Co oznacza odpowiedzialność solidarna?
Odpowiedzialność solidarna oznacza takie zobowiązanie, w którym po jednej stronie występującego problemu stoi więcej niż jedna osoba. Najbardziej widoczne jest to w przypadku zobowiązań finansowych, gdy np. kilku dłużników musi spłacić kwotę wierzycielowi lub jeden dłużnik musi zwrócić pieniądze kilku wierzycielom.
Jednak to nie jedyny przypadek, w którym stosuje się sformułowania odpowiedzialności solidarnej. Na stronie Rzecznika Finansowego przywołuje się przykłady orzeczeń sądowych, opisujących na przykład relację między odpowiedzialnością solidarną a odszkodowaniem w wypadkach komunikacyjnych, orzeczeń o odpowiedzialności solidarnej sprawców czynu niedozwolonego.
Odpowiedzialność solidarna: wobec kogo obowiązuje?
Kogo dotyczy odpowiedzialności solidarna? Kodeks cywilny opisuje liczne przypadki. Przede wszystkim definiuje dwa ważne pojęcia: solidarności dłużników oraz solidarności wierzycieli.
Art. 366. § 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).
§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Art. 367. § 1. Kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli).
§ 2. Dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakże w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk.
Jednak w tym akcie prawnym znaleźć można jeszcze inne sytuacje występowania odpowiedzialności solidarnej. Dotyczy na przykład nabywcy oraz zbywcy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego, w sprawie zobowiązań związanych z prowadzeniem tychże (Art. 554 Kc). Prawo reguluje także taką kwestię jak odpowiedzialność solidarna inwestora i wykonawcy za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy (Art. 6471 Kc). Najemca i mieszkający w lokalu odpowiadają solidarnie za opłatę czynszu i inne zobowiązania (Art. 6881).
Odpowiedzialność solidarna – VAT
Liczne regulacje dotyczą także odpowiedzialności solidarnej w kwestii podatku. W ustawie o VAT czytamy na przykład, że: Przedstawiciel podatkowy odpowiada solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które przedstawiciel podatkowy rozlicza w imieniu i na rzecz tego podatnika (art. 18c ust. 2).
Prawo narzuca w wielu sytuacjach uznanie odpowiedzialności solidarnej, a czasem z niej zwalnia i opisuje wyjątki. Takim jest na przykład płatność split payment. Jeśli płatnik zrealizował zapłatę poprzez mechanizm podzielonej płatności, jest wyłączony z odpowiedzialności opisanej w art. 105a Ustawy o VAT.
