W kontekście równoprawnienia kobiet i mężczyzn na rynku pracy często pojawia się hasło: luka płacowa. Co to jest i jakie ma przyczyny?
Spis treści
Luka płacowa – definicja
Lukę płacową definiuje się jako różnicę między zarobkami różnych grup osób. Jednak najczęściej taką rozbieżność między wynagrodzeniami analizuje się w kontekście zarobków mężczyzn i kobiet. Do obliczeń stosuje się specjalny wzór, dający wynik procentowy:
- luka płacowa = ((wynagrodzenie grupa A – wynagrodzenie grupa B) / wynagrodzenie grupa A) x 100%
W przypadku luki płacowej między mężczyznami i kobietami za grupę A podstawia się mężczyzn, a za B – kobiety. Najczęściej przytacza się badania struktury wynagrodzeń publikowane przez Europejski Urząd Statystyczny (Eurostat). Coroczne zestawienia pozwalają porównać wyniki w różnych państwach na przestrzeni lat. Szczegółowe badania związane z różnicą wynagrodzeń między sektorami damskim i męskim w Polsce publikuje Główny Urząd Statystyczny.
Dlaczego prowadzi się tak szerokie analizy? Luka płacowa między wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn jest zjawiskiem o charakterze globalnym. Podejmuje się szerokie inicjatywy, by zminimalizować różnicę w pensjach (w ostatniej publikacji Eurostatu, za 2017 r. bez korekty, w żadnym kraju, którego dane były dostępne, nie wystąpiła przewaga w wynagrodzeniach kobiet). Warto dodać, iż w zestawieniach podaje się wartość luki, dotyczącą przeciętnych stawek godzinowych brutto, w przedsiębiorstwach z więcej niż dziewięcioma pracownikami, w wybranych sektorach.
Jakie są przyczyny takiej rozbieżności w wypłatach? Jest to wypadkowa wielu różnych czynników. Poczynając od wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego (na które mają wpływ np. odmienne role społeczne podejmowane przez obie grupy), przez bardziej subiektywne aspekty, jak np. niższa samoocena kobiet, wpływająca na negocjacje płacowe.
Ile wynosi luka płacowa w Polsce?
Dla naszego kraju trudno jest zaobserwować tendencję dominująca. W 2007 roku na przykład luka płacowa w Polsce wyniosła 14,9% natomiast w 2010 roku była bardzo niska – bo osiągnęła wartość 4,5%. Dane za 2016 r. i prowizoryczne za 2017 r. wskazały z kolei na lukę płacową w wysokości 7,2%.
Czytaj także: Wellbeing w miejscu pracy – co to jest? Przykłady
Luka płacowa – najczęściej zadawane pytania:
-
Co to jest luka płacowa?
Luka płacowa to różnica między wynagrodzeniem mężczyzn i kobiet. Zwykle określa się ją jako wartość procentową wg wzoru: ((wynagrodzenie mężczyzn - wynagrodzenie kobiet) / wynagrodzenie całej grupy) x 100%.
-
Ile wynosi luka płacowa?
Zgodnie z danymi Eurostatu z 2023 roku luka płacowa w Unii Europejskiej wynosi 12%. Oznacza to, że wypłaty kobiet są przeciętnie o 12% niższe od pensji mężczyzn, którzy wykonują tę samą lub równiej wartości pracę.
