Pracodawca nagminnie dzwoni do ciebie wieczorami, by dogadać ostatnie szczegóły projektu? Pierwszego maila z pracy dostajesz już na godzinę czy dwie przed pojawieniem się w biurze? Sprawdź, czy masz obowiązek odbierania telefonu i wiadomości służbowych poza godzinami pracy.
Odbieranie telefonu służbowego po godzinach pracy
Pracownicy pozostają po godzinach w kontakcie z przełożonym lub współpracownikami z różnych powodów. Niektórzy są przekonani, że się tego od nich wymaga, inni z uwagi na poczucie odpowiedzialności za jakiś projekt, kolejni, by być na bieżąco. Warto jednak zadać sobie pytanie, czy w świetle prawa pracy taki kontakt z firmą może zostać uznany za obowiązkowy, czy też zawsze ma charakter dobrowolny.
Zgodnie z przepisami prawa pracy zatrudniony nie ma obowiązku świadczenia pracy poza ustalonymi w umowie godzinami. Oznacza to, że każde działania na rzecz pracodawcy przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy – w tym odebranie telefonu służbowego, napisanie maila – będzie tratowane jako praca w godzinach nadliczbowych. A za te podwładnemu należy się wolne lub wynagrodzenie wraz z dodatkiem za nadgodziny.
Telefon służbowy po godzinach pracy – zawsze dobrowolny?
Należy pamiętać, że zgodnie z art. 151. Kodeksu pracy:
„Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
2) szczególnych potrzeb pracodawcy”.
Pracodawca może zatem zlecić podwładnemu dodatkowy obowiązek pozostawania pod telefonem czy odbierania maili po godzinach. Jednak wyznaczenie takiego okresu pozostawania do dyspozycji pracodawcy nie może naruszać przepisów dotyczących dobowych i tygodniowych norm gwarantowanego odpoczynku (tj. minimum 11 godzin na dobę i 35 w tygodniu).
W przypadku gdy pracodawca nie wyznaczył okresu nadgodzin, a mimo to dzwoni do podwładnego, ten nie ma obowiązku odebrać. Jeśli to zrobi, można uznać, że świadczy na rzecz pracodawcy dodatkową pracę, za którą również powinien odebrać wolne lub wynagrodzenie.
Rekompensata za odbieranie telefonu służbowego po godzinach pracy nie dotyczy jednak kadry kierowniczej i osób zarządzających firmą w imieniu pracodawcy. Zgodnie z art. 151.4. Kodeksu pracy mogą oni w razie konieczności wykonywać obowiązki służbowe poza ustalonymi godzinami i nie jest to traktowane jak nadgodziny (wyjątkiem jest pełnienie obowiązków w niedziele i święta).
