Fundacja – definicja
Łacińskie fundatio oznacza założenie, fundament, fundare – umocnić, utwierdzić, założyć fundament. Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN fundacja to: „instytucja, której podstawą istnienia jest majątek przeznaczony przez jej założyciela na określony cel społeczny”.
Tenże cel opisany jest w art. 1. Ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. 1984 Nr 21 poz. 97): „Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami”.
Nie jest to jednak zamknięty zbiór. Status prawny fundacji daje możliwość realizowania też innych zadań o charakterze publicznym, dla dobra ogólnego. Aby rozpocząć wykonywanie tych założeń, trzeba dysponować majątkiem – funduszem założycielskim przekazanym przez fundatora na wybrany cel.
Jak założyć fundację i napisać jej statut
W Polsce fundacje mogą założyć zarówno osoby fizycznie (nie tylko obywatele RP), jak i osoby prawne, mające siedziby w Polsce lub za granicą. Ważne, aby siedziba powstającej fundacji znajdowała się na terenie Polski.
Odpowiadając na pytanie: jak założyć fundację, trzeba wskazać trzy kolejne etapy:
1. Ustanowienie aktu fundacyjnego.
Fundator lub jego pełnomocnik składa w formie aktu notarialnego oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji (nie wymaga się aktu notarialnego, jeśli fundacja została ustanowiona w testamencie). Ważne jest określenie celu fundacji i majątku przeznaczanego do realizacji tego celu. Składnikami majątku poza pieniędzmi mogą być też papiery wartościowe, rzeczy ruchome i nieruchomości.
2. Ustalenie statutu fundacji przez fundatora lub pełnomocnika.
Ten dokument wyznacza sposób działania fundacji, jej organizację. W statucie należy wskazać:
- nazwę, siedzibę i majątek fundacji,
- cele,
- zasady, formy i zakres działalności fundacji,
- skład i organizację zarządu,
- sposób powoływania, obowiązki i uprawnienia zarządu oraz jego członków.
Zgodnie art. 5.1. ustawy: „Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji ”.
3. Złożenie wniosku o rejestrację fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Osobowość prawna fundacji nadawana jest w momencie wpisu do KRS. Decyzję o rejestracji podejmuje sąd, po stwierdzeniu, że cel i statut fundacji są zgodne z prawem.
