Premia motywacyjna
Oprócz płacy zasadniczej pracownik może otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie. Część takich świadczeń uregulowana jest prawnie - np. dopłata za nadgodziny, dyżury, za pracę w święta lub w godzinach nocnych. Kodeks pracy przewiduje również gratyfikacje w postaci nagród i wyróżnień.
Chcąc zwiększyć efektywność pracy, a także motywację pracowników, pracodawca może wprowadzić pieniężny system motywowania w postaci premii. O tym czy i w jaki sposób takie gratyfikacje będą przyznawane, pracodawca powinien poinformować pracowników, umieszczając odpowiedni zapis w przeznaczonym do tego miejscu. Dokumenty, w których należałoby zawrzeć szczegółowe informacje na temat premii to regulamin premiowania, regulamin wynagrodzenia, umowa o pracę lub układ zbiorowy pracy.
Premia motywacyjna - zasady przyznawania
W przypadku przyznawania premii obowiązuje kilka zasad, które pozwalają na wypłacenie takiego świadczenia pracownikowi. Mimo że nie można znaleźć w Kodeksie pracy definicji premii motywacyjnej, bardzo często pojęcie to stosuje się w kontekście przyznawania premii regulaminowej.
Warunkiem przyznania premii motywacyjnej może być spełnienie określonych norm, np. sprzedaży konkretnych produktów w danym miesiącu lub stworzenie odpowiedniej liczby towarów. Pracownicy mają wtedy bodziec do szybszej pracy, zwiększenia swojej wydajności. Wzrasta ich motywacja.
Dlatego właśnie bardzo ważne jest, by jasno określić kiedy, za co i w jakiej wysokości przyznaje się premie motywacyjne. Są to elementy mierzalne, które można przeanalizować i poddać weryfikacji. Dzięki temu pracownik wie, dlaczego ma się starać i kiedy osiągnie poziom, który podlega premiowaniu. Otrzymanie takiego dodatku do wynagrodzenia nie jest więc uwarunkowane subiektywną opinią pracodawcy. Jest zależne od konkretnych, zapisanych wytycznych.
Wysokość premii można określić ilościowo, podając odpowiednią kwotę lub zastosować system procentowy.
W związku z tym, że premia jest regulowana w odpowiednich dokumentach firmy, pracownik ma prawo ubiegać się u pracodawcy o jej otrzymanie. Jeżeli przełożony w jakiś sposób uchyli się od wypłaty premii, poszkodowana osoba może dochodzić swoich praw przed sądem.
Premia motywacyjna a uznaniowa
Przy omawianiu tematu dodatków do wynagrodzenia często obok premii motywacyjnej pojawia się pojęcie premii uznaniowej. Premia uznaniowa to pojęcie wewnętrznie sprzeczne, ponieważ jak napisano wyżej, premia nie zależy od uznania pracodawcy, ale od spełnienia pewnych określonych warunków.
W przypadku premii uznaniowej chodzi o nagrodę pieniężną. Tutaj pracodawca każdorazowo określa, za co, kiedy i w jakiej kwocie chce przyznać pracownikowi odpowiedni dodatek finansowy, bez stosowania się do ogólnie panujących kryteriów.
W sytuacjach spornych, nie do końca zastosowanie znajduje samo nazewnictwo przyznanego dodatku pieniężnego. Bardziej niż to, czy dodatkowe pieniądze są nagrodą czy premią, liczą się uwarunkowania, które towarzyszyły podjęciu decyzji o ich udzieleniu.
