Wskaźniki dotyczące aktywności zawodowej, zatrudnienia i bezrobocia wskazują na tempo rozwoju gospodarczego. Główny Urząd Statystyczny regularnie analizuje poszczególne aspekty rynku pracy.
Aktywność zawodowa - definicja
Aktywni zawodowo to wszyscy ludzie w wieku produkcyjnym, pracujący oraz wyrażający chęć podjęcia zatrudnienia, czyli zarejestrowani bezrobotni. Do wyżej wymienionych nie zaliczają się uczniowie odbywający naukę zawodu, gospodynie domowe ani osoby żyjące wyłącznie z kapitału. W badaniach statystycznych aktywności zawodowej uwzględnia się także wiek - produkcyjny bądź ukończenie 15 roku życia. Często w literaturze grupę, którą cechuje aktywność zawodowa, określa się mianem siły roboczej.
Warto także w tym miejscu wspomnieć o definicji bierności zawodowej. Charakteryzuje ona te osoby, które nie mają i nie poszukują zatrudnienia. Mimo że są zdolne do pracy – nie wykazują chęci do jej podjęcia.
Współczynnik aktywności zawodowej
Współczynnik aktywności zawodowej służy do określenia udziału osób aktywnych zawodowo w danej kategorii (mniej lub bardziej sprecyzowanej – w regionie, z podziałem na wiek czy płeć) w ogólnej liczbie ludności tejże kategorii. Wysoki współczynnik świadczy o dobrej kondycji gospodarczej kraju. Im większa część ludności jest aktywna zawodowo, tym mniejsze obciążenie dla budżetu państwa i osób pracujących.
Polacy aktywni zawodowo?
Główny Urząd Statystyczny co kwartał publikuje raporty dotyczące aktywności ekonomicznej (zawodowej) ludności Polski z uwzględnieniem cech demograficznych i społecznych. Jak podaje w swoim najnowszym raporcie: „Wyniki badania aktywności ekonomicznej ludności (BAEL) wskazują, że osoby aktywne zawodowo stanowiły w IV kwartale 2018 roku 56,1% ludności w wieku 15 lat i więcej. W porównaniu do poprzedniego kwartału wskaźnik ten zmniejszył się o 0,7 p. proc, natomiast w odniesieniu do IV kwartału 2017 roku utrzymał się na podobnym poziomie.”
Nasuwa się zatem pytanie: dlaczego ludzie wyłączają się z zawodowej aktywności?. Przyczyn może być wiele i będą się różnić w zależności od wieku, płci czy poziomu wykształcenia Polaków. Najczęściej wymienia się choroby, niepełnosprawność, chęć dalszego kształcenia a także względy osobiste czy rodzinne.
Wskaźnik zatrudnienia w Polsce
Wedle definicji zaczerpniętej z rezolucji w sprawie statystyk ludności aktywnej ekonomicznie, zatrudnienia, bezrobocia i niepełnozatrudnienia, przyjętej na XIII Międzynarodowej Konferencji Statystyków Pracy, poziom zatrudniania to „udział pracujących danej kategorii w ogólnej liczbie ludności danej kategorii”.
Wedle analiz GUS-u w IV kwartale 2018 r.: „Wskaźnik zatrudnienia zmniejszył się w porównaniu z poprzednim kwartałem. Spadek odnotowano niezależnie od płci, jak i miejsca zamieszkania (największy - o 1,0 p. proc. w populacji kobiet). W skali roku wystąpił wzrost wskaźnika. Był on niezależny od płci, jak i miejsca zamieszkania. Nadal wyraźnie wyższy wskaźnik zatrudnienia obserwowano wśród mężczyzn (62,6% wobec 46,1% dla kobiet)”.
