają limit przychodu w wysokości równowartości 25.000 euro.
Dla niektórych rodzajów działalności przewidziano wyłączenia z ryczałtu (określa je Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Ryczałtowa forma opodatkowania jest dla tych firm niedostępna.

 Wykluczenie z ryczałtu dotyczy m. in.:

    • prowadzenia aptek,
    • prowadzenia pożyczek pod zastaw (lombard),
    • prowadzenia kupna i sprzedaży dewiz,
    • handlu częściami i akcesoriami pojazdów mechanicznych,
    • wytwórstwo wyrobów objętych akcyzą (z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii),
    • usług pośrednictwa finansowego,
    • usług obsługi nieruchomości na zlecenie,
    • usług reklamowych,
    • usług architektonicznych
Pełna lista usług podlegających wykluczeniu z ryczałtu znajduje się w załączniku nr 2 do Ustawy.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — stawki

W zależności od prowadzonej działalności, podatnik może być objęty jedną z kilku stawek procentowych:

    • 2 proc. - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych dotyczący sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy lub chowu,
    • 3 proc. – ryczałt dla działalności gastronomicznej (z niektórymi wyłączeniami), działalności usługowo – handlowej, usługowej związanej z produkcją zwierzęcą,
    • 5,5 proc. – ryczałt dotyczący m. in. firm budowlanych, przychodów ze sprzedaży żetonów i znaczków pocztowych,
    • 8,5 proc. – ryczałt dotyczący m. in. najmu, podnajmu, usług wychowania przedszkolnego, prowadzenia ogrodów zoologicznych, działalności gastronomicznej ze sprzedażą napojów alkoholowych (o zawartości wyższej niż 1,5%),
    • 10 proc. – ryczałt dotyczący m. in. przychodu ze zbycia praw majątkowych,
    • 12,5 proc. - ryczałt dotyczący przychodu z najmu przekraczającego 100.000 zł rocznie,
    • 17 proc. – ryczałt dotyczący m. in. usług hotelarskich, fotograficznych, organizowania wystaw i targów,
    • 20 proc. – ryczałt dla przedstawicieli wolnych zawodów (np. copywriterzy, tłumacze).

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – dla kogo?

Prowadzenie firmy na ryczałcie jest prostsze niż za pomocą Księgi Przychodów i Rozchodów, ale nie dla każdego przedsiębiorcy będzie korzystne, dlatego przed wyborem tej formy opodatkowania trzeba dobrze przeanalizować wszystkie za i przeciw.
Główną korzyścią w tej formie opodatkowania jest sam podatek ryczałtowy, który jest z reguły niższy niż stawka ogólna podatku. Dla osób mających niewielkie koszty prowadzenia działalności może to oznaczać sporą oszczędność.
Ryczałt ewidencjonowany może być też rozwiązaniem dla osób, które pracują w ramach wolnych zawodów i osiągają wysokie dochody, a nie mogą być opodatkowane stawką liniową (w takiej sytuacji płacą podatek w wysokości 20% od całości przychodu, a nie 32% od dochodu w II progu podatkowym).
Warto pamiętać o tym, że ryczałtowiec nie może rozliczać się z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz nie może korzystać z ulgi prorodzinnej.
Przed wybraniem tej formy opodatkowania trzeba zatem każdorazowo przeanalizować własną sytuację, zastanowić się nad tym, jakie będą przewidywane koszty prowadzenia działalności, jakie przychody oraz czy prowadzona działalność może być rozliczana ryczałtem. Warto także sprawdzić, jak wygląda ryczałt w przypadku delegacji bądź opłat za noclegi.

 Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — jak obliczyć?

Jak obliczyć podatek na ryczałcie? Od sumy przychodów odejmuje się kwotę składek na ubezpieczenie społeczne i od tej kwoty oblicza określoną stawkę podatku właściwą dla prowadzonej działalności. Od tak obliczonego podatku można odliczyć dodatkowo część składki zdrowotnej (7,75% podstawy wymiaru).

Ustawa o ryczałcie

Przepisy określające ryczałtowy sposób rozliczania podatku dochodowego znaleźć można w Ustawie z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Działalność gospodarcza ryczałt – najczęstsze problemy

Ryczałt ewidencjonowany a podatek VAT

„Ryczałt czy VAT — co wybrać?” – głowi się nad tym wiele osób planujących prowadzić działalność gospodarczą. Zupełnie niepotrzebnie, bo rozliczenie ryczałtowe podatku nie ma nic wspólnego z VAT.
Rozliczenie ryczałtowe dotyczy podatku dochodowego. VAT to podatek obrotowy od wartości dodanej, który obciąża ostatecznego nabywcę towaru.
Zatem pytanie – działalność gospodarcza VAT czy ryczałt nie ma sensu, bo można rozliczać ryczałt i VAT jednocześnie. To zaś, czy ryczałtowiec płaci VAT, jest zależne od tego, czy jest czynnym płatnikiem VAT (czyli czy sam podjął decyzję o tym, że chce być płatnikiem VAT bądź został do tego zmuszony wysokością obrotów lub rodzajem prowadzonej działalności).
Jeśli przedsiębiorca zdecyduje, że chce być płatnikiem podatku VAT, a jednocześnie rozlicza się poprzez ryczałt, wystawia fakturę VAT tak samo, jak każdy inny płatnik VAT, rozliczający się na zasadach ogólnych czy metodą liniową.
Dochód na ryczałcie – jak obliczyć?
Opodatkowanie ryczałtem, jako podstawę opodatkowania uwzględnia przychód, a nie dochód podatnika. Dlatego osoby stosujące zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych nie mogą podawać kwoty osiąganego dochodu. Jeśli istnieje konieczność podania dochodu (np. do świadczeń rodzinnych) ryczałtowcy posługują się pojęciem dochodu deklarowanego.