Masz mętlik w głowie, bo nie wiesz co dalej. Wrócić do pracy? A może pójść na zwolnienie, bo zdrowie szwankuje? Co z zasiłkiem macierzyńskim? A może jednak urlop rodzicielski? Zastanawiasz się, ile pieniędzy dostaniesz, kiedy zaszłaś w drugą ciążę na macierzyńskim. Warto wybrać najlepsze finansowo rozwiązanie, ale zadbać też o dobro dziecka i rodziny.
Ciąża na urlopie macierzyńskim
Często kobietom, które dowiadują się, że zaszły w drugą ciążę na macierzyńskim, towarzyszy niepewność, w jakim tak naprawdę znajdują się położeniu prawnym i czy poradzą sobie finansowo.
Zanim rozważymy, jaką podjąć w tej sytuacji decyzję, warto zapoznać się z teorią.
Urlop macierzyński
To urlop obowiązkowy, który przysługuje mamom zatrudnionym na etacie, prowadzącym działalność gospodarczą albo po prostu opłacającym samodzielnie składki ubezpieczenia chorobowego. Od 2016 roku prawo do wsparcia finansowego mają także bezrobotni, pracujący na umowę o dzieło, rolnicy, studenci. Przez rok dostaną 1000 zł netto. Ale ponieważ tematem artykułu jest ciąża na urlopie macierzyńskim, pozostaniemy przy grupie kobiet, które mają do niego prawo, a także do urlopu rodzicielskiego czy wychowawczego i do zasiłku macierzyńskiego.
Warto wspomnieć, że 20 tygodni urlopu macierzyńskiego przypada w okresie zatrudnienia w związku z urodzeniem się dziecka. W czasie jego trwania mamie przysługuje zasiłek macierzyński, należny z tytułu opłacanego ubezpieczenia społecznego. Z tej puli sześć może ona wykorzystać przed porodem. Ale z zastrzeżeniem, że z owych 20 tygodni 14 weźmie w jednym ciągu, a pozostałe sześć może przejąć jego ojciec. Pod warunkiem że jest zatrudniony na etacie. Jeśli prowadzi działalność gospodarczą albo pracuje na umowę-zlecenie i sam opłaca dobrowolną składkę chorobową, też ma prawo wykorzystać matczyne sześć tygodni urlopu macierzyńskiego.
Urlop rodziecielski
Od 2 stycznia 2016 roku dodatkowy urlop macierzyński został wchłonięty przez urlop rodzicielski, który w przeciwieństwie do macierzyńskiego jest dobrowolny i przysługuje obojgu rodzicom. Jest płatny i w obecnej formie wynosi 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka lub 34 tygodnie przy ciąży mnogiej. Kiedy kończy się macierzyński, można zaraz po nim przejść na urlop rodzicielski bądź zrzec się go na rzecz taty dziecka. Skorzystanie bez przerwy z 20 tygodni macierzyńskiego i 32 rodzicielskiego daje nam 12 miesięcy bycia z dzieckiem. Później albo wrócimy do pracy, albo przedłużymy czas macierzyństwa o kolejne 35 miesięcy urlopu wychowawczego, który, niestety, jest bezpłatny.
Urlop macierzyński a kolejna ciąża
Zajmiemy się teraz sytuacją szczególną, choć wcale nie tak rzadką.
Dowiadujemy się, że jesteśmy w drugiej ciąży na macierzyńskim, który obowiązuje jeszcze po pierwszym porodzie.
Jakie mamy możliwości?
▪ świeżo upieczona mama, która zaszła w drugą ciążę na urlopie macierzyńskim, musi poczekać, aż dobiegnie on końca. Wówczas może wrócić do pracy do dnia porodu, a po nim rozpocząć kolejny urlop macierzyński przysługujący na drugie dziecko;
▪ jeśli kobieta pracuje, to z powodu drugiej ciąży ma prawo pójść na zwolnienie lekarskie (płatne 100%);
▪ jeśli ciężarna przebywa na urlopie rodzicielskim, może złożyć wniosek o przerwanie urlopu rodzicielskiego na 21 dni przed planowanym powrotem do firmy, a pierwszego dnia pracy wypisuje zwolnienie lekarskie w związku z ciążą;
▪ ciężarna czeka na zakończenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, a pierwszego dnia powrotu do firmy składa zwolnienie lekarskie z powodu ciąży.
Kiedy, będąc w ciąży na macierzyńskim, możemy zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?
Art. 180 Kodeksu pracy § 4
Po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni (nie wcześniej) urlopu macierzyńskiego matka ma prawo zrezygnować z pozostałej części urlopu, pod warunkiem że:
✓ pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta zatrudniony na umowę o pracę ojciec dziecka;
✓ przez pozostałą część macierzyńskiego opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony ojciec dziecka, który w celu sprawowania opieki przerwał działalność zarobkową.
W przypadku przekazania urlopu partnerowi mama musi złożyć pisemne oświadczenie, że rezygnuje z reszty urlopu macierzyńskiego, a tata, że go przejmuje.
Art. 180 Kodeksu pracy
§ 8. Pracownica składa pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy.
Jeśli jednak wiemy, że kolejna ciąża na urlopie macierzyńskim nie oznacza braku środków do życia, warto rozważyć, co będzie najkorzystniejsze finansowo i rodzinnie: urlop macierzyński, rodzicielski czy zwolnienie lekarskie z powodu ciąży przedłożone szefowi w czasie pracy.
Na obu urlopach otrzymuje się zasiłek macierzyński w postaci 100 proc. pensji przez pierwsze 20 tyg., później, na rodzicielskim – 60 proc. Jeśli matka zadeklaruje, że zostanie z dzieckiem przez cały rok po porodzie, to po wypełnieniu odpowiednich dokumentów dostanie 80 proc. zasiłku. Jeśli ten wynosi mniej niż 1000 złotych, otrzyma ona wyrównanie do tej kwoty.
Przykład:
Jeśli kobieta zajdzie w ciążę na macierzyńskim, a po 14 tygodniach wróci to pracy, wysyłając na urlop ojca dziecka, może skorzystać z L4.
Korzyści finansowe i rodzinne:
Oboje rodzice przebywają z dzieckiem. L4 z powodu ciąży jest płatne w 100%, urlop taty w 80% bądź 100%.
Przerwanie macierzyńskiego zwolnieniem lekarskim
Jeśli w czasie ciąży na macierzyńskim kobieta się rozchoruje, a lekarz orzecze, że nie jest zdolna do pracy i wyda L4 (niepoinformowany o urlopie macierzyńskim pacjentki), trzeba pamiętać, że nie można przerwać żadnego z urlopów: macierzyńskiego, rodzicielskiego, by zastąpić je zwolnieniem lekarskim. Nie da się pobierać jednocześnie zasiłku macierzyńskiego i chorobowego ani zastąpić macierzyńskiego chorobowym. Dlatego nie musimy dostarczać zwolnienia pracodawcy, będąc w ciąży na macierzyńskim czy rodzicielskim.
Będąc w ciąży, możemy po zakończeniu macierzyńskiego lub rodzicielskiego wrócić do pracy i wtedy pójść na zwolnienie lekarskie, a najpierw np. wykorzystać zaległy urlop.
Urlop macierzyński po 8 tygodniach jego trwania można przerwać zwolnieniem lekarskim i przesunąć jego termin, gdy dziecko przebywa w szpitalu. Pozostałą część takiego macierzyńskiego matka ma prawo wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala. Nie istnieje opcja skorzystania z zasiłku chorobowego, który przysługuje w przypadku choroby pracownika, a nie jego dziecka.
Szczególny przypadek
Jeśli po wykorzystaniu owych 8 tygodni urlopu macierzyńskiego matka będzie wymagała opieki szpitalnej, to ojciec pracownik ma prawo do części urlopu macierzyńskiego, odpowiadającej okresowi, w którym kobieta przebywała w szpitalu i nie mogła opiekować się dzieckiem. W tej sytuacji również przerwanie macierzyńskiego zwolnieniem lekarskim i pobieranie zasiłku macierzyńskiego w celu zastąpienia go zasiłkiem chorobowym nie mogą mieć miejsca. Istnieje jednak szansa wykorzystania urlopu macierzyńskiego przez ojca dziecka przed upływem 14 tygodni jego trwania u matki. Urlop się nie wydłuża, zmienia się jedynie osoba korzystająca z tego uprawnienia.
Podstawa zasiłku chorobowego będzie taka sama jak w przypadku zasiłku macierzyńskiego, o ile przerwa pomiędzy nimi nie przekroczy 3 miesięcy.
