Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Nabycie prawa do urlopu

Nabycie prawa do urlopu

 
Nabycie prawa do urlopu

Płatny urlop wypoczynkowy to długo wyczekiwany moment dla każdego pracownika. Jest to czas, który należy przeznaczyć na regenerację sił, aby wrócić do pracy z energią i głową pełną nowych pomysłów. Prawo do urlopu wypoczynkowego ma każdy pracownik, który jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę. Oznacza to, że w przypadku umów cywilno-prawnych (umowa-zlecenie oraz umowa o dzieło), pracownik nie może domagać się od pracodawcy zapewnienia dni wolnych. Wymiar urlopu wypoczynkowego przy umowie o pracę zależy od stażu pracy. Na początku naszej kariery zawodowej wymiar urlopu jest mniejszy niż po przepracowaniu określonego w Kodeksie pracy czasu. Jak zatem wygląda nabywanie prawa do urlopu wypoczynkowego przez pracownika?

 

Wymiar urlopu wypoczynkowego


Wymiar płatnego urlopu wypoczynkowego może wynosić 20 lub 26 dni. Zgodnie z artykułem 154. Kodeksu pracy pracownik, którego staż pracy jest krótszy niż 10 lat, ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego. Jeżeli staż pracy pracownika przekracza 10 lat, to wymiar urlopu zwiększa się do 26 dni.  

Warto tutaj zaznaczyć, że do stażu pracy wliczają się okresy nauki. I tak, w przypadku ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej (lub równorzędnej) dolicza się 3 lata, średniej szkoły zawodowej 5 lat. Ukończenie średniej szkoły ogólnokształcącej sprawia, że do stażu pracy wlicza się pracownikom 4 lata. Szkoła policealna daje 6 lat stażu pracy, natomiast ukończenie szkoły wyższej (zarówno z tytułem licencjata, jak i magistra) powoduje zaliczenie 6 lat. W każdej sytuacji należy udokumentować zakończenie edukacji w danej placówce poprzez przedłożenie odpowiedniego dokumentu (dyplomu, świadectwa dojrzałości). Okresy nauki nie sumują się. Oznacza to, że jeżeli ukończyliśmy średnią szkołę ogólnokształcącą i uczelnie wyższą, to do stażu pracy wlicza się tylko 6 lat przysługujące z tego tytuły, a nie np. 10 lat po zsumowaniu obu okresów nauki.

Jeżeli pracownik już w czasie studiów podjął zatrudnienie, to wtedy zalicza się ten okres (zatrudnienia bądź studiów), który jest bardziej korzystny dla danego pracownika.

 

Kiedy nabywa się prawo do urlopu


Nabycie prawa do urlopu rozpoczyna się w momencie podjęcia zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę. Jeżeli po raz pierwszy podpisaliśmy umowę o pracę, to z upływem każdego miesiąca pracy nabywamy 1/12 wymiaru urlopu przysługującego po przepracowaniu roku. Prawo do kolejnych urlopów nabywa się z góry z każdym kolejnym kalendarzowym rokiem. W zależności od przepracowanego stażu może to być 20 lat lub 26 lat.

Do nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego nie wliczają się natomiast okresy zatrudnienia w oparciu o umowy cywilno-prawne, czyli umowę o dzieło i umowę-zlecenie. 

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

Najnowsze artykuły

Pracoholizm – uzależnienie czy pasja?

Pracoholizm – uzależnienie czy pasja?

Czego doświadcza pracoholik? – Chroniczny niepokój, gdy nie ma się nic do zrobienia, trudność z odpoczywaniem bez poczucia winy, myśli natrętnie wracające do zadań zawodowych w czasie wolnym, drażliwość, gdy praca jest ograniczona z zewnątrz – wymienia psychoterapeuta Jan Brzezicki z Kliniki PsychoMedic. W Światowy Dzień Pracoholików warto zadać sobie pytanie: czy nie pracuję za dużo?

 Kto pracuje w święta? Katalog prac dozwolonych w święta

Kto pracuje w święta? Katalog prac dozwolonych w święta

Zbliża się Święto Wojska Polskiego i Wniebowstąpienia NMP, czyli wypadający 15 sierpnia dzień ustawowo wolny od pracy. Niestety nie wszyscy mogą skorzystać z wypoczynku, nawet mimo że jest to święto wypadające w weekend. Sprawdź, kto musi pracować 15 sierpnia oraz czy pracownik może odmówić pracy w święto bez konsekwencji dyscyplinarnych, w tym nagany lub zwolnienia.

14 sierpnia 2026 r. wolny od pracy. Kto skorzysta z dodatkowego dnia wolnego?

14 sierpnia 2026 r. wolny od pracy. Kto skorzysta z dodatkowego dnia wolnego?

Przed nami 15 sierpnia i święto wypadające w sobotę, za które należy się dodatkowy dzień wolny. Premier wydał zarządzenie, zgodnie z którym 14 sierpnia to dodatkowy dzień wolny dla pracowników korpusu służby cywilnej. Kto w praktyce skorzysta z dodatkowego wolnego? Czy osobom na umowie zleceniu też należy się dzień wolny za święto w sobotę? Sprawdź, kto ma długi weekend 14-16 sierpnia.

Podstawy psychologii w negocjacjach

Podstawy psychologii w negocjacjach

Negocjator, który pierwszy wypowiada liczbę, ustawia grę na swoich warunkach – druga strona, nawet świadoma tego mechanizmu, licytuje dalej wokół tej liczby, nie od zera. To efekt zakotwiczenia, jeden z kluczowych mechanizmów psychologii negocjacji. Zrozumienie takich mechanizmów pozwala lepiej kontrolować rozmowy z kontrahentem. Oto jak wykorzystać psychologię w czasie rozmów biznesowych.

Zasada „5 to 9 before 9 to 5”. Jak Zetki produktywnie wykorzystują poranek?

Zasada „5 to 9 before 9 to 5”. Jak Zetki produktywnie wykorzystują poranek?

– Wielu managerów i właścicieli firm rano ma czas, by pomyśleć strategicznie. Poranne godziny, gdy nikt nie pisze, nie dzwoni, są idealne na planowanie i podejmowanie decyzji. Zetki nie mają jeszcze tylu zawodowych obowiązków, ale intuicyjnie robią coś bardzo mądrego, dbają o swój dobrostan zanim zacznie się presja dnia. To niezwykle zdrowe podejście – zauważa coach biznesu Wiktor Tokarski.

Ratownik górski – specyfika pracy, jak zostać, czy warto

Ratownik górski – specyfika pracy, jak zostać, czy warto

Tylko w lipcu GOPR uratowało 47 osób. Statystyki wypadków w górach wciąż są wysokie, a za każdą akcją ratowniczą stoją bohaterowie: ratownicy górscy. Kim są te osoby, z czym mierzą się na co dzień i wreszcie: jak przystąpić do służby ratowniczej GOPR i TOPR? W Dzień Przewodników i Ratowników Górskich przyglądamy się tej niezwykłej funkcji i dziękujemy ratownikom za ich ogromne poświęcenie.

Najnowsze komunikaty

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

AI nie jest już wyłącznie technologiczną ciekawostką - dla wielu Polaków staje się codziennym narzędziem pracy. Raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, kto najczęściej korzysta ze sztucznej inteligencji, jakie przynosi ona korzyści oraz dlaczego dostęp do nowych narzędzi zależy bardziej od stanowiska i branży niż od wieku pracownika.

Raport: AI w pracy - wsparcie czy źródło stresu? Jak Polacy radzą sobie z technologiczną zmianą

Raport: AI w pracy - wsparcie czy źródło stresu? Jak Polacy radzą sobie z technologiczną zmianą

Raport Praca.pl „AI. Wsparcie w pracy czy powód do rozpaczy?” pokazuje, że pracownicy są gotowi na technologiczną zmianę, ale firmy nie zawsze zapewniają im odpowiednie wsparcie. Ponad połowa badanych nie widzi konkretnych działań związanych z AI, a co trzeci odczuwa cyfrowe przeciążenie.

Praca.pl z komentarzem eksperckim w raporcie Levelly.ai o transparentności wynagrodzeń. Premiera raportu i webinar już 6 lipca!

Praca.pl z komentarzem eksperckim w raporcie Levelly.ai o transparentności wynagrodzeń. Premiera raportu i webinar już 6 lipca!

Już 6 lipca 2026 r. odbędzie się premiera raportu „Polscy pracownicy wobec transparentności i sprawiedliwości wynagrodzeń”, przygotowanego przez Levelly.ai we współpracy z Experience Institute oraz Praca.pl. Zapraszamy na webinar!

Raport: Pokolenie BB na rynku pracy. Zaufanie i przewidywalność

Raport: Pokolenie BB na rynku pracy. Zaufanie i przewidywalność

Nie szukają rewolucji, ale wciąż pozostają ważną częścią rynku pracy. Raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, że Baby Boomersi cenią stabilność, jasne zasady i poczucie sensu. Sprawdź, dlaczego doświadczeni pracownicy rzadko zmieniają pracę, a decyzje zawodowe podejmują w oparciu o wartości, zaufanie i życiowe doświadczenie.