Co czyni daną osobą idealnym pracownikiem albo idealnym kandydatem do pracy, którego rozwój warto wspierać w firmie? Rekruterzy i specjaliści HR od dawna zadają sobie to pytanie i starają się wyselekcjonować osoby, które oprócz doświadczenia zawodowego i podstawowych kwalifikacji związanych z danym typem pracy posiadają pewne wrodzone zdolności. Są to talenty, dzięki którym dana osoba ma większą łatwość wykonywania obowiązków niż inni, może też osiągać większe sukcesy. Pracodawcy już na poziomie ogłoszenia o pracę często wskazują, jakie tzw. predyspozycje psychofizyczne powinni mieć kandydaci do pracy. Czym są predyspozycje zawodowe w pracy biurowej albo w pracach wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej? Dlaczego są tak ważne na rynku pracy?
Spis treści
Predyspozycje psychofizyczne – co to?
Predyspozycje psychofizyczne to cechy i zdolności, dzięki którym możliwe jest doskonałe wywiązywanie się z zadań na danym stanowisku. Mogą to być cechy charakteru lub osobowości, zdolności manualne czy sprawność fizyczna – wszystko zależy od tego, jakie predyspozycje są potrzebne, by wykonywać konkretny zawód.
Trudno wskazać jeden obowiązujący zbiór standardowych predyspozycji, jednak planowanie kariery zawodowej będzie znaczniej łatwiejsze, jeśli weźmiemy pod uwagę nie tylko własne upodobania, ale także zdolności i umiejętności wskazane w opisach stanowisk w ogłoszeniach o pracę. Tworząc swój profil zawodowy warto uwzględnić predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne – zawód odpowiadający naszym wrodzonym zdolnościom to praca, która przyniesie satysfakcję i da największą szansę na zrobienie kariery.
Czytaj także: ADHD a praca – czy trudno znaleźć zatrudnienie? Gdzie szukać pracy?
Predyspozycje psychofizyczne w opisach zawodów i stanowisk pracy
Zwróć uwagę na to, że pracodawcy i rekruterzy coraz częściej w czasie prowadzenia naboru posługują się tzw. Personą. Jest to idealizacja, obraz doskonałego kandydata na dane stanowisko. Persona może określać poziom jego kompetencji twardych i umiejętności miękkich, ale także właśnie predyspozycje psychofizyczne szczególnie cenne w danym środowisku pracy. Odzwierciedlenie tej idealizacji, podane wprost lub nie wprost znajdziesz właśnie w ogłoszeniach.
Zwróć uwagę na podawane w nich informacje, zaczynające się od słów:
- „Idealny pracownik to osoba..."
- „Poszukujemy osoby, która..."
- „Jeśli jesteś..."
Nawet jeśli nie widzisz tego typu wyrażeń w ogłoszeniach, pracodawcy zwykle podają w nich listę pewnych cech fizycznych lub osobowościowych, poszukiwanych u osób, które chcieliby zatrudnić. Przykładowo, w ofertach dotyczących stanowisk obsługi klienta często powtarzają się wyrażenia: komunikatywny, otwarty, lubiący pracę z ludźmi. Odnoszą się one nie tyle do umiejętności, ale właśnie wrodzonych predyspozycji i preferencji, wynikających z osobowości danego kandydata. Nie każdy preferuję pracę z ludźmi, nie każdy jest osobą chętnie nawiązującą kontakt, a bez wątpienia ci, którzy akurat należą do tej grupy, będą czuli większą satysfakcję i prawdopodobnie lepiej poradzą sobie w pracy wymagającej ciągłego rozmawiania i negocjowania z klientami.
Wskazówka:
Jeśli szukasz pracy w konkretnym zawodzie albo w danej branży, przejrzyj aktualnie dostępne oferty pracy i wypisz na kartce często powtarzające się wyrażenia, odnoszące się do predyspozycji psychofizycznych dla danej profesji. To pomoże Ci określić, czy faktycznie masz szansę na odniesienie sukcesu w danym rodzaju pracy.
Czytaj także: Perfekcjonizm w pracy – wada czy zaleta?
Predyspozycje psychofizyczne – przykłady
W zależności od zawodu i rodzaju wykonywanych zadań w ofertach pracy często wymienia predyspozycje zdrowotne lub psychiczne. Predyspozycje zdrowotne mają szczególne znaczenie w zawodach wymagających sprawności fizycznej i takich, gdzie na co dzień panują trudne warunki pracy, na przykład w służbach mundurowych, u sportowców itp.
Predyspozycje psychiczne mogą z kolei być bardzo ważne na stanowiskach, na których pracownicy narażeni są na wysoki stres lub zostają obarczeni dużą odpowiedzialnością. Żeby wyselekcjonować osoby, które poradzą sobie z obciążeniem związanym z wykonywaną pracy, już na poziomie naboru kandydatów często poddaje się testom psychologicznym. Przykładem są ratownicy medyczni, policjanci, pielęgniarki, lekarze czy żołnierze, a także kadra zarządzająca wysokiego szczebla: dyrektorzy generalni, dyrektorzy finansowi, operacyjny i inni.
Niemniej predyspozycje psychofizyczne mogą mieć znaczenie właściwie w przypadku każdego rodzaju pracy. W jednych zawodach przydatny jest analityczny umysł, w innych kluczową rolę odgrywa kreatywność i zdolności manualne. Pewne profesje będą bardzo trudne do wykonywania dla osób bez zdolności numerycznych, w innych nie poradzą tak świetnie sobie osoby bez doskonałej orientacji w terenie. Umiejętności i kwalifikacje można oczywiście podnosić na każdym polu, w wielu przypadkach warto jednak postawić na te dziedziny, w których rozwijamy się z większą łatwością.
Wskazówka:
Żeby znaleźć najlepszy dla siebie zawód, warto na początek odkryć, do czego mamy predyspozycje psychofizyczne. Wypisz na kartce swoje mocne strony, wrodzone talenty, zadania, których realizacja przychodzi Ci z dużą łatwością. Szukaj obszaru zawodowego, w którym te właśnie cechy są na co dzień wykorzystywane.
JAK OKREŚLIĆ PREDYSPOZYCJE PSYCHOFIZYCZNE?
Poznanie własnych predyspozycji psychofizycznych jest bardzo ważne w czasie wytyczania swojej ścieżki zawodowej i przygotowywaniu się do podjęcia pracy na jakimś stanowisku. Znajomość swoich mocnych oraz słabych stron jest także cenna podczas rekrutacji. Biorąc pod uwagę własne zdolności i cechy charakteru, warto zadać sobie kilka pytań:
- w czym jestem dobra / dobry?
- co lubię robić?
- w czym osiągam sukcesy?
Warto zwrócić uwagę także na metodę pozwalającą określić indywidualną tzw. strefę geniuszu.
Czy są najlepsze predyspozycje psychofizyczne?
Z pewnością nie raz zwróciłeś uwagę na to, że są osoby, które posiadają talenty do czegoś. Kolega z pracy potrafi w pamięci szybko coś policzyć, inna znana ci osoba w tajemniczy dla postronnych sposób nawiązuje genialne współprace biznesowe, a podtrzymywanie relacji i dogadywanie umów przychodzi jej z dużą łatwością.
Zwróć jednak uwagę na to, że nie ma czegoś takiego jak uniwersalny zestaw predyspozycji, korzystny na każdym stanowisku. W zawodach artystycznych ważne są zdolności manualne i kreatywność. Z drugiej strony jednak artystyczne poczucie wolności i niezależność mogą stanowić przeszkodę w pracy zespołowej i utrudnić zaadaptowanie się do warunków panujących w dużych korporacjach!
Podobnie wygląda sytuacja w przypadku stanowisk kierowniczych – jedne z pożądanych cech to odpowiedzialność, komunikatywność i odporność na stres. Osoby, które nie potrafią rozdzielać zadań, zarządzać zespołem i nie mają zmysłu obserwacyjnego mogą mieć problem z wykonywaniem obowiązków. Z drugiej strony osoby o silnych cechach przywódczych mogą mieć duży kłopot z podporządkowaniem się przełożonym, może brakować im dyscypliny czy umiejętności pracy w grupie.
Nie warto załamywać się i wyrzucać sobie, że nie mamy jakiegoś typu predyspozycji psychofizycznych. Zamiast tracić czas na wytykanie sobie niedoskonałości na jakimś polu, lepiej po prostu otworzyć na się nowe dziedziny zawodowe, w których nasze talenty cechy osobowości albo cechy fizyczne mogą zostać wykorzystane!
Czytaj także: Jak sprawdzić osobowość zawodową?
Predyspozycje psychofizyczne – najczęściej zadawane pytania:
-
Czym są predyspozycje psychofizyczne?
Predyspozycje psychofizyczne to zbiór cech, zdolności i umiejętności, które pozwalają na jak najlepsze wykonywanie powierzonych przez pracodawcę zadań. W zależności od specyfiki danego zawodu mogą to być np. sprawności fizyczne, odporność na stres, kreatywność czy zdolności manualne.
-
Jak znaleźć swoje predyspozycje psychofizyczne?
Aby znaleźć predyspozycje psychofizyczne, należy przede wszystkim zastanowić się, w czym jesteśmy dobrzy. Sprawność fizyczna będzie przydatna tam, gdzie niezbędne jest np. dźwiganie ciężarów czy praca z urządzeniami mechanicznymi, odporność na stres przyda się do pracy pod presją czasu lub w obsłudze klienta, a komunikatywność i zdolności analityczne ułatwią zarządzanie zespołem.
