Spędzanie ośmiu, a nawet dziesięciu czy dwunastu godzin w pracy w pozycji stojącej jest naprawdę męczące. Tymczasem tak wygląda codzienność bardzo wielu osób, wykonujących najróżniejsze zawody. Dlatego ważne jest, żeby zatrudnieni mieli świadomość swoich praw i wiedzieli, jakie obowiązki ma pracodawca, na rzecz którego wykonywana jest praca.
Praca stojąca - definicja
Praca w pozycji stojącej, jak sama nazwa wskazuje, jest to taka praca, która wymaga stałego przebywania w tej właśnie pozycji nieruchomo lub też poruszając się i chodząc. Wykonują ją przedstawiciele bardzo wielu zawodów, między innymi fryzjerzy, kelnerzy, dostawcy, pracownicy muzeów, przewodnicy, magazynierzy, stróże, sprzedawcy czy osoby pracujące przy taśmach produkcyjnych.
Praca stojąca - Kodeks pracy
Kodeks pracy nie wspomina o pracy w pozycji stojącej. Dotyczący jej zapis znajdziemy natomiast w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Czytamy w nim: „Przy wykonywaniu pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia należy zapewnić pracownikom możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej”.
Praca stojąca - ile godzin
Pozycja stojąca jest jednym z czynników uciążliwych pracy, a więc powodujących stałe zmęczenie, ale nie powodujących uszczerbku na zdrowiu. Pracownicy najczęściej skarżą się na ból nóg, pleców, kręgosłupa, zwyrodnienie stawów kolanowych, a także żylaki, płaskostopie, kurcze mięśni i ogólne zmęczenie, zwłaszcza jeśli dana praca dodatkowo wiąże się z przenoszeniem ciężkich przedmiotów.
Przepisy nie mówią nic na temat tego, ile godzin nieprzerwanie może stać pracownik. Niemniej musi mieć on możliwość wypoczynku na siedziskach spełniających Polskie Normy, w miejscu do tego dostosowanym.
Praca stojąca - ile przerwy
Zgodnie z Kodeksem pracy zatrudniony ma do wykorzystania w czasie pełnienia obowiązków służbowych szereg przerw, w tym 15-minutową przerwę „śniadaniową”. Dodatkowe przerwy nie przysługują ani z tytułu świadczenia pracy w pozycji stojącej, ani dlatego, że jest to na przykład praca fizyczna. Niemniej o przyznaniu dodatkowego czasu na odpoczynek może zadecydować pracodawca. Warto również pamiętać, że czas na odpoczynek w pozycji siedzącej nie jest równoznaczny z przerwą w pracy. Oznacza to, że zatrudniony powinien w miarę możliwości nadal wykonywać wówczas obowiązki służbowe.
Praca stojąca w ciąży
Odrębne przepisy dotyczą kobiet w ciąży oraz karmiących piersią (Dz.U. 2017 poz. 796).
Te mogą wykonywać pracę stojącą przez co najwyżej 3 godziny w trakcie jednej zmiany roboczej. Ponadto rozporządzenie stanowi, że „czas spędzony w pozycji stojącej nie może jednorazowo przekraczać 15 minut, po którym to czasie powinna nastąpić 15-minutowa przerwa” (art. 1., poz. 11.).
