Ochroniarz, pracownik ochrony fizycznej, dozorca, pracownik monitoringu – dla niektórych jest to praca dodatkowa lub wakacyjna, dla innych sposób na dorobienie do emerytury czy renty, jeszcze inni szukają pełnowymiarowej i stałej pracy jako ochroniarz. Niezależnie od tego, jak Ty chcesz traktować pracę w ochronie, na początek musisz wiedzieć, że na rynku pracy w Polsce funkcjonują dwa typy pracowników ochrony osób i mienia: pierwszym jest kwalifikowany pracownik ochrony, drugim pracownik ochrony bez kwalifikacji (tzw. ochroniarz bez licencji). Wyjaśniamy, jak zdobyć pracę w tym drugim zawodzie, jakie są uprawnienia i obowiązki pracownika ochrony bez licencji oraz gdzie można znaleźć zatrudnienie.
Spis treści
- Kim jest pracownik ochrony bez licencji?
- Kto może zostać zostać pracownikiem ochrony bez kwalifikacji?
- Pracownik ochrony bez licencji – predyspozycje zawodowe
- Pracownik ochrony bez licencji – prawa
- Pracownik ochrony bez licencji – gdzie szukać ofert pracy?
- W jakich miejscach czeka praca w ochronie bez kwalifikacji?
- Pracownik ochrony bez licencji – najczęściej zadawane pytania
Kim jest pracownik ochrony bez licencji?
Ustawa z dn. 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia określa, kto w świetle prawa jest pracownikiem ochrony fizycznej:
Ustawa o ochronie osób i mienia, art. 2. pkt. 6.:
pracownik ochrony – osobę wpisaną na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, i wykonującą zadania ochrony w ramach wewnętrznej służby ochrony albo na rzecz przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, lub osobę wykonującą zadania ochrony, w zakresie niewymagającym wpisu na te listy, na rzecz przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia;
Druga część definicji mówi o tym, że obok kwalifikowanych ochroniarzy (dawnej ochroniarzy z licencją) w Polsce można również zostać pracownikiem ochrony bez kwalifikacji, czyli bez wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony.
Kto może zostać zostać pracownikiem ochrony bez kwalifikacji?
O ile wymagania wobec kwalifikowanych pracowników ochrony są szczegółowo określone we wspomnianej ustawie, o tyle ochroniarzem bez kwalifikacji może właściwie zostać każdy, kto posiada wymagania stawiane przez pracodawcę.
Zatrudniony do monitorowania sklepu, parkingu, biurowca czy innego obiektu ochroniarz bez kwalifikacji może więc być chociażby emerytem, rencistą studentem szukającym pracy wakacyjnej czy osobą z orzeczeniem o niepełnosprawności. W praktyce właśnie te grupy bardzo często są przyjmowane do pracy w ochronie bez kwalifikacji. Kandydat nie musi być specjalnie wyszkolony fizycznie ani przechodzić testów psychologicznych (tak jak kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej lub dozoru technicznego). Dlaczego? Ponieważ zadania oraz uprawnienia ochroniarza bez licencji są znacznie bardziej ograniczone, przez co pracy tej mogą sprostać więc osoby bez specjalistycznych umiejętności. Ważne, by nielicencjonowany pracownik ochrony rozumiał swój zakres obowiązków i nie przekraczał swoich uprawnień w miejscu pracy.
Pracownik ochrony bez licencji – predyspozycje zawodowe
Pracodawcy miewają różne oczekiwania wobec kandydatów na stanowisko pracownika ochrony. Często wymaga się dużej dyspozycyjności i gotowości do pracy w godzinach nocnych i w systemie zmianowym. Dyspozycyjność jest niezwykle istotna, ponieważ zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca może wydłużyć dzienny czas pracy ochroniarza do 12, a krótkookresowo nawet do 24 rodzin.
-
Czas pracy ochroniarza
Kodeks pracy, art. 135. (w tym brzmieniu przepis ma obowiązywać do początku listopada 2024 roku):
§ 1. Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.
§ 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy, o którym mowa w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy.
§ 3. Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres rozliczeniowy, o którym mowa w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.
Kodeks pracy, art. 137.:
Do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 1 miesiąca. Przepisy art. 135 system równoważnego czasu pracy § 2 i 3 oraz art. 136 czas pracy przy dozorze urządzeń lub pozostawaniu w pogotowiu do pracy § 2 stosuje się odpowiednio.
-
Cechy pracownika ochrony fizycznej
Co poza gotowością na pracę w nocy czy na długie zmiany? Pracodawcy szukają osób uczciwych, rzetelnych, szanujących procedury bezpieczeństwa, cechujących się samodzielnością, spostrzegawczych, potrafiących zachować czujność przez długi czas. Liczy się także opanowanie w trudnych sytuacjach, refleks.
Od pracowników ochrony w miejscach, w których obsługiwani są klienci, oczekuje się wysokiej kultury osobistej i komunikatywności.
Jeśli miejscem pracy jest duży obszar, który monitoruje pracownik, wymaga się także sprawności fizycznej, umożliwiającej wielogodzinne poruszanie się po tym miejscu w ramach prowadzonego patrolu.
Pracownik ochrony bez licencji – prawa
Pracownik kwalifikowany (dawniej posiadający licencję pracownika ochrony) w określonych prawnie okolicznościach może między innymi używać siły (np. w celu zatrzymania osoby stwarzającej zagrożenie) i stosować takie środki przymusu jak pałki, kajdanki. Ma również prawo do legitymowania osób przebywających na chronionym terenie, np. w celu ustalenia, czy mają one uprawnienia do przebywania w danym miejscu. Licencjonowany ochroniarz, który nabędzie odpowiednie uprawnienia, może także pracować w uzbrojonych formacjach stosujących broń palną. A jakie są uprawnienia pracownika ochrony bez licencji (kwalifikacji)?
Zacznijmy od tego, czego taka osoba nie może. Przede wszystkim nie ma uprawnień do stosowania środków przymusu bezpośredniego. Nie może także inicjować i prowadzić działań interwencyjnych. Nie może przeszukiwać zatrzymanych osób (choć może np. wezwać do okazania zawartości torby klienta, który opuścił sklep i zweryfikować jej zawartość i paragonem). Nie może prowadzić przesłuchania. Nie ma również uprawnień do tego, by konwojować pieniądze i wartościowe przedmioty.
Prawa i obowiązki pracownika ochrony bez wpisu na listę kwalifikacyjną obejmują przede wszystkim prowadzenie obserwacji powierzonego terenu / mienia, pilnowanie porządku, sprawdzanie stanu zabezpieczeń mienia i budynku lub pomieszczeń, a także sprawdzanie uprawnień osób wchodzących i wychodzących oraz wydawanie przepustek. Jak wyżej wspomniano, ochroniarz pracujący w sklepie czy supermarkecie może też sprawdzać, czy klient wynosi towar zgodny z dokumentem sprzedaży np. paragonem. Co więcej, ochroniarz bez kwalifikacji ochroniarskich może prowadzić obserwację monitoringu. W razie zauważonych nieprawidłowości i niebezpiecznych sytuacji wzywa kwalifikowanych pracowników ochrony i służby porządkowe.
Pracownik ochrony bez licencji – gdzie szukać ofert pracy?
Sprawdź ogłoszenia dla pracowników ochrony na Praca.pl. Propozycje zatrudnienia często pochodzą od agencji ochrony, ale także bezpośrednio od pracodawców szukających osób np. do pilnowania terenu przedsiębiorstwa czy mienia. W czasie szukania pracy mieć na uwadze, że w branży ochrony szuka się kandydatów zarówno z kwalifikacjami, jak i niekwalifikowanych pracowników ochrony. Dokładnie przeczytaj ofertę dotyczącą ochrony, zwracając uwagę na to, czy na danym stanowisku musisz mieć wpis na listę kwalifikacyjną oraz jakie są wymagane uprawnienia.
W jakich miejscach czeka praca w ochronie bez kwalifikacji?
Ochroniarze bez kwalifikacji najczęściej pracują w sklepach, supermarketach, centrach handlowych, biurowcach, hotelach, szkołach, muzeach, galeriach sztuki, przy atrakcjach turystycznych, kinach, teatrach, miejscach sportu i rekreacji, parkingach. Zatrudnia się ich także do pilnowania mienia zakładów produkcyjnych, firm logistycznych, magazynów. Rekrutacje na stanowisko pracownika ochrony prowadzone są także przy okazji różnego rodzaju wydarzeń. Zapotrzebowanie jest dość duże. Zgodnie z prognozą Barometr Zawodów 2024 pracownik ochrony fizycznej jest zawodem deficytowym w 44 powiatach i miastach powiatowych w Polsce, m.in. w Warszawie, Tarnowie, Opolu, Legnicy, Bydgoszczy, Koszalinie i Elblągu.
Pracownik ochrony bez licencji – najczęściej zadawane pytania:
-
Jakie uprawnienia ma pracownik ochrony bez kwalifikacji?
Ochroniarz bez wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony wypełnia mniej odpowiedzialne zadania związane z czuwaniem nad bezpieczeństwem osób i mienia. Jego rola sprowadza się przede wszystkim do obserwacji, a w razie zagrożenia lub stwierdzenia nieprawidłowości, wezwania służb lub kwalifikowanych ochroniarzy.
-
Pracownik ochrony bez licencji – gdzie może pracować?
Spora liczba ofert pracy kierowanych do pracowników ochrony bez kwalifikacji ochroniarskich dotyczy pracy w sklepie, centrum handlowym lub w biurowcach. Praca czeka także chociażby przy monitorowaniu terenu zakładów produkcyjnych czy magazynów.
