Burza mózgów – definicja, zasady, etapy

Technika burzy mózgów jest najbardziej znaną metodą generowania pomysłów, rozwiązywania problemów i pobudzania kreatywności w pracy zespołowej. Burza mózgów przebiega w dyskusji, ale wbrew pozorom nie jest to wcale chaotyczne rzucanie pomysłów. Ma swojego moderatora, który dba o to, by rozmowa nie odbiegała od rozwiązania danego problemu, a pomysły są zapisywane i oceniane w odpowiednim momencie. Poniżej znajdziesz podstawowe zasady metody burzy mózgów. Powinna je znać każda osoba chwaląca się w CV umiejętnością pracy w zespole i zdolnością kreatywnego myślenia!

Burza mózgów – definicja

Zapewne nie raz słyszałaś / słyszałeś tę nazwę, ale czy faktycznie wiesz, czym jest burza mózgów? Czas na usystematyzowanie informacji na temat tej najsłynniejszej metody generowania najlepszych pomysłów i kreatywnych rozwiązań.

Brainstorming, czyli burza mózgów, to technika rozwiązywania problemów lub podejmowania decyzji, przeprowadzana w grupie osób, na przykład razem z członkami zespołu. Istotą metody jest to, by każdy swobodnie mógł zaprezentować swój pomysł, nawet najbardziej nietypowy, oryginalny, „szalony". Istotą techniki jest to, że nawet te najbardziej nietypowe pomysły pobudzają wyobraźnię, przywodzą na myśl różne skojarzenia i inspirują innych członków zespołu. W efekcie grupa może wypracować naprawdę oryginalne, a przy tym skuteczne rozwiązanie. 

Za twórcę metody burzy mózgów uznaje się Alexa Osborna. Zorganizowanie przestrzeni do swobodnego przepływu licznych idei ma doprowadzić do największej liczby pomysłów, spośród których wypracowywane jest najlepsze rozwiązanie danego problemu.

Burza mózgów może być stosowana przez menadżerów przy pracy nad projektem, ale często też jest składową procesu dydaktycznego w szkołach. W związku z tym, że wskazuje się na zalety, ale też wady metody, powstają różne modyfikacje sesji burzy mózgów, mające zwiększyć efektywność tej metody.

Czytaj także: Czas pracy w Europie – w których krajach pracuje się najdłużej?

Burza mózgów – zasady

Zasady burzy mózgów zakładają, że każdy ma prawo do przedstawienia własnego pomysłu, nawet najbardziej niezwykłego – często to z nich rodzi się właściwe rozwiązanie! Osoby dominujące powinny więc częściowo powściągnąć się od narzucania swoich idei, a nieśmiali pracownicy – odważyć się na zabranie głosu. Podczas burzy mózgów wszyscy powinni mieć możliwość, by się wypowiedzieć.

• Burza mózgów: grupa

Często mówi się o tym, że żeby zorganizować efektywną burzę mózgów, należy zadbać o różnorodność grupy. Najlepiej, by udział wzięły osoby zróżnicowane ze względu na płeć, wiek, doświadczenie, specjalizację, środowisko pracy, z jakiego się wywodzą. Osoby o różnych spojrzeniach na daną kwestię będą się nawzajem inspirować i pobudzać bardziej ożywioną dyskusję. Grupa o tym samym doświadczeniu, wykształceniu i podłożu zawodowym będzie zgadzać się  w wielu kwestiach i prezentować bardziej jednorodną perspektywę, a to nie sprzyja kreatywności.

• Burza mózgów: moderator

Dobrze jest, aby w jednej grupie nie znajdował się przełożony z podwładnym – wtedy bowiem z obu stron może występować skrępowanie w swobodnym formułowaniu myśli. Jednak w grupie powinien być jeden lider, a właściwie prowadzący, porządkujący nieco formułę tego umysłowego chaosu.

• Burza mózgów: zapisywanie pomysłów

Podczas burzy mózgów, przykłady zaproponowane przez uczestników należy zapisać – na kartce, w programie komputerowym, na tablicy. Przy pomocy słów kluczowych trzeba stworzyć odpowiednią mapę przedstawionych koncepcji. Im jest ich więcej, tym lepiej – łączenie elementów składowych może stworzyć najbardziej optymalne rozwiązanie.

• Burza mózgów: krytyka pomysłów

Przy omawianiu tej metody często podkreśla się, że podczas sesji nie ma miejsca na krytykę pomysłów. Ich właściwa ocena powinna odbyć się „po burzy”. Dzięki temu każdy uczestnik powinien czuć się komfortowo ze zgłaszaniem nowych pomysłów, bez obaw o to, że zostanie wyśmiany czy skrytykowany. Takie podejście sprzyja pobudzają kreatywności i tworzeniu bezpiecznej przestrzeni, w której można puścić wodze fantazji.

Burza mózgów – etapy 

Mimo że przy omawianiu metody mówi się o swobodzie, braku skrępowania w wyrażaniu myśli, to burza mózgów ma jednak kilka elementów porządkujących dyskusję. Wyróżnia się najczęściej trzy etapy burzy mózgów.

1. Przygotowanie – przedstawienie problemu, postawienie pytania, nad którym będzie pracowało się podczas sesji.

2. Zbieranie pomysłów mogących stanowić rozwiązanie problemu.

3. Ocena zgromadzonych pomysłów, ich analiza i weryfikacja.

Zalety burzy mózgów

Jak wcześniej było wspomniane, są liczne zalety burzy mózgów. Metoda aktywizująca dużą grupę ludzi, zróżnicowaną pod wieloma względami, daje możliwość wygenerowania kreatywnych i wielorakich rozwiązań dotyczących jednego tematu.

Do zalet burzy mózgu należy też pobudzanie wyobraźni członków zespołu, rozwijanie u nich kreatywności i nieszablonowego myślenia, co ma zastosowanie w wielu różnych sytuacjach, nie tylko w czasie rozwiązywania tego pojedynczego problemu, na którym obecnie pracuje grupa. 

Co więcej burza mózgów pomaga w aktywizacji osób, które zwykle są zagłuszane lub zbyt nieśmiałe, by zabrać głos. Być może na co dzień obawiają się krytyki lub sami są dla siebie zbyt surowi. W czasie burzy mózgów pomysłów się nie krytykuje, a ocena dokonywana jest później, dlatego nawet osoby nieśmiałe i samokrytyczne powinny być zachęcone do wyrażania swojego zdania.

Wady burzy mózgów

Wadą burzy mózgów jest czasochłonność tej metody i trudność w jej zastosowaniu w praktyce. Niekiedy trudno jest szybko znaleźć dogodny termin do zebrania wszystkich osób w jednym miejscu i czasie. A kiedy dodatkowo istnieje duża presja czasu, burza mózgów, w czasie której pracownicy puszczają wodze fantazji, może wydawać się marnowaniem cennych minut. 

Co więcej, w dużych grupach odpowiedzialność za znalezienie rozwiązania zostaje bardzo rozproszona. Przy nieodpowiednim moderowaniu burzy mózgów istnieje wysokie ryzyko, że dyskusja zostanie zdominowana przez kilka osób, a inni będą powstrzymywać się przez wyrażeniem opinii, ze strachu, nie chcąc się wychylać czy dlatego, że osoby dominujące wzbudzają duży autorytet. Dlatego w liczniejszych grupach zamiast przeprowadzić burzę mózgów w klasycznej wersji, można zorganizować np. dyskusję 66 (grupa jest podzielona na 6-osobowe zespoły).

Ponadto w pracy zdalnej burza mózgów może być nieco trudna do przeprowadzenia. Zgłaszanie pomysłów online nie jest tym samym, co ożywiona dyskusja w jednym miejscu z członkami zespołu. Uczestnicy burzy mózgów przeprowadzanej na odległość mogą nie czuć się zaangażowani w dyskusję. W zwiększeniu ich uczestnictwa może pomóc wspólna platforma do spotkań lub chociażby wideorozmowa.

Czytaj także: Stress interview – co to jest? Czy miałeś najgorszą rozmowę o pracę w życiu?