Zmiany organizacyjne w firmie mogą doprowadzić do likwidacji niektórych stanowisk. Jakie prawa przysługują w takiej sytuacji pracownikowi, który był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony? Dokument, który określa zasady takich zwolnień to Ustawa z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W przypadku zwolnień ze względu na likwidację stanowiska pracy, pracownik ma prawo ubiegać się o pieniężne odszkodowanie.
Spis treści
Likwidacja stanowiska pracy: wypowiedzenie
Przede wszystkim pracodawca ma obowiązek wręczyć pracownikowi pisemny dokument, w którym będą podane przyczyny wypowiedzenia, w tym właśnie likwidacja stanowiska pracy. Taki dokument powinien być przedłożony najpóźniej w dniu wręczenia wypowiedzenia.
Likwidacja etatu a odprawa
Ustawa jasno określa zasady postępowania w przypadku likwidacji stanowiska. Pracownik ma prawo do odszkodowania pieniężnego. Sposób naliczania takiego odszkodowania różni się w zależności od stażu pracy w danej firmie.
Jeżeli pracownik pracował w danej firmie krócej niż 2 lata, to przysługuje mu równowartość miesięcznego wynagrodzenia. W przypadku stażu pracy wynoszącego od 2 do 8 lat, pracownik dostaje odszkodowanie w wysokości dwumiesięcznej pensji. Analogicznie można obliczyć rekompensatę w przypadku zatrudnienia, które trwało dłużej niż 8 lat. Jest to odszkodowanie, które wynosi równowartość trzymiesięcznej wypłaty.
Jak zatem liczyć staż pracy? Jest to każde zatrudnienie na umowę o pracę u danego pracodawcy. Jeżeli zakład był przejęty przez firmę zwalniającą, to należy do tego doliczyć także lata pracy u poprzedniego właściciela przedsiębiorstwa. Odprawę należy wypłacić najpóźniej z ostatnią pensją.
Pozorna likwidacja stanowiska pracy: odszkodowanie
Niestety, czasami zdarzają się pewne naruszenia w przypadku wypowiedzeń ze względu na likwidację etatu. Określa się to mianem pozornej likwidacji stanowiska.
Do takiej sytuacji dochodzi, jeżeli pracodawca zwolnił jednego pracownika, motywując to likwidacją stanowiska pracy, a na to miejsce przyjął kogoś innego. Nowe stanowisko może mieć inną nazwę, ale zakres obowiązków się pokrywa. O pozornej likwidacji etatu mówimy też wtedy, kiedy obowiązki zostały rozdzielone między innych pracowników.
Taka sytuacja jest poważnym wykroczeniem. Sąd rozpatruje wtedy wniosek o stwierdzenie pozornej likwidacji stanowiska pracy. Jeżeli sąd zwróci się do przedsiębiorcy o przedstawienie aktualnej struktury zatrudnionych pracowników, to pracodawca musi dostarczyć taki dokument. Sąd może także przesłuchać nowo zatrudnione osoby, aby zweryfikować ich zakres obowiązków. Na tej podstawie sąd może stwierdzić, że podczas zwolnienia doszło do naruszenia przepisów, a pracownik może się ubiegać o ponowne zatrudnienie lub odszkodowanie. Dodatkowo, jeżeli faktycznie doszło do złamania prawa, to pracodawca może stanąć przed sądem pracy.
Likwidacja stanowiska Kodeks Pracy
Jeżeli pracodawca zatrudnia mniej niż 20 osób, to wtedy zasady likwidacji stanowisk i wypowiedzeń określane są przez Kodeks Pracy. W takich przypadkach nie obowiązuje wyżej wymieniona Ustawa. W przypadku likwidacji etatu w mniejszej firmie jest zachowany okres wypowiedzenia adekwatny do czasu zatrudnienia w danym miejscu.
Czytaj także: Wynagrodzenia w 2025 roku. GUS podał nowe dane
Likwidacja stanowiska pracy: najczęściej zadawane pytania:
-
Jakie prawa ma pracownik w przypadku likwidacji stanowiska pracy?
Pracownik, którego stanowisko pracy jest likwidowane, ma prawo do zachowania okresu wypowiedzenia zgodnego z umową, a także, zależnie od miejsca pracy, stażu i wielkości firmy, odprawy. Powinien także otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Ma też prawo do urlopu na poszukiwanie nowej pracy w czasie okresu wypowiedzenia.
-
Kiedy pracownik może domagać się odszkodowania z tytułu zwolnienia z powodu likwidacji stanowiska?
Pracownik moze domagać się odszkodowania, kiedy pracodawca tłumaczy wypowiedzenie umowy likwidacją stanowiska pracy, co jest jednak niezgodne z prawdą. Jeśli pracownik ma podejrzenie, że jest to pozorna likwidacja stanowiska, może zwrócić się do PIP i sąd pracy.
