Pracownik samorządowy – kim jest?
Pracownicy samorządowi zatrudniani są w odpowiednich urzędach na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych oraz na stanowiskach pomocniczych i obsługi. Na przykład są to burmistrzowie dzielnic, ich zastępcy, skarbnicy gminy, powiatu, geodeta powiatowy, dyrektor departamentu, kierownik archiwum itd. Szczegóły ich pracy określa Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych.
Rekrutacja pracowników podlega określonym w ustawie regulacjom. Możliwe są trzy formy zatrudnienia: z wyboru, powołania oraz na umowę o pracę.
Praca w samorządzie niesie ze sobą duży prestiż. Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków składa się ślubowanie (o treści określonej w ustawie, art. 18.1.): „Ślubuję uroczyście, że na zajmowanym stanowisku będę służyć państwu polskiemu i wspólnocie samorządowej, przestrzegać porządku prawnego i wykonywać sumiennie powierzone mi zadania”.
Uprawnienia pracownika samorządowego
Wykaz uprawnień pracownika samorządowego znajduje się w Rozdziale 4 cytowanej już ustawy. Poruszone są tam takie kwestie, jak wynagrodzenie, odprawa emerytalna, odprawa związana z przejściem na rentę, nagroda jubileuszowa.
Mowa jest także o dodatku specjalnym, który przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), staroście oraz marszałkowi województwa. Przysługuje on także pracownikowi samorządowemu, któremu okresowo zwiększono obowiązki służbowe lub powierzono dodatkowe zadania. Zatrudniony może także otrzymać dodatek funkcyjny i w określonych przypadkach nagrodę.
Zakres obowiązków na stanowisku pracy
Obowiązki pracowników określa art. 24 pkt. 2. „Do obowiązków pracownika samorządowego należy w szczególności:
1) przestrzeganie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa;
2) wykonywanie zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie;
3) udzielanie informacji organom, instytucjom i osobom fizycznym oraz
udostępnianie dokumentów znajdujących się w posiadaniu jednostki, w której
pracownik jest zatrudniony, jeżeli prawo tego nie zabrania;
4) dochowanie tajemnicy ustawowo chronionej;
5) zachowanie uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami,
zwierzchnikami, podwładnymi oraz współpracownikami;
6) zachowanie się z godnością w miejscu pracy i poza nim;
7) stałe podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych.”
Pracownik samorządowy powinien dbać o wykonywanie zadań publicznych oraz o publiczne środki, mając na względzie zarówno interes publiczny, jak i potrzeby obywateli.
Wymagania na stanowisku pracy
Aby zostać pracownikiem samorządowym, należy być obywatelem polskim (z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3 ustawy), posiadać pełną zdolność do czynności prawnych oraz możliwość korzystania z pełni praw publicznych, a także posiadać kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Dodatkowe zasady obowiązują przy zatrudnianiu ze względu na kryterium stanowiska (np. urzędnicze, kierownicze urzędnicze) a także na rodzaj formy zatrudnienia (wyboru, powołania, umowy o pracę).
Gdzie zatrudnieni są pracownicy samorządowi?
Pracownicy samorządowi zatrudnieni są na stanowiskach w urzędach marszałkowskich, wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych, starostwach powiatowych (oraz odpowiednich jednostkach organizacyjnych), urzędach gmin i ich jednostkach pomocniczych, gminnych jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych.
Zajmują również stanowiska w biurach i ich odpowiednikach:
- związków jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowych zakładów budżetowych utworzonych przez te związki;
- jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.
Wynagrodzenie pracowników samorządowych
Przytaczana już wcześniej ustawa o wynagradzaniu pracowników samorządowych mówi tyle, iż określa je Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Z dokumentu, który wszedł w życie 19.05.2018 r., wynika np. iż:
- zastępcy prezydenta m. st. Warszawy przysługuje maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 4800 zł, a maksymalny poziom dodatku funkcyjnego 2750 zł;
- skarbnik gminy (główny księgowy budżetu) w gminie powyżej 100 tys. mieszkańców może otrzymać maksimum wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 5600 zł, a dodatku funkcyjnego 2200.
W rozporządzeniu opublikowano także 22 kategorie zaszeregowań, którym odpowiadają kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego od 1700 zł dla pierwszej kategorii do 3000 zł dla kategorii ostatniej.
