Praca w systemie zmianowym dla jednych jest najwygodniejszą z możliwych opcji. Dla innych jawi się jako coś, co zaburza cały rytm życia. Jeśli właśnie zastanawiasz się, czy aplikować do pracy na dwie lub trzy zmiany, sprawdź, jakie są wady i zalety takiego rozwiązania. Czy praca zmianowa jest dla Ciebie?
System pracy zmianowy
Zacznijmy od kilku podstawowych faktów na temat pracy zmianowej. Zgodnie z Kodeksem pracy oznacza ona: wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania
pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni (art. 128. § 2.).
Praca zmianowa musi być uzasadniona rodzajem albo organizacją pracy w zakładzie. Jej stosowanie wynika z potrzeb organizacyjnych procesu pracy. Charakteryzuje się tym, że pracownicy na tych samych stanowiskach wymieniają się w ciągu doby. Nie zawsze oznacza to przychodzenie na nocne zmiany – wszystko zależy od godzin działania zakładu.
Na zmiany często pracuje się w handlu (zwłaszcza w dużych marketach), w zakładach produkcyjnych, w ochronie zdrowia.
-
plusy
Do atutów pracy zmianowej z pewnością można zaliczyć fakt, że zróżnicowany grafik pozwala mieć wolne w godzinach otwarcia np. urzędów. Często osoby wykonujące pracę jednozmianową między 8:00 a 16:00 od poniedziałku do piątku, aby załatwić jakąś sprawę, muszą brać dzień wolny. Tego problemu nie ma, kiedy np. idzie się do pracy na popołudnie.
Ponadto wiele osób ceni zmiany w porze nocnej. W zależności od charakteru pracy niekiedy obowiązków jest wtedy mniej niż np. o poranku. Trzeba być oczywiście w gotowości, ale nie zawsze oznacza to duży natłok zadań.
Za zatrudnieniem się w takim trybie przemawiają też kwestie finansowe. W porze nocnej przysługuje bowiem dodatek do pensji. Jego wysokość za godzinę pracy wynosi 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym. To minimalna wartość, ale pracodawca może z własnej inicjatywy wprowadzić wyższe kwoty dodatku.
-
minusy
Dla osoby, która dopiero niedawno zdecydowała się na zatrudnienie na zmiany, przestawienie się na nowy rytm dobowy może być trudne. Zwłaszcza jeśli w grę wchodzą nocki. W tym miejscu pojawia się wiele wątpliwości – jak odpocząć, co jeść na nocnej zmianie, jak walczyć ze zmęczeniem. Obciążenie dla organizmu to duży minus systemu pracy zmianowej. Nieregularne posiłki, konieczność dostosowania godzin snu do grafiku w pracy są dla wielu osób zbyt poważnymi wyzwaniami.
Kolejny aspekt to praca w niedziele i święta, a więc w okresach, kiedy większość osób korzysta z wolnego na odpoczynek. Oczywiście godziny spędzone na wykonywaniu obowiązków służbowych są rozliczane, a pracownik korzysta z wolnych dni po prostu w innym terminie. Niemniej praca na zmiany może wpłynąć na relacje z bliskimi, prowadzić do ograniczenia kontaktów.
