Na to, czy pracownik będzie z chęcią i entuzjazmem wykonywał swoje zadania, wpływa wiele elementów. Kierownictwo może wzmocnić pożądane zachowania, wprowadzając w firmie odpowiedni system motywacyjny. Jednym z jego składowych jest premiowanie pracowników.
Systemy premiowania w firmie i ich charakterystyka
System premiowy to ważne narzędzie, pozwalające poprawić efektywność. Trudno wskazać jeden skuteczny sposób nagradzania pracowników. Wybór zależy od specyfiki pracy i tego, na wspieraniu jakich zachowań, najbardziej zależy szefowi. Każda firma, a nawet każdy jej dział, ma inne cele i wartości, którym zasady przyznawania dodatków powinny być podporządkowane. Ważne, aby były one jasne, określone na zrozumiałych dla wszystkich kryteriach i w taki sposób, by pracownik mógł samodzielnie wyliczyć, ile premii dostanie w danym miesiącu.
Spośród jakich systemów wybierają pracodawcy? Mogą wzmacniać motywację, nagradzając osiągnięcia indywidualne pracowników (premie indywidualne) i przyznawać premie pojedynczym osobom albo skupiać się na efektach pracy zespołowej, dzieląc premię pomiędzy uczestników projektu (premie zespołowe).
Bardzo wiele firm wprowadza prowizyjny system premiowania pracowników, uzależniając wysokość premii od przychodu wygenerowanego przez każdą osobę bądź przez firmę wspólnie. Warto jeszcze wspomnieć o premii rozdzielczej. W tym systemie wysokość premii zależy od indywidualnych osiągnięć, rozpatrywanych w porównaniu do wyników reszty zespołu.
System premiowania powinien być dopasowany także do oczekiwań zatrudnionych, a wysokość przyznawanych bonusów musi być dla nich zauważalna. Zbyt niskie kwoty mogą zniechęcać do większych starań, natomiast zbyt wysokie – prowadzić do tego, że pracownicy będą szukać sposobów na zdobycie premii za wszelką cenę, niekoniecznie zgodnie z oczekiwaniami pracodawcy.
Niedopasowany do możliwości zatrudnionych osób system premiowania w firmie, polegający np. na uzależnieniu kwot od liczby wykonanych zadań, może prowadzić do tego, że pracownicy zaczną szukać dróg na skróty. Na przykład większą liczbę obsłużonych klientów, jednak kosztem jakości obsługi każdego z nich.
Rodzaje premii i zasady premiowania
W literaturze często można spotkać następujący podział:
1. Premia regulaminowa przyznawana jest pracownikom, którzy spełniają określone warunki. Zasady, na jakich będzie ona wypłacana również muszą zostać doprecyzowane i udokumentowane np. w regulaminie wynagrodzenia, premiowania, zakładowym albo w układzie zbiorowym pracy. Ważne, aby były dokładnie spisane i nie budziły wątpliwości czy i komu należy się bonus.
2. Uznaniowa premia dla pracownika nie ma już tak sformalizowanej postaci, jak pierwszy rodzaj. O jej wysokości i przyznaniu decyduje pracodawca. Jest to właściwie nagroda i wyróżnienie dla pracownika, który wykazał się inicjatywą, czy wzorowo wypełniał swoje obowiązki.
Zatem do podkreślenia wartości szczególnych osiągnięć pracownika, wedle woli i subiektywnej oceny szefa, służy premia uznaniowa, a regulaminowa przyznawana jest wtedy, gdy zatrudniony spełni określone warunki.
