Praca zdalna przestała być traktowana jako nietypowa forma zatrudnienia, dodatkowy, atrakcyjny benefit czy alternatywa dla pracy w biurze, z której korzysta się jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Obecnie dla wielu firm to jedyny sposób, by funkcjonować. Jak są uregulowane praca zdalna i telepraca w prawie polskim? Na czym polegają różnice?
Spis treści
Praca zdalna i telepraca – definicja
Telepraca w Kodeksie pracy omówiona została w Rozdziale IIb. Polega ona na tym, że telepracownik wykonuje swoje obowiązki regularnie poza zakładem pracy, wykorzystując do tego (oraz do przesyłania przełożonemu wyników pracy) środki komunikacji elektronicznej. Warunki stosowania telepracy przed wprowadzeniem tego systemu powinny zostać skonsultowane z zakładową organizacją związkową (gdy organizacja nie funkcjonuje – z przedstawicielami pracowników) i ujęte w regulaminie pracy.
Praca zdalna nie jest tak dobrze uregulowana na gruncie prawnym jak telepraca. Pierwsza i jedyna wzmianka pojawia się w Ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Zgodnie z art. 3.: W celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).
Praca zdalna a telepraca – różnice
Jak wynika z powyższych definicji, praca zdalna na umowie o pracę nie jest tożsama z telepracą. Zasady jej wprowadzania również nie są tak konkretnie nakreślone, dlatego by uniknąć niejasności, wprowadzając home office, pracodawcy często kierują się normami określającymi telepracę. Dotyczy to wielu kwestii, takich jak: praca zdalna a BHP, możliwości kontrolowania pracowników, zasady komunikacji, obowiązki związane z zapewnieniem sprzętu itp.
W Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej opublikowano kilka wskazówek, jak interpretować pracę zdalną w kontekście specustawy. Po pierwsze, taka forma jest przewidziana w ściśle określonym celu – przeciwdziałania i zwalczania COVID-19. Telepraca może zostać wprowadzana na wniosek pracownika bądź z inicjatywy pracodawcy, bez znaczenia są tutaj dodatkowe okoliczności.
Druga różnica dotyczy formy zawierania umowy. Telepraca wymaga konsultacji związku zawodowego, pracowników, umieszczenia jej w regulaminie. Praca zdalna na umowę o pracę może zostać wprowadzona w dowolny sposób, także ustnym poleceniem pracodawcy.
Kolejna kwestia to czas, na jaki pracodawca wprowadza pracę poza zakładem. Art. 3. specustawy obowiązuje przez 180 dni, można więc wnioskować, że praca zdalna zlecona, by nie narażać pracowników na zachorowanie na COVID-19, może obowiązywać maksymalnie przez taki okres. Telepraca w domu czy innym miejscu nie nakłada ograniczeń czasowych, jest świadczona regularnie.
Czytaj także: Sztuczna inteligencja sprawdza Twoje CV – jak przejść z sukcesem rekrutację?
Praca zdalna a telepraca – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy praca zdalna i telepraca to to samo?
Telepraca i praca zdalna to nie to samo. Zgodnie z obowiazującymi przepisami, w tym specustawą wprowadzoną w wyniku pandemii, praca zdalna została ujęta w przepisach jako forma przeciwdziałania Covid-19. Telepraca już wcześniej funkcjonowała w przepisach prawa pracy (Kodeksu pracy).
-
Jak przejść na pracę zdalną?
Coraz więcej pracodawców jest otwartych na zatrudnianie pracowników w trybie zdalnym. Warto złożyć wniosek o pracę zdalną lub hybrydową i dobrze go umotywować. Należy pamiętać, że pracodawca nie ma obowiązku się zgodzić, dlatego dobrze jest upewnić go, że jakość naszej pracy nie spadnie w czasie wykonywania obowiązków na odległość.
