Z czym wiąże się pojęcie: dragoman? Kim jest dragoman lub może co to jest dragoman? Jakie znaczenie ma to dziwnie brzmiące słowo?
Dragoman - definicja
Według Internetowej Encyklopedii PWN dragoman to: „urzędowy tłumacz przy Porcie Osmańskiej bądź przy osmańskich władzach lokalnych; zawód ten nabrał szczególnego znaczenia w imperium osmańskim, w którym powstała klasa zawodowych, oficjalnych dragomanów dworu i rządu osmańskiego oraz innych urzędów państw.; dragomani rekrutowali się z ludności niemuzułmańskiej imperium (gł. Grecy, Żydzi) i zdobyli ogromne znaczenie i wpływy polityczne”.
Dragomani byli ważnymi postaciami na scenie politycznej. Wymieniani z imienia i nazwiska, jak np. Panayotiz Nikuzios, Aleksandros Mavrokordatos, Johann Amadeus Franz de Paula. Znanym polskim dragomanem był np. Wojciech Bobowski, żyjący w XVII wieku.
Najprościej jest więc wyjaśnić, że dragoman to po prostu tłumacz języków wschodnich (arabski, turecki, perski). Jednak, jak wskazuje autor artykułu „Czy tłumacz musi się tłumaczyć” na portalu magazynu Polskiej Akademii Nauk, warto zaznaczyć, że pojęcie „dragoman” jest nieco szersze. Nie określa wyłącznie przekładania tekstu lub mowy z jednego języka na inny. Praca dragomana polegała również na osadzeniu tego tłumaczenia w kontekście kulturowym.
Zwyczaje w każdym państwie są zależne od jego historii, położenia geograficznego itd. Pod pojęciami, którymi posługują się przedstawiciele danego języka, kryją się setki, a może i tysiące lat tradycji. Dragoman to osoba, które tę historię rozumie i potrafi przekazać innym. Dosłowne przekłady językowe mogłyby się okazać niewystarczające. A więc można powiedzieć, że dragoman, oprócz tego, że był tłumaczem, funkcjonował jako pośrednik między kulturami.
Dragoman - kto mógłby mim być dzisiaj?
Dragoman jest obecnie profesją raczej przestarzałą, archaiczną. I raczej trudno byłoby znaleźć współcześnie oferty pracy dla takiego specjalisty. Jednak analizując jego obowiązki, można zastanowić się, kto dziś mógłby zostać dragomanem i jaką ścieżkę naukową musiałby odbyć, żeby zajmować takie stanowisko?
Z jednej strony należy skupić się na umiejętnościach językowych. Definicja dragomana rozpoczyna się od informacji, że to tłumacz urzędowy. Jego praca miała więc znaczenie polityczne. Obecnie, takim zaufaniem obdarza się tłumaczy przysięgłych poświadczających pisma urzędowe, odpisy z oryginalnych dokumentów. Zaraz obok umiejętności językowych, konieczna byłaby wiedza z zakresu kultury bliskowschodniej. To z pewnością gwarantują studia wyższe.
Nie należy jednak zapominać o szerokiej wiedzy politycznej, umiejętnościach sprawowania ważnych funkcji publicznych. To także wysokie kompetencje z zakresu doradztwa czy negocjacji. Gdzie mógłby znaleźć zatrudnienie dragoman? Z pewnością w placówkach dyplomatycznych, ambasadach, ale także jako doradca ważnych polityków itp.
