Umowa o dzieło jest jednym z popularniejszych sposobów zarobkowania. Nie stanowi ona tytułu do ubezpieczeń społecznych ani do ubezpieczenia zdrowotnego. Co innego jednak w sytuacji, gdy zostaje zawarta umowa o dzieło z własnym pracownikiem. Wówczas jego przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jest sumowany z wynagrodzeniem z umowy o pracę, a od całości naliczane są składki ZUS. Od tej reguły są jednak dwa wyjątki. Jakie?
Umowa o dzieło z własnym pracownikiem - prawo pracy
W świetle prawa, pracodawca może podpisać ze swoim pracownikiem kilka różnych umów. Żaden przepis prawny nie zabrania zawarcia umowy zlecenia lub umowy o dzieło z osobą zatrudnioną już w danej firmie. Przepisy wskazują jednak pewien warunek konieczny do spełnienia. Mianowicie - umowa cywilnoprawna zawarta z własnym pracownikiem nie może mieć cech umowy o pracę. Jak to rozumieć? Pracodawca nie może zawrzeć z podwładnym umowy o dzieło, która obejmowałaby zakres obowiązków wynikający z tytułu umowy o pracę. Musi zlecić mu inne zadania. W przeciwnym razie współpraca taka będzie sprzeczna z prawem pracy i niezgodna z przepisami ubezpieczeń społecznych.
Umowa o dzieło a składki ZUS
Umowa o dzieło a ubezpieczenie to kwestia, która nurtuje większość zleceniobiorców. Rozwiewając wszelkie wątpliwości - umowa o dzieło nie stanowi samodzielnego tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym. W takiej sytuacji, od wynagrodzenia uzyskanego na podstawie dzieła, odejmowany jest jedynie podatek dochodowy. Co to oznacza dla pracodawcy? Odpowiadając na jakiekolwiek pytania dotyczące kwestii: „umowa o dzieło koszty pracodawcy” - ten ostatni nie ponosi żadnych kosztów, opłaca jedynie wynagrodzenie brutto. Sytuacja nieco komplikuje się w momencie, gdy zostaje zawarta umowa o dzieło z pracownikiem. Warto wiedzieć, że w takiej sytuacji przychód z umowy cywilnoprawnej jest sumowany z wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę, a od całości naliczane są składki społeczne i zdrowotne. Co ważne, od tej zasady są jednak pewne wyjątki. Jak zatem wygląda kwestia umowy o dzieło a składek ZUS? Jaka jest zależność pomiędzy umową o dzieło a ubezpieczeniem zdrowotnym? Kiedy umowa cywilnoprawna z własnym pracownikiem nie stanowi tytułu do opłacania obowiązkowych składek społecznych?
• W przypadku pracownika prowadzącego działalność gospodarczą, której zakres pokrywa się z czynnościami wykonywanymi na podstawie umowy cywilnoprawnej, przychód z tytułu umowy o dzieło traktowany jest jako przychód z prowadzonej działalności.
• Umowa o dzieło z pracownikiem, który przebywa na urlopie przysługującym mu z tytułu rodzicielstwa lub na urlopie bezpłatnym - w tym przypadku stosunek pracy ulega zawieszeniu. W związku z tym, osoba wykonująca dzieło traktowana jest jako zleceniobiorca, a nie pracownik. W efekcie czego umowa cywilnoprawna nie jest rozumowana jako umowa zawarta ze swoim pracownikiem. Skutek? Uważana jest za umowę samodzielną, która nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniem ZUS.
Umowa zlecenie z własnym pracownikiem a składki ZUS
Umowa zlecenie zawarta z własnym pracownikiem, podobnie jak umowa o dzieło, jest dopuszczalna pod warunkiem, że zakres obowiązków w niej wyszczególniony nie pokrywa się z tymi wynikającymi ze stosunku pracy. A jak w tej sytuacji wygląda kwestia ubezpieczenia? Jak prawo reguluje kwestię umowy zlecenia z własnym pracownikiem a składek ZUS? W tym przypadku nie ma już żadnych wyjątków - jeśli pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę wykonuje dodatkowe zlecenia dla swojego pracodawcy, z tytułu wykonywania tej umowy podlega ubezpieczeniom społecznym dokładnie na takich samych zasadach, jak w przypadku umowy o pracę. Zleceniobiorca traktowany jest jako pracownik, w związku z czym obowiązują go wszystkie ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W tym przypadku problematyczną kwestią może okazać się wyliczenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sprawa jest jednak oczywista - podstawę wymiaru stanowi łączny przychód uzyskany zarówno z umowy o pracę, jak i z umowy zlecenia.
