Komplementy w biznesie i pracy – jak je dawać i na nie reagować?

Jak reagujesz, słysząc komplementy na swój temat? Uśmiechasz się i dziękujesz, czujesz dumę, nabierasz pewności siebie? A może odpowiadasz wymijająco, zaprzeczasz, starasz się tłumaczyć i umniejszać swoje zasługi lub zalety? Z kolei gdy Twój współpracownik lub kontrahent wykona coś wyjątkowo dobrze, potrafisz go pochwalić? Zarówno przyjmowanie, jak i dawanie komplementów jest sztuką i to niezwykle istotną w życiu zawodowym oraz w biznesie. Komplementy są narzędziem budowania relacji, motywowania, wzmacniania pozytywnej atmosfery w firmie. Zatem jak formułować pochwały, by zostały pozytywnie odebrane? Jak reagować na dobre słowa pod naszym adresem? Na te pytania odpowiadają eksperci ds. wizerunki i etykiety w biznesie: Ewa Brok, Dorota Szcześniak-Kosiorek i Leszek Leopold Kazimierski.

Komplementy w pracy i biznesie – dlaczego są takie ważne?

Komplementy w biznesie to nie tylko miłe słowa, ale i potężne narzędzie narzędzie do budowania relacji i motywowania zespołu. W przestrzeni zawodowej pełnią rolę w kreowaniu pozytywnej atmosfery oraz w podnoszeniu zaangażowania kadry. Komplementowanie sprzyja długotrwałym relacjom i budowaniu lojalności pracowników. Warto więc obdarowywać kadrę dobrym słowem – nie tylko w Dzień Doceniania Pracownika.

– Komplementy są ważnym elementem budowania dobrych relacji z innymi. Warto jednak pamiętać, że komplement powinien sprawiać przyjemność osobie, którą nim obdarowujemy. Jest to forma uznania, docenienia i pochwały. Komplement nie może być podszyty interesownością, bo dobry komplement musi być spontaniczny, szczery i niewymuszony – podkreśla Dorota Szcześniak-Kosiorek, trenerka komunikacji, wizerunku i etykiety biznesu.

Mądre komplementy w pracy mogą zwiększyć motywację i korzystnie wpłynąć na produktywność kadry. Warto jednak pamiętać, że chwalenie i docenianie pracownika to jednak nie wszystko. Warto również zadbać o budowanie profesjonalnego i przyjaznego wizerunku firmy w kontaktach z klientami i kontrahentami. 

Czytaj także: Stress interview – co to jest? Czy miałeś najgorszą rozmowę o pracę w życiu?

Komplementy w pracy i biznesie – jak dawać?

Dawanie komplementów w pracy czy umiejętne docenianie pracownika to niezwykle cenna umiejętność. Komplementy powinny być miłe, ale przy tym szczere i adekwatne do sytuacji. Fałszywa pochwała może zostać odebrana jako manipulacja. Co więcej, znaczenie ma nie tylko intencja stojąca za komplementem, to, co chcemy zakomunikować, ale również sposób, w jaki to robimy. 

Ponadto w sztuce komplementowania istotna jest empatia, czyli umiejętność postawienia się w sytuacji innej osoby, rozpoznania jej uczuć i potrzeb. To, co wydaje się właściwe z naszego punktu widzenia, może okazać się nieodpowiednie dla kogoś innego. Komplementując, musimy umieć wyjść poza własny punkt widzenia i dostrzec drugą osobę. Przykład?

– Pamiętam sytuację, kiedy moja znajoma spotkała koleżankę, z którą kiedyś pracowała, witając ją słowami: „Wow, Kaśka, ale super wyglądasz, pięknie wyszczuplałaś". W odpowiedzi usłyszała: „A wolałabym nie, bo jestem po trzeciej chemii". Warto więc pamiętać, że coś, co dla nas wydaje się komplementem i nam sprawiłoby przyjemność, dla innych może być krępujące, dlatego komplementowanie zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym jest sztuką – opowiada Ewa Brok – szkoleniowiec z zakresu etykiety w biznesie. 

Mówienie mądrych i szczerych komplementów w odpowiedni sposób to droga do poprawy humoru innym i samemu sobie, ale także prosty przepis na to, by codzienne relacje, również te zawodowe, stały się bardziej pozytywne i trwalsze. Co pochwalić w pracy?

– Chwal drogę, zaangażowanie, wytrwałość, a nie sam rezultat i wynik. Powiedz: „Z przyjemnością słucham twojego podcastu, domyślam się, że to kosztuje Cię ogrom pracy”, „Powiem ci, że jak ty zrobisz prezentacje, to klękajcie narody, widziałeś, jak wszyscy z zainteresowaniem słuchali? Gratuluję!”, „Też chciałabym umieć tak mówić po angielsku, słucham cię zawsze z ogromną przyjemnością”. Pamiętajmy, że komplement powinien być zwięzły, logiczny i przede wszystkim szczery. Ludzie to wyczuwają, a fałszywe i interesowne uprzejmości bardzo szybko wychwytują – podkreśla Ewa Brok. 

Kiedy komplement nie jest komplementem?

Bardzo ważny jest sposób, w jaki komplementujemy. Zbyt ogólne lub nieuzasadnione komplementy są często gorsze niż ich brak. Dobry komplement powinien być konkretny, odnosić się do określonej sytuacji, chociaż niekoniecznie mierzalnego wyniku. Komplement w pracy może dotyczyć np. zaangażowania i wysiłku pracownika czy postępów w pracy.

• Interesowne chwalenie

– Ważne są okoliczności wypowiedzenia komplementu. Komplementy kierowane do przełożonego/przełożonej w obecności pozostałych członków zespołu będą potraktowane jako przypodobanie się (tzw. ingracjacja) i to zarówno przez szefa, jak i kolegów – mówi Dorota Szcześniak-Kosiorek. Taka postawa bywa często negatywnie odbierana i może zepsuć wizerunek pracownika oraz jego relacje ze współpracownikami.

• Chwalenie samego siebie

– Czasami się zdarza też, że mówiąc komuś komplement, tak naprawdę mówimy go sobie np. „Świetnie przygotowany raport! Napisałeś go dokładnie tak, jakbym ja to zrobił”. Sformułowana w ten sposób pochwała raczej mówi o naszym wywyższaniu się niż chwaleniu tej osoby. Takie porównywanie do siebie to jeden z grzechów etykiety – podkreśla ekspertka. 

• Zawoalowana krytyka

Nie każdy komplement jest zatem faktycznym wyrazem naszego uznania. Niektóre pochwały mogą zawierać też ukrytą krytykę. Słowa, które na pierwszy rzut oka brzmią jak pochwała, mogą w rzeczywistości podkreślać czyjeś niedoskonałości.

– Zdarzają się więc komplementy, które nimi nie są. Na przykład „No wreszcie udało Ci nie spóźnić się”. Takie słowa to krytyka, podkreślanie spóźnialstwa, a nie docenienie, że osoba była punktualnie – zauważa ekspertka ds. wizerunku Dorota Szcześniak-Kosiorek.

• Niestosowne komplementy

– Bywają też komplementy nie na miejscu. Przykładem jest podkreślanie w relacjach zawodowych atrakcyjności kobiet zamiast ich kompetencji czy efektów pracy np. „Teraz głos zabierze nasza najzgrabniejsza koleżanka z zespołu”. Mówię tu o kobietach, bo nie zdarza się, by padały słowa „Teraz głos zabierze najprzystojniejszy kolega z zespołu”. W stosunku do kobiet niestety dość często mężczyźni używają określeń typu „urocza kierowniczka” czy „piękna pani z recepcji”, co jest dużym wykroczeniem przeciwko zasadom etykiety biznesu – dodaje Dorota Szcześniak-Kosiorek. 

Czytaj także: Toksyczna pozytywność w miejscu pracy – dlaczego jest niebezpieczna?

Najczęstsze błędy w komplementowaniu – porady, jak ich unikać 

Wiemy już, że komplementy w przestrzeni zawodowej pełnią wiele funkcji – od wzmocnienia pozytywnej atmosfery w organizacji, przez budowanie zaufania i zwiększanie lojalności, aż do motywowania pracowników. Warto jednak pamiętać, że nie każde miłe słowo działa zgodnie z intencją osoby, która je wypowiada. Niekiedy jesteśmy przekonani, że dodajemy komuś skrzydeł, poprawiamy humor i motywujemy – a w rzeczywistości wprowadzamy tę osobę w zakłopotanie, nasze słowa odbierane są jako ironiczny przytyk czy nawet atak.

O to, jakie błędy najczęściej popełniamy, chwaląc współpracowników oraz jak tych błędów unikać, zapytaliśmy Leszka Leopolda Kazimierskiego – byłego dyplomatę, trenera rozwoju osobistego, etykiety i protokołu dyplomatycznego:

Mówiąc o komplementowaniu w przestrzeni biznesowej, powinniśmy pamiętać jeszcze o jednej bardzo ważnej rzeczy. Na tę kwestię zwraca uwagę specjalistka ds. etykiety biznesowej Ewa Brok.

– W biznesie nie ma miejsca na komplementy dotyczące urody czy elegancji. Dobry wygląd uznajemy raczej za wymóg niż za szczególne osiągniecie. Przede wszystkim doceniamy wysiłki, które leżą w sferze obowiązków, osiągnięcia, realizowane projekty, nawiązane relacje – wszystko, co dotyczy sfery zawodowej. 

Komplementy w pracy i biznesie – jak je przyjmować?

Publiczne pochwały często krępują nas bardziej niż otwarta krytyka. Nie potrafimy przyjmować komplementów, zarówno w życiu prywatnym, jak i w zawodowym. Słysząc słowa uznania pod swoim adresem, często przyjmujemy pozycję, w której zaprzeczamy komplementom lub je bagatelizujemy. Niekiedy jesteśmy również przekonani, że za każdym miłym słowem drugiego człowieka stoi jakiś interes, a każdy komplement ma ukryty cel. 

Jak przyjmować komplementy w miejscu pracy? Czy odrzucenie komplementu i zaprzeczenie mu świadczy o naszej skromności i jest pozytywnie odbierane? A może kiedy chwali nas szef lub partner biznesowy, to nie jest właściwy moment na skromność? O komentarz poprosiliśmy Dorotę Szcześniak-Kosiorek.

– Warto komplement potraktować jako prezent. Przyjąć, że osoba, która wyraziła pochwałę, chciała sprawić nam przyjemność i docenić nas. Niektórzy na komplement reagują zawstydzeniem, inni są nieufni i na wszelki wypadek reagują ironią – mówi ekspertka. – Wiele osób, szczególnie kobiet, nie umie przyjmować komplementów, odrzuca je, mówiąc np. „Ach, to nic takiego”, „Udało mi się”, co według zasad etykiety jest dużym faux-pas – podkreśla ekspertka.

– Ponadto, jeśli często w ten sposób reagujemy, to osoby zauważające nasze osiągnięcia mogą z czasem przestać dzielić się swoim uznaniem dla nas. Według savoir-vivre najlepszą reakcją na komplement jest podziękowanie np. „Dziękuję za komplement”, „Dziękuję za docenienie”, „Dziękuję za dobre słowo” – wyjaśnia Dorota Szcześniak-Kosiorek.

Czytaj także: Feedback – definicja, dlaczego jest ważny?

Anna Rychlewicz

Absolwentka dziennikarstwa i zarządzania mediami. Na świat patrzy przez pryzmat tego, jakimi słowami może go opisać. Słowa są także nieodłącznym elementem jej drogi zawodowej. Zajmuje się copywritingiem, redakcją oraz korektą tekstów. O rynku pracy, ubezpieczeniach, wnętrzach, podróżach, zdrowiu i modzie. Porusza tematykę społeczną oraz kryminalną. Pasjonują ją rozmowy z ludźmi. W czasie wolnym poszerza horyzonty i eksploruje otoczenie, prowadząc blog „Brzmi Znajomo”.