Praca bez znajomości – jak ją zdobyć?

Niegdyś szukanie pracy „po znajomości" było pewnym standardem. Współcześnie bogactwo ofert pracy dostępnych na rynku przede wszystkim dzięki portalom rekrutacyjnym sprawia, że nie ma już potrzeby prosić znajomych o „załatwienie" pracy. Otwarty i bogaty rynek zatrudnienia to istne morze możliwości zawodowych. Jednocześnie oznacza także znacznie większą konkurencję, bo o tę samą posadę nierzadko walczą dziś osoby nie tylko z tego samego miasta czy nawet regionu, ale wręcz z całego świata. Jak odnaleźć się w tej rzeczywistości i znaleźć pracę bez znajomości? Jak zabrać się do szukania pierwszej pracy bez znajomości?

Szukanie pracy bez znajomości – o czym warto pamiętać?

Rynek pracy jest otwarty i bardzo elastyczny, a dla pracodawców ważne są przede wszystkim twarde umiejętności i wiedza kandydata, a nie to, czy jest osobą polecaną przez któregoś z pracowników czy znajomych.

Z kolei osoby rozglądające się za etatem nie muszą już polegać na znajomościach, gdyż mogą szukać ofert pracy w niemal nieograniczonym źródle, jakim jest internet. Ogłoszenia w wielu branżach pojawiają się często, o wiele łatwiej znaleźć pracę bez doświadczenia zawodowego czy nawet bez znajomości języka danego kraju. W obliczu rosnącej luki kompetencyjnej w wielu branżach, kandydaci są na uprzywilejowanej pozycji. Osoby mające deficytowe umiejętności na rynku pracy, często mogą przebierać w ogłoszeniach. Coraz więcej firm stawia także na szkolenia dla nowych pracowników – ponieważ brakuje specjalistów, pracodawcy decydują się na przyjmowanie osób o niekompletnych kompetencjach i przyuczanie ich do określonej pracy.

Podsumowując, żeby znaleźć pracę, nie trzeba już polegać na sieci kontaktów. Ta oczywiście nadal może przyspieszyć znalezienie posady, niemniej nie jest już decydującym czynnikiem o tym, czy kandydatowi uda się zdobyć zatrudnienie, czy nie. A zatem jak zdobyć pracę bez znajomości? Oto podstawowe strategie, które przyspieszą proces szukania nowego lub po prostu pierwszego miejsca pracy.

• Napisz dobre, wyróżniające się CV

Zamiast czekać na „załatwienie pracy" przez kogokolwiek innego, skoncentruj się na samodzielnym działaniu. To Ty masz największą moc sprawczą, jeśli chodzi o kreowanie Twojego życia zawodowego. Weź więc sprawy w swoje ręce. Od czego zacząć poszukiwanie pracy? Od przygotowania CV. To podstawowy dokument wykorzystywany w rekrutacji, bez którego trudno będzie Ci znaleźć zatrudnienie, także takie z polecenia czy pracy tymczasowej.

Życiorys powinien pokazywać profesjonalizm kandydata. To dokument formalny, musi więc zawierać określone informacje, z drugiej strony dobrze, jeśli czymś się wyróżnia i pozwala się zapamiętać. Nie oznacza to jednak konieczności sporządzania niezwykle wyszukanych CV – nagrywania wideo, przygotowywania całej strony internetowej itp. Takie rozwiązania sprawdzą się oczywiście w aplikacji na kreatywne stanowiska, jednak w większości przypadków dobre CV oznacza po prostu bezbłędny, przejrzysty dokument, przedstawiający przebieg kariery, wykształcenie i kompetencje kandydata.

Przydatnym narzędziem w pisaniu curriculum vitae jest Kreator CV. Daje on możliwość przygotowania dokumentu wg schematu. W efekcie otrzymujemy życiorys o przejrzystym układzie, zawierający wszystko, co niezbędne, aby wysłać aplikację.

• Regularnie przeglądaj oferty pracy

Działaj systematycznie! Regularne przeglądanie ofert ułatwią Ci opcje dostępne na Praca.pl. Zakładając bezpłatne konto, zyskasz dostęp do profilu kandydata, który umożliwia szybkie przesyłanie zgłoszeń, przeglądanie historii aplikacji, ustawienie Job Alertu, czyli powiadomień o nowych ofertach pracy.

W utrzymaniu stałej motywacji pomóc może wyznaczenie sobie choćby kilkunastu minut dziennie lub kilka razy w tygodniu na przeglądanie strony z ofertami pracy. Trzymaj się wyznaczonych pór, na przykład ustaw budzik w telefonie lub powiadomienie w elektronicznym kalendarzu. Bez wyznaczonego czasu i alarmu przypominającego o przeglądaniu ogłoszeń i wysyłaniu CV, możesz wkrótce zacząć przekładać tę czynność na później. Zrób więc zawczasu wszystko, żeby ułatwić sobie zadanie i zmotywować się do działania.

• Pokaż zainteresowanie branżą

Trzymaj rękę na pulsie, śledź nowinki, bierz udział w branżowych wydarzeniach, targach pracy. Postawienie na specjalizację naprawdę się opłaca. Dodatkowo znajomość branży pozwala zdobyć cenne punkty na rozmowie kwalifikacyjnej.

Ponadto, jeśli nie będziesz odświeżać wiedzy branżowej, szybko może się okazać, że Twoje kompetencje są już przestarzałe i mało wartościowe dla pracodawców. W epoce błyskawicznego rozwoju technologicznego, w którą właśnie wkroczyliśmy, ci, którzy nie aktualizują swojej wiedzy, nie interesują się nowymi narzędziami, metodami czy technologiami, zostają w tyle. 

Nie wiesz, od czego zacząć? Odpowiedź jest prosta: od sprawdzenia nowinek technologicznych w Twojej branży. Obejrzyj filmy instruktażowe, zainteresuj się nowymi produktami, zapisz na szkolenie (co dodatkowo możesz wpisać do CV), przeczytaj nowy artykuł autorytetu w Twojej dziedzinie, zacznij śledzić swoich branżowych idoli w takich platformach jak LinkedIn, X, YouTube, Facebook itp., gdziekolwiek prowadzą działalność publicystyczną.

Niech aktualizowanie wiedzy branżowej stanie się Twoim nawykiem. Możesz np. robić branżową „prasówkę" przy porannej kawie, słuchać podcastów specjalistów w czasie podróży albo trenując. Postaraj się znaleźć na tę czynność najbardziej dogodny dla Ciebie moment w ciągu dnia i trzymać się go. 

• Zbuduj sieć kontaktów

Szukanie pracy nie sprowadza się wyłącznie do napisania CV i masowego rozsyłania aplikacji. Obecnie możesz w łatwy sposób nawiązać nowe znajomości z pracownikami w danej branży. Bywa też tak, że rekruterzy sami odzywają się z propozycjami pracy do osób, które mają dobry wizerunek w sieci. 

Dzięki obecności na platformach społecznościowych, forach branżowych itd. masz świetną możliwość, aby stworzyć sieć kontaktów przydatną w szukaniu pracy. Warto przy tym zadbać o personal branding, czyli budowanie marki osobistej. Chwal się zatem sukcesami zawodowymi, udostępniaj ciekawe, eksperckie publikacje na swoim profilu, udzielaj się w dyskusjach prowadzonych na temat branży. Pokaż, że jesteś profesjonalistą. Nawiązane przy okazji nowe znajomości bywają bardzo cenne, kiedy szuka się zatrudnienia, a zdanie "znalazłem pracę po znajomości" nabiera innego niż zazwyczaj znaczenia.

• Rozwijaj się

Rynek pracy w Polsce zmienia się z roku na rok. Pandemia pokazała, jak ważna jest elastyczność, zdolność do szybkiego przystosowania się do nowej sytuacji. Rewolucja związana z powstaniem zaawansowanych programów opartych na sztucznej inteligencji sprawiła, że nauka nowych narzędzi stała się ważniejsza niż kiedykolwiek. Wiedza zdobyta w szkole lub na studiach nie tylko nie jest już wystarczająca, ale często wręcz przestarzała. Niewiele jest obecnie dziedzin zawodowych, które się nie modernizują i nie zmieniają. Musisz nauczyć się dotrzymywać kroku tym zmianom, co oznacza wyrobienie w sobie nawyku do nauki.

Od czego zacząć? Dobrą taktyką jest analiza zapotrzebowania pracodawców (np. w Barometrze zawodów lub na portalu branżowym), przejrzenie ofert pracy na dane stanowisko i sprawdzenie, czy spełnia się wymogi stawiane w ofertach. Jeśli masz doświadczenie w pracy na danym stanowisku, ale lista umiejętności i narzędzi, jakich znajomość wymagają pracodawcy, jest dla Ciebie mało zrozumiała, to znak, że powinieneś zacząć aktualizować swoje kompetencje. Wypisz najczęściej wymieniane w ogłoszeniach o pracę wymagania dotyczące umiejętności twardych (np. technologii, narzędzi) i dowiedz się o nich więcej.

Poszukaj szkoleń. Możesz zacząć od tych darmowych w internecie czy chociażby oferowanych przez urzędy pracy lub agencje pracy tymczasowej (jeśli jesteś ich klientem). Zwróć uwagę na kompetencje posiadane przez znane figury w danej branży – czytając ich publikacje lub słuchając ich wypowiedzi notuj polecane przez nich kursy, zwracaj uwagę na wymieniane przez nich technologie czy metody. Oczywiście nie sposób poznać od razu wszystkiego, niemniej od czegoś trzeba zacząć. 

Nie zapomnij o dodatkowych umiejętnościach, które obecnie trendują na rynku pracy. Być może kluczem do sukcesu w poszukiwaniu nowej pracy jest doszlifowanie języka angielskiego albo zdobycie dodatkowych uprawnień w jakiejś dziedzinie. 

• Bądź cierpliwy!

Choć oczywiście istnieje szansa, że już po pierwszej wysłanej aplikacji otrzymasz zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną, która zakończy się sukcesem, to jednak bardzo optymistyczny scenariusz. Dlatego warto wyposażyć się w cierpliwość. Okres poszukiwania pracy wynosi średnio ok. 2-3 miesiące, ale trzeba mieć świadomość, że w niektórych branżach czas ten jest znacznie dłuższy lub przeciwnie – brakuje chętnych i praca możliwa jest od zaraz. 

Jeśli jednak poszukiwania wciąż się przedłużają, a kolejne wysłane aplikacje pozostają bez odpowiedzi, należy spróbować zidentyfikować problem. Przeszkody braku zainteresowania Twoją aplikacją mogą być różnorodne – np. dyskredytujący błąd w CV, ubieganie się o stanowiska, na które nie masz kwalifikacji albo brak zapotrzebowania pracodawców w danym regionie.

Warto też pamiętać, że po pomoc można zgłosić się do Powiatowego Urzędu Pracy. Nie chodzi wyłącznie o zasiłek dla bezrobotnych. W PUP można również umówić się na bezpłatne spotkanie z doradcą zawodowym, wziąć udział w szkoleniach itd. W urzędzie zarejestrują się zarówno osoby bezrobotne, jak i zatrudnione, ale poszukujące pracy.

Czytaj także: Wyniki rekrutacji – jak przetrwać czas oczekiwania na odpowiedź w sprawie pracy?

Poszukiwanie pracy bez znajomości:

• Zalety 

• • Zamiast biernie czekać, aż ktoś załatwi Ci pracę, bierzesz sprawy w swoje ręce. Osoba przejmująca inicjatywę ma większy realny wpływ na swoje życie zawodowe. Robi też lepsze wrażenie na otoczeniu, w tym na potencjalnych pracodawcach i współpracownikach.
  • Szukanie pracy bez znajomości otwiera Cię także na znacznie szersze możliwości niż w przypadku, gdy polecasz tylko na doświadczeniach zawodowych wąskiej grupy Twoich znajomych czy rodziny. 
  • Szukając pracy bez pomocy rodziny i przyjaciół, uczysz się poruszać na współczesnym rynku pracy. Przyzwyczajasz się do pewnych procedur, nabywasz wprawy w rozmowach rekrutacyjnych, pisaniu CV, tworzeniu listów motywacyjnych. Zaczynasz rozumieć, jak rozpoznawać uczciwych pracodawców, weryfikować rzetelne źródła ogłoszeń o pracę. Są to bardzo cenne umiejętności, które powinny zdobyć szczególnie osoby młode, starające się znaleźć pierwszą pracę i bez dużego stażu pracy.
  • Podejmując pracę bez znajomości, nie można Cię oskarżyć o to, że zdobyłeś posadę bez odpowiednich kompetencji, wyłącznie poprzez polecenie kogoś z rodziny czy znajomych. Proces Twojego zatrudnienia był całkowicie przejrzysty i bezstronny.

• Wady

• • Szukanie pracy bez polecenia ze strony bliskich może trwać znacznie dłużej. W niektórych firmach wciąż w pierwszej kolejności zatrudnia się osoby z polecenia, a dopiero potem prowadzi otwarty nabór.
  • Zaczynając pracę z polecenia, możesz zwykle liczyć na większą życzliwość czy swego rodzaju „taryfę ulgową", ponieważ nie jesteś kimś całkowicie obcym. Praca po znajomości to najczęściej znacznie łatwiejszy start w pracy. Z kolei jako osoba, która znalazła pracę bez polecenia, nie możesz spodziewać się łagodniejszego traktowania czy wyjątkowej pomocy ze strony współpracowników. Wdrożenie może trwać dłużej.
  • Jeśli nie korzystasz z social mediów do szukania pracy, możesz nie zauważyć, że firma Twoich znajomych prowadzi rekrutacje. Rezygnacja z nowoczesnych narzędzi komunikacji i portali społecznościowych do szukania pracy to pewnego rodzaju ograniczanie swoich możliwości.

Czytaj także: Płace w Polsce wkrótce będą jawne. „Nie jesteśmy na to gotowi” – ocenia ekspert rynku pracy Mateusz Żydek