Pracownica w ciąży na zwolnieniu lekarskim - najczęstsze pytania: Ile płatne jest chorobowe w ciąży? Jak ZUS wylicza zasiłek chorobowy w ciąży? Ile wynosi „zasiłek ciążowy”? Zwolnienie w ciąży – wszystko, co chcecie o nim wiedzieć.
L4 w ciąży – ciąża a praca
Każda kobieta zatrudniona na umowę o pracę ma prawo do świadczeń chorobowych w postaci opieki zdrowotnej (badania lekarskie w ciąży, opieka medyczna) oraz zasiłku chorobowego. Dotyczy to również okresu ciąży. Oznacza to, że jeśli czuje się w ciąży źle lub dalsze wykonywanie pracy zagrażałoby zdrowiu jej, lub dziecka, lekarz zdecyduje się dać jej zwolnienie lekarskie L4 w ciąży, dzięki któremu kobieta może zostać w domu i nie przychodzić do pracy. Chorobowe w czasie ciąży może trwać dowolnie długi okres (maksymalnie 270 dni, czyli tyle ile ciąża).
Zwolnienie lekarskie w ciąży ma specjalne oznaczenie (kod B), dzięki czemu kadrowa wie, jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe w ciąży.
Zasiłek chorobowy w ciąży
Za okres niezdolności do pracy (zwolnienie lekarskie) ciężarnej przysługuje zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie w ciąży będzie wypłacane przez cały okres przebywania na L4, a długość zwolnienia w ciąży czy też ciągłość zwolnienia lekarskiego nie ma znaczenia (świadczenia w ciąży przysługują za każdy okres niezdolności do pracy).
Z reguły, okresy choroby w tym czasie stanowią jeden okres zasiłkowy w ciąży, ale zdarza się, że zostaną zaliczone do dwóch okresów. Będzie tak wtedy, kiedy jedno ze zwolnień lekarskich miało związek z ciążą a drugie nie, a między zwolnieniami występowała przerwa (nie dłuższa niż 60 dni).
L4 w ciąży, ile płatne?
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego w ciąży wynosi 100%. W większości przypadków będzie to oznaczać, że zasiłek w ciąży będzie odpowiadał 100% miesięcznego wynagrodzenia. Kobieta w ciąży, będzie zatem na chorobowym otrzymywać dokładnie tyle samo pieniędzy, ile w czasie pracy. Co więcej, „zasiłek ciążowy” nie jest uzależniony w żaden sposób od tego, czy choroba jest związana z ciążą, czy nie. Wystarczy, że choroba współwystępuje w okresie ciąży, by otrzymać wynagrodzenie w czasie ciąży za okres choroby identyczne z tym, jakie dostaje się, będąc zdrowym i normalnie pracując.
Kiedy ZUS wypłaca chorobowe w ciąży?
Od 34 dnia choroby, za zwolnienie lekarskie w ciąży wynagrodzenie wypłaca ZUS. To, czy ZUS chorobowe w ciąży będzie wypłacał bezpośrednio pracownicy, czy też za pośrednictwem zakładu pracy zależy od tego, ile osób jest w danej firmie zgłoszonych do ubezpieczenia. ZUS jest zobowiązany do ustalenia prawa do świadczenia i jego wypłaty wtedy, kiedy pracodawca ma nie więcej niż 20 ubezpieczonych.
Po jakim czasie ZUS wypłaca chorobowe w ciąży? Czas oczekiwania na zasiłek chorobowy nie powinien przekroczyć 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłku.
Tak, jak w przypadku każdej innej choroby, tak również zwolnienie w czasie ciąży, może zostać skontrolowane przez ZUS. Kontrole ZUS na chorobowym w ciąży dotyczą sposobu korzystania ze zwolnienia – chodzi tu o to, by pracownica przestrzegała zasad lekarskich. Nie wolno jej też pracować. Jeśli w toku kontroli okaże się, że pracownica nie stosowała się do zaleceń, wypłata zasiłku chorobowego w ciąży zostanie wstrzymana. W praktyce, kontrole ZUS sprawdzające chorobowe w ciąży są niezwykle rzadkie.
Trzynastka a zwolnienie lekarskie w ciąży
Czy pracownicy sfery budżetowej, która otrzymała zwolnienie lekarskie z powodu ciąży, przysługuje trzynastka? To zależy od tego, ile trwało zwolnienie ciążowe.
Co do zasady, trzynastka przysługuje pracownikom, którzy przepracowali pełny rok. Jeśli okres zatrudnienia jest krótszy, to trzynastka jest wyliczana proporcjonalnie, przy czym okres zatrudnienia musi wynosić przynajmniej 6 miesięcy. Czy do tego okresu wlicza się zwolnienie lekarskie w ciąży? Są tu dwie możliwości:
- Uchwała z 25 lipca 2003 r. (sygn. akt III PZP 7/03 OSNP 2004/2/26) mówi o tym, że okres zatrudnienia do trzynastki musi być czasem efektywnej pracy, a nie tylko bycia zatrudnionym. Prawa do trzynastki nie pozbawia urlop wychowawczy czy urlop dla poratowania zdrowia (są wyraźnie wymienione w ustawie), ale nieobecność związana z chorobą tudzież urlop macierzyński nie jest wliczana do okresu wymaganego do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Z tego powodu zatem, jeśli pracownica wykorzystywała w danym roku kalendarzowym zwolnienie lekarskie ciążowe przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, nie będzie jej przysługiwać trzynastka.
- Druga interpretacja mówi o tym, że okres zwolnienia stanowi czas zatrudnienia (pracownik pozostaje w stosunku pracy), ale wynagrodzenie i zasiłek chorobowy nie mogą być uwzględnione w podstawie trzynastki.
Ile trzeba przepracować, żeby iść na zwolnienie w ciąży?
Zwolnienie chorobowe w ciąży można uzyskać już od pierwszego dnia pracy. Za zwolnienie w czasie ciąży zasiłek będzie przysługiwał jednakże dopiero po miesiącu pracy.
Warto pamiętać, że traktowanie przez niektóre kobiety zwolnienia L4 jako „urlop chorobowy w ciąży” sprawia, że pracodawcy boją się zatrudniać kobiety na umowę o pracę.
Za ile dni zwolnienia lekarskiego płaci pracodawca?
„Zwolnienie lekarskie w ciąży - kto płaci?” – to pytanie często zadają sobie ciężarne, które „idą” na zwolnienie lekarskie w czasie ciąży. Ze środków pracodawcy pokrywane jest pierwsze 33 dni zwolnienia. Są to środki własne pracodawcy i ZUS ich nie zwraca.
Od 34 dnia wynagrodzenie za czas choroby w ciąży będzie wypłacał ZUS. W przypadku dużych firm, wynagrodzenie chorobowe w ciąży ZUS będzie wypłacał za pośrednictwem pracodawcy (czyli ciężarna nadal będzie otrzymywała przelew z konta pracodawcy, który uzyskuje później zwrot od ZUS za wypłacony zasiłek).
Chorobowe w ciąży - własna działalność
Jak wygląda sprawa zwolnienia w czasie ciąży przy prowadzeniu własnego biznesu? Kobiecie przedsiębiorcy zasiłek przysługuje tylko wtedy, kiedy zdecydowała się na opłacanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
- Jeśli opłacała składkę chorobową przez minimum 12 miesięcy, wysokość zasiłku chorobowego będzie obliczana jako średnia z tych 12 miesięcy.
- Jeśli opłacała składkę chorobową przez okres 3-11 miesięcy, otrzymuje zasiłek, w którym podstawę wymiaru zasiłku będzie stanowiła suma najniższej podstawy wymiaru składki oraz kwota stanowiąca 1/12 kwot nadwyżek ponad najniższą podstawę za każdy kolejny miesiąc ubezpieczenia.
- Jeśli opłacała składkę chorobową przez okres mniejszy niż 3 miesiące, to zasiłek jej nie przysługuje (nabędzie do niego prawo dopiero po upływie 3 miesięcy).
Warunkiem uzyskania ubezpieczenia jest terminowe opłacanie składek. Oczywiście przedsiębiorca będący w ciąży na chorobowym nie może pracować (ale może prowadzić firmę, jeśli ma pracowników).
