Sanatorium – komu przysługuje?

Woda siarczkowa, solanka jodkowa oraz borowina w Busku-Zdroju? Tężnie w Ciechocinku czy ciepłe źródła termalne w Lądku-Zdroju? Leczenie uzdrowiskowe i pobyt w sanatorium to świetna okazja, by podreperować zdrowie i odzyskać sprawność po chorobie czy wypadku. Komu przysługuje sanatorium i kto do niego kieruje? Jakie wymagania trzeba spełnić, by skorzystać z leczenia w sanatorium z NFZ? 

Co to jest sanatorium?

Sanatorium jest jednym z zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (zaraz obok szpitali uzdrowiskowych, przychodni uzdrowiskowych i zakładów przyrodoleczniczych) wykorzystującym naturalne surowce lecznicze oraz właściwości lecznicze klimatu. Służy przede wszystkim powrotowi do zdrowia po długiej i wyczerpującej chorobie, odbudowaniu odporności i wzmocnieniu organizmu. Jak wskazuje art. 9.1. Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, do tego typu obiektów możemy zaliczyć: 

• pijalnie uzdrowiskowe,

• tężnie,

• parki,

• ścieżki ruchowe,

• urządzone odcinki wybrzeża morskiego,

• lecznicze i rehabilitacyjne baseny uzdrowiskowe,

• urządzone podziemne wyrobiska górnicze.

Do zadań sanatorium należy z kolei zapewnienie pacjentowi:

• całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych,

• opieki lekarskiej i całodobowej opieki pielęgniarskiej,

• przewidzianych programem leczenia zabiegów,

• świadczeń profilaktycznych,

• edukacji zdrowotnej.

Zgodnie z przytoczoną ustawą, kierunki lecznicze uzdrowisk to:

• choroby ortopedyczno-urazowe,

• choroby układu nerwowego,

• choroby reumatologiczne,

• choroby kardiologiczne i nadciśnienie,

• choroby naczyń obwodowych,

• choroby górnych dróg oddechowych,

• choroby dolnych dróg oddechowych,

• choroby układu trawienia,

• cukrzyca,

• otyłość,

• choroby endokrynologiczne,

• osteoporoza,

• choroby skóry,

• choroby kobiece,

• choroby nerek i dróg moczowych,

• choroby krwi i układu krwiotwórczego,

• choroby oka i przydatków oka.

W ramach tych kierunków uwzględnia się w szczególności leczenie osób, u których wystąpiły choroby zawodowe – warto wskazać tutaj chociażby na choroby zawodowe nauczycieli. 

Sanatorium – dla kogo?

Z zapisów przytoczonej wyżej ustawy wynika, że sanatorium to rodzaj zakładu uzdrowiskowego, którego zadaniem jest zapewnienie opieki zdrowotnej osobom cierpiącym na różne schorzenia. Najczęściej jego pacjentami są osoby z chorobami przewlekłymi lub osoby potrzebujące rehabilitacji po różnego rodzaju urazach. By skorzystać z pobytu w sanatorium, pacjent musi uzyskać skierowanie na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową oraz zaświadczenie o braku przeciwwskazań do takiego leczenia. Z tego typu placówek skorzystać mogą zarówno dorośli, jak również dzieci i młodzież. Popularną opcją jest także sanatorium dla seniora. 

Osoby niepełnosprawne mogą wyjechać do sanatorium z NFZ (tutaj wymogiem jest zdolność do wykonywania czynności związanych z samoobsługą), mogą także uczestniczyć w turnusach rehabilitacyjnych, które dofinansuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Warto podkreślić, że turnusy dla niepełnosprawnych nie są tożsame z lecznictwem sanatoryjnym – o ich dofinansowanie wnioskuje się w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie. 

Pobyt w sanatorium może być refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub też być w pełni opłacony przez pacjenta w placówkach oferujących usługi prywatne. 

Komu przysługuje sanatorium z NFZ? 

Najpopularniejszą drogą, jaką wybierają pacjenci starający się o leczenie w sanatorium, jest refundacja w ramach NFZ. Pobyt w sanatorium przysługuje wszystkim pacjentom ubezpieczonym w Narodowym Funduszu Zdrowia. Pacjenci, którzy chcą podjąć leczenie sanatoryjne, muszą wcześniej uzyskać skierowanie do sanatorium, które wystawić powinien lekarz pierwszego kontaktu lub dowolny inny specjalista. Ten, kierując pacjenta na leczenie, musi wziąć pod uwagę przede wszystkim stan zdrowia danej osoby oraz potwierdzić brak przeciwwskazań do leczenia w sanatorium. Obowiązkiem lekarza kierującego jest wypełnienie koniecznego wniosku, w którym opisze, jakie efekty ma przynieść leczenie w sanatorium. 

Komu przysługuje sanatorium z ZUS?

Kolejną opcją przeznaczoną dla osób wymagających rekonwalescencji czy rehabilitacji jest skorzystanie z dofinansowania sanatorium z ZUS. Warto jednak mieć na uwadze, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych sfinansuje pobyt w uzdrowisku tylko w ściśle określonych przypadkach. 

Na wyjazd do sanatorium z ZUS mogą udać się osoby zagrożone utratą zdolności do pracy, o ile istnieje szansa, że po rehabilitacji odzyskają taką zdolność. Jeśli chodzi o wymogi formalne, to trzeba spełnić następujące warunki: 

• pracować zawodowo (być ubezpieczonym w ZUS),

• pobierać zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne,

• pobierać okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy. 

Kto kieruje do sanatorium?

Wiemy już, jakie opcje ma osoba, która ubiega się o skierowanie do sanatorium. Pozostaje więc pytanie, kto kieruje do uzdrowiska? Co warto wiedzieć w kwestii: sanatorium – skierowania? 

Skierowanie na leczenie do sanatorium wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego – może być to zarówno lekarz podstawowej opieki zdrowotnej czy lekarz dowolnej specjalizacji. Na leczenie finansowane przez NFZ może skierować jedynie lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, czyli lekarz mający umowę z NFZ na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lub pracujący w placówce mającej taką umowę. 

W przypadku osób ubiegających się o pobyt w sanatorium w ramach prewencji rentowej, stosowny wniosek należy złożyć w placówce ZUS.

Jak dostać skierowanie do sanatorium?

Pierwszym krokiem prowadzącym do uzyskania skierowania do sanatorium jest oczywiście wizyta u lekarza, który wypełni niezbędny wniosek i opisze w nim dokładnie stan pacjenta wraz z przywołaniem wyników badań. Dopiero tak wypełniony wniosek należy dostarczyć do wojewódzkiego oddziału NFZ. Następnie pozostaje jedynie czekać na otrzymanie decyzji. 

Gdzie wysłać skierowanie do sanatorium?

Lekarz wystawił niezbędne skierowane do sanatorium – co dalej? Takie kierowanie musi zostać przekazane do oddziału NFZ lub placówki ZUS. To właśnie tam nadesłane dokumenty oceni lekarz z dziedziny balneoklimatologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej, a na tej podstawie określi rodzaj leczenia oraz jego zakres. 

Czas oczekiwania na sanatorium

Czas oczekiwania na pobyt w sanatorium to temat budzący wiele emocji. To, ile zaczekamy w kolejce na leczenie, będzie uzależnione przede wszystkim od tego, czy pobyt zostanie sfinansowany przez NFZ czy może przez ZUS. 

Pacjenci korzystający z refundacji NFZ muszą liczyć się z tym, że na pobyt w sanatorium poczekają około 2-2,5 roku. Termin i miejsce leczenia możemy łatwo sprawdzić za pomocą przeglądarki skierowań NFZ. Wystarczy wpisać numer skierowania i datę urodzenia, by móc na bieżąco monitorować etap, na jakim znajduje się nasz wniosek. Na znacznie lepsze wieści mogą natomiast liczyć pacjenci korzystający z refundacji sanatorium przez ZUS – w tym przypadku czas oczekiwania na leczenie wynosi od 8 do 12 tygodni. 

Częstotliwość korzystania z sanatorium 

Możliwość skorzystania z refundowanego pobytu w sanatorium jest sporym dobrodziejstwem dla osób, które potrzebują podreperowania zdrowia i wymagają rekonwalescencji po przebytej chorobie. Chętnych do skorzystania z tej formy leczenia nie brakuje. Jednak i w tym przypadku, kuracjusze napotkają pewne ograniczenia. 

Według oficjalnych informacji zamieszczonych na stronie NFZ, potwierdzenie leczenia uzdrowiskowego możliwe jest tylko w przypadku osób, u których od poprzedniego pobytu w sanatorium minęło co najmniej 18 miesięcy. 

W przypadku osób dorosłych NFZ zaleca korzystanie z sanatorium oraz rehabilitacji w sanatorium uzdrowiskowym nie częściej niż raz na 18 miesięcy. Niemniej lekarz może wypisać skierowanie do ośrodka już po upływie 12 miesięcy od zakończenia poprzedniego turnusu.