Aby ułatwić niektórym grupom społecznym podjęcie pracy, instytucje odpowiedzialne za promocję zatrudnienia, tworzą w ramach aktywizacji osób bezrobotnych różnego rodzaju programy, z których mogą skorzystać osoby poszukujące pracy i pracodawcy. Do końca 2017 roku obowiązywał program Praca dla Młodych. Dzięki niemu możliwa była refundacja kosztów zatrudnienia bezrobotnego do 30 roku życia. Obecnie, program ten już nie jest aktywny, ale istnieją inne, które pozwalają pracodawcy uzyskać refundację kosztów zatrudnienia pracownika. Jak obecnie wygląda refundacja pracodawcy kosztów zatrudnienia bezrobotnego?
Refundacja kosztów zatrudnienia bezrobotnego – warianty
Wprawdzie przepisy dotyczące refundacji kosztów zatrudnienia osoby do 30 roku życia już nie obowiązują, ale nie znaczy to, że nie istnieją inne formy pomocy młodym pracownikom na rynku pracy. Obecnie realizowanych jest kilka projektów pozwalających uzyskać refundację kosztów zatrudnienia. Wszystkie mają na celu zmniejszenie bezrobocia w kraju i polepszenie sytuacji na rynku pracy.
Refundacja kosztów zatrudnienia – PUP
Urzędy pracy odpowiadają za kilka programów aktywizacji bezrobotnych związanych z refundacjami dla pracodawców. Są to, m.in.:
• refundacja składek ZUS dla bezrobotnych do 30. roku życia, którzy podejmują pracę po raz pierwszy (obowiązuje przez 12 miesięcy, w kwocie nie wyższej niż połowa minimalnego wynagrodzenia. Po upływie 12 miesięcy należy taką osobę zatrudnić na kolejnych 6 miesięcy;
• jednorazowa refundacja kosztów z tytułu składek ZUS za zatrudnienie bezrobotnego przez okres ponad roku. Bezrobotny musi być skierowany z Urzędu Pracy;
• refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy;
• dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie pracownika 50+ (w wysokości połowy wynagrodzenia minimalnego).
PFRON – refundacja kosztów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej
Pracodawca zatrudniający pracownika niepełnosprawnego może ubiegać się o dofinansowanie, którego miesięczna wysokość zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika. Dodatkowo dofinansowanie może być zwiększone, jeśli osoba niepełnosprawna ma orzeczoną chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, zaburzenia rozwoju o charakterze całościowym, epilepsję, lub jest osobą niewidomą w stopniu umiarkowanym, lub znacznym.
Dofinansowanie jest proporcjonalne do wymiaru czasu pracownika i może obejmować 75% lub 90% kosztów pracy, w zależności od tego, czy pracodawca prowadzi działalności gospodarczą, czy jej nie prowadzi. Koszty pracy obejmują nie tylko wynagrodzenie, ale również składki społeczne i składki na Fundusz Pracy. Aby refundacja wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej była możliwa, pracownik ten musi zostać ujęty w ewidencji prowadzonej przez PFRON.
Refundacja kosztów zatrudnienia asystenta pracy osoby niepełnosprawnej
Pracodawca zatrudniający osobę niepełnosprawną może również zatrudnić dla niej pracownika wspomagającego. Koszty pracy takiej osoby są zwracane ze środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Asystent ma pomagać niepełnosprawnemu w zakresie komunikowania się z otoczeniem oraz przy czynnościach trudnych lub niemożliwych do samodzielnego wykonania przez niepełnosprawnego na jego stanowisku pracy.
Koszty pracy asystenta są zwracane do wysokości iloczynu minimalnej krajowej i ilorazu ilości godzin przeznaczonych na pomoc w stosunku do ilości godzin niepełnosprawnego w miesiącu. Liczba godzin przeznaczona na pomoc nie może być wyższa niż 20% godzin pracy pracownika w miesiącu.
Refundacja kosztów zatrudnienia asystenta osoby niepełnosprawnej wynika z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych Dz. U. Nr 1987.
Refundacja kosztów zatrudnienia młodocianych
W przypadku zatrudniania osób pomiędzy 16 a 18 rokiem życia, możliwa jest refundacja kosztów zatrudnienia pracowników młodocianych w celu nauki zawodu. Aby zatrudnić taką osobę, konieczne jest uzyskanie przez nią zaświadczenia lekarskiego, o braku przeciwwskazań do podjęcia pracy oraz uzyskanie zgody opiekunów ustawowych.
Refundacja kosztów zatrudnienia młodocianych może obejmować wynagrodzenie lub składki na ubezpieczenie społeczne, do wysokości najniższych stawek, jakie obowiązują w okresie refundacji. Po okresie otrzymywania refundacji pracodawca musi zatrudniać młodocianych przez kolejnych 6 miesięcy.
Wysokość wynagrodzenia młodocianego, który przyucza się do nauki zawodu, jest określona ustawą i zależy od wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce (jest zatem zmienne). Wynosi od 4 do 7% w zależności od typu przyuczenia i tego, który rok nauki zawodu podejmuje młodociany.
Refundacja wynagrodzeń młodocianych należy do pomocy de minimis i wlicza się w jej limity. Podstawą prawną refundacji kosztów zatrudnienia młodocianych jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz. U. z 2014, poz. 865 z późń. zm.)
Refundacja kosztów zatrudnienia osób do 30 roku życia — na czym polegała
W ramach promocji osób bezrobotnych na rynku pracy oraz ułatwiania młodym osobom wejścia na rynek pracy, w latach 2016-2017 realizowano program refundacji kosztów zatrudnienia obejmujący osoby, które nie ukończyły jeszcze 30 roku życia.
Pracodawca, w ramach umowy ze starostą, zobowiązywał się do zatrudnienia osoby bezrobotnej przez okres 24 miesięcy, przy czym pierwszy rok pracy bezrobotnego był refundowany ze środków Funduszu Pracy. Refundacja kosztów zatrudnienia przez okres 12 miesięcy była bezzwrotna, chyba że pracodawca rozwiązał z zatrudnionym pracownikiem umowę w okresie kolejnych 12 miesięcy. Przy rozwiązaniu umowy o pracę z pracownikiem przed upływem jej końca, pracodawca musiał oddać proporcjonalnie część refundacji. Umowa o prace musiała być zawarta przez cały okres trwania na pełny etat. Refundacja części kosztów zatrudnienia bezrobotnego do 30 roku życia obejmowała wynagrodzenie, składki ZUS i nagrody, w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Oznacza to, że pracodawca, który wypłacał pracownikowi minimalne wynagrodzenie, miał refundowane 100% kosztów zatrudnienia, a jeśli chciał płacić mu więcej, to różnice musiał dopłacać z własnej kieszeni.
Refundacja kosztów zatrudnienia osób do 30 roku życia a ciąża
Jeśli pracownica, która została zatrudniona w ramach umowy między pracodawcą a starostą zaszła w ciąże, to nadal, również w czasie urlopu macierzyńskiego, pozostawała w zatrudnieniu u pracodawcy. Urząd Pracy, za zgodą pracodawcy, mógł na to stanowisko skierować inną osobę w ramach umowy na zastępstwo. Okresy zwolnienia lekarskiego oraz zasiłku macierzyńskiego wliczane były do 24 miesięcy trwania umowy.
